II OSK 1889/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Magdalena Dobek - Rak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 69/24 w sprawie ze skargi K.U. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 maja 2024 r., w sprawie o sygn. akt II SAB/Gl 69/24, rozpoznając skargę K.U. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy stwierdził, że Wojewoda Śląski dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 1), zobowiązał Wojewodę Śląskiego do rozpoznania wniosku skarżącej z 19 października 2021 r. w terminie 30 dni od dnia otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem (pkt 2) i oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3). Jednocześnie Sąd Wojewódzki zasądził od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącej kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4).

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że K.U. – obywatelka Białorusi wystąpiła do organu w dniu 10 listopada 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Pismem z 15 czerwca 2022 r. Wojewoda Śląski wezwał stronę do osobistego stawienia się w celu pobrania odcisków linii papilarnych wyznaczając termin 5 sierpnia 2022 r. Jednocześnie wezwał do przedłożenia dokumentów wskazanych w piśmie. W wyznaczonym terminie strona stawiła się i przedłożyła wymagane dokumenty. Pismem z 6 sierpnia 2022 r. organ zwrócił się do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz pismem z 5 października 2022 r. – do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach o udzielenie informacji o cudzoziemcu. Pismem z 4 października 2023 r. skarżąca wniosła ponaglenie w związku z bezczynnością organu, które pozostało bez odpowiedzi. Następnie, w dniu 23 lutego 2024 r. strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody.

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarga na bezczynność Wojewody zasługuje na uwzględnienie. Sąd wyjaśnił zagadnienia bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania w świetle przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 2000), zwanej dalej k.p.a. oraz terminy rozpoznawania wniosków cudzoziemców o zezwolenie na pobyt czasowy wynikające ze znowelizowanego przepisu art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 519), zwanej dalej u.o.c.

Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie pozostawania organu w bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazano, w okresie od 5 października 2022 r., tj. skierowania przez organ pisma do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach o udzielenie informacji o cudzoziemcu do dnia rozpoznania skargi, organ nie wykonał żadnych dalszych czynności w sprawie. Ponadto, organ nie uczynił zadość obowiązkowi wynikającemu z treści art. 36 § 1 k.p.a., zaniechał bowiem zawiadomienia strony o przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, jednocześnie nie zostały wypełnione pozostałe obowiązki w zakresie podania przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia.

Sąd pierwszej instancji uznał za nietrafne powoływanie się przez organ na przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.), zwanej dalej specustawą ukraińską. Sąd stwierdził, że nie ma w sprawie zastosowania ani dodany ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 830) art. 100c, ani dodany art. 1 pkt 32 ustawy z dnia 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 185 z późn. zm.) i obowiązujący z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r. na podstawie art. 32 pkt 1 lit. e przywołanej ustawy nowelizującej, art. 100d specustawy ukraińskiej. Sąd Wojewódzki uznał bowiem, że wobec ściśle określonego w art. 1 ust. 1 i 2 specustawy ukraińskiej, zakresu podmiotowego i przedmiotowego tej ustawy, jak i braku w tym zakresie zmian w u.o.c., przepisy te nie mają zastosowania w postępowaniu toczącym się przed Wojewodą Śląskim w niniejszej sprawie, w której wnioskodawczyni jest obywatelką Białorusi.

Jednocześnie Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że stosownie do art. 13 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 91), w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ma zastosowanie m.in. przepis art. 112a ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą. Jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a ustawy zmienianej w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie tej ustawy.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w kontekście przywołanej regulacji, obowiązującej od 29 stycznia 2022 r., istotne pozostaje, iż wniosek w przedmiotowej sprawie został złożony w dniu 10 listopada 2021 r., a braki formalne nie zostały uzupełnione przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. Sąd Wojewódzki stwierdził, że skoro momentem wszczęcia postępowania jest dzień doręczenia podania organowi, to w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte w dniu 10 listopada 2021 r. i od tego dnia na organie ciążył już obowiązek podejmowania przewidzianych prawem czynności w celu załatwienia złożonego wniosku, w tym podjęcia czynności służących wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku.

Uwzględniając zmianę stanu prawnego od 29 stycznia 2022 r. w odniesieniu do terminu załatwiania spraw w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, a także okoliczność, iż uzupełnienie braków formalnych wniosku, w tym osobiste stawiennictwo w urzędzie wojewódzkim, miały miejsce w dniu 5 sierpnia 2022 r., Sąd Wojewódzki zauważył, że od tego dnia rozpoczął bieg termin z art. 112a ust. 1 u.o.c., który w przedmiotowej sprawie również nie został dochowany.

W ocenie Sądu, niekwalifikowany charakter stwierdzonej w kontrolowanej sprawie bezczynności nie przemawiał za zasadnością przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej. Uwzględniając całokształt sprawy, Sąd Wojewódzki nie znalazł również podstaw do oddziaływania prewencyjno-dyscyplinującego z urzędu środkiem w postaci grzywny.

W skardze kasacyjnej Wojewoda Śląski, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w części, tj. co do pkt 1, 2, 4, przytoczył podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia przepisów postępowania oraz prawa materialnego.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej prawa materialnego skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie:

- art. 100c ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 w zw. z art. 100a ust. 1 specustawy ukraińskiej oraz w zw. z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy nie ma zastosowania do wszystkich cudzoziemców, a jedynie do obywateli Ukrainy, którzy przybywają na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, a tym samym nie ma zastosowania w sprawie skarżącej,

- art. 100c ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 w zw. z art. 100a ust. 1 specustawy ukraińskiej poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność.

W ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej przepisów postępowania skarżący kasacyjnie organ zarzucił naruszenie:

- art. 149 § 1 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634), zwanej dalej p.p.s.a., w zw. z art. 100c ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2, ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1, ust. 3 pkt 1 i 2 oraz ust. 4 w zw. z art. 100a ust. 1 specustawy ukraińskiej, poprzez uwzględnienie skargi co było rezultatem niezastosowania wymienionych przepisów specustawy ukraińskiej, podczas gdy skarga powinna być oddalona;

- art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1 i art. 35 w zw. art. 7 i art. 77 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 112a u.o.c. poprzez błędne przyjęcie, że przekroczony został termin określony w art. 112a, co spowodowało stwierdzenie bezczynności organu, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był okolicznościami niezależnymi od organu oraz charakterem sprawy, tj. kwestią pandemii koronawirusa i wprowadzonymi ograniczeniami w funkcjonowaniu administracji państwowej, w tym Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, niedoborami kadrowymi, znaczną ilością wpływających wniosków pobytowych, absencjami chorobowymi, konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy, dodatkowymi nowymi zadaniami związanymi z wizami krajowymi i Kartą Polaka oraz koniecznością zgromadzenia materiału dowodowego;

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 112a u.o.c., polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu mimo, że postępowanie administracyjne - biorąc pod uwagę konflikt zbrojny na terytorium Ukrainy, stan epidemii i wywołane nimi ograniczenia w funkcjonowaniu administracji państwowej, w tym Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego, znaczną ilość wpływających wniosków pobytowych, dodatkowe nowe obowiązki związane z wizami krajowymi i Kartą Polaka, niedobory kadrowe, absencje chorobowe oraz konieczność zgromadzenia materiału dowodowego - nie było prowadzone dłużej, niż było to niezbędne do załatwienia sprawy.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. co do pkt 1, 2 i 4 oraz rozpoznanie sprawy co do istoty na zasadzie art. 188 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Ewentualnie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, tj. co do pkt 1, 2 i 4 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach. Ponadto, wniesiono o zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie zrzeczono się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną K.U. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej wniosek (uchylenie zaskarżonego wyroku w całości) i podstawy (wskazane naruszenia przepisów prawa).

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna Wojewody nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżony wyrok, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.

O ile trafnie w skardze kasacyjnej zwrócono uwagę, że rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji dopuścił się uchybienia art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej przyjmując, że przepisy te nie mogą mieć zastosowania w postępowaniu o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, w którym wnioskodawczyni jest obywatelką Białorusi, która nie przyjechała w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie, o tyle uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy ze względu na okres zaniechania podlegający w niniejszej sprawie sankcjonowaniu.

Art. 100c specustawy ukraińskiej został dodany ustawą z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw z mocą obowiązującą od dnia 15 kwietnia 2022 r. (Dz. U. z 2022 r. poz. 830). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w tym okresie w postępowaniach w sprawach, o których mowa w tym przepisie, są jednak skuteczne. W konsekwencji tych zmian w ust. 3, przyjęto, że w okresie od 15 kwietnia do 31 grudnia 2022 r.: 1) przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2) organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. Zgodnie natomiast z art. 100c ust. 4 specustawy ukraińskiej zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2023 r. na podstawie art. 32 pkt 1 lit. e ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 185 z późn. zm.), do specustawy ukraińskiej, stosownie do art. 1 pkt 32 ustawy nowelizującej, dodano art. 100d, którego normatywny sens i zakres pokrywa się z art. 100c specustawy ukraińskiej. Tym samym rozwiązania oparte na podstawie art. 100c zostały na innej podstawie prawnej, w nieprzerwany sposób przedłużone, odpowiednio do dalszych nowelizacji do dnia 30 września 2025 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd co do stosowania art. 100c i 100d specustawy ukraińskiej do cudzoziemców in genere, bez względu na kraj pochodzenia i cel przybycia na terytorium RP, oraz wpływ tych regulacji na ocenę obu stanów zaniechania, bezczynności i przewlekłości w postępowaniach określonych w ustępie pierwszym tego artykułu. Przyjęto mianowicie, że przepisy art. 100c i art. 100d specustawy ukraińskiej stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy (tak wyroki NSA: z 13 lutego 2024 r., II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r., II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r., II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r., II OSK 1551/23, z 2 lipca 2024 r., II OSK 2574, z 25 lipca 2024 r.).

Oznacza to, że przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w art. 100c ust. 1 specustawy ukraińskiej, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się, jeżeli organy w okresie od 15 kwietnia 2022 r. dopuściły się bezczynności oraz były zobowiązane do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie. W konsekwencji tylko w takim przypadku organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (art. 100c ust. 3 specustawy ukraińskiej). Ustawodawca przyjął bowiem, że organ nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji z tytułu opóźnień powstałych w okresie między 15 kwietnia 2022 r. a 31 grudnia 2022 r. (art. 100c specustawy ukraińskiej) oraz od 1 stycznia 2023 do 30 września 2025 r. (art. 100d specustawy ukraińskiej) z powodu masowego napływu do Polski obywateli Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym, rozpoczętym 24 lutego 2022 r.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się jednak równocześnie, że organ nie został zwolniony z odpowiedzialności prawnej z tytułu naruszenia w okresie przed 15 kwietnia 2022 r. prawa strony do rozpoznania w rozsądnym terminie sprawy administracyjnej dotyczącej tytułów pobytowych cudzoziemców. Nadanie art. 100c specustawy ukraińskiej w drodze wykładni retrospektywnego skutku obejmującego bezczynność, której organy dopuściły się wcześniej, nie sposób uzasadnić interesem publicznym mającym przewagę nad interesem osób skarżących bezczynność organu. Byłoby to bowiem sprzeczne z celem uchwalonej ustawy oraz naruszałoby istotne wartości konstytucyjne: zasadę zaufania do państwa i prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz zasadę równości (art. 32 Konstytucji RP).

W przedmiotowej sprawie zatem weryfikacji w aspekcie zaniechania organu winien podlegać wyłącznie okres od wystąpienia przez obywatelkę Białorusi z wnioskiem o zezwolenie pobytowe, co miało miejsce 10 listopada 2021 r. do dnia wejścia w życie wskazanych przepisów specustawy ukraińskiej, tj. do 15 kwietnia 2022 r. Sąd Wojewódzki natomiast nieprawidłowo objął oceną całe postępowanie w niniejszej sprawie. Powyższe uchybienie pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, wobec prawidłowo stwierdzonej bezczynności Wojewody Śląskiego, która nastąpiła jeszcze przed 15 kwietnia 2022 r.

Kluczową kwestię w przedmiotowej sprawie stanowiło ustalenie, jakie terminy załatwienia sprawy obowiązywały w dacie złożenia wniosku przez stronę i jaki był sposób ich obliczania, a następnie ustalenie, czy zostały one zachowane.

W rozpoznawanej sprawie znaczenie miały terminy ustawowe załatwiania sprawy administracyjnej, licząc od daty wniesienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy.

Skoro wniosek strony wpłynął do organu 10 listopada 2021 r., to przepisami adekwatnymi do stanu faktycznego były normy zawarte w art. 35 § 1-3 k.p.a. Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 61 § 3 k.p.a., datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej lub dzień wprowadzenia żądania do systemu teleinformatycznego organu administracji publicznej (art. 61 § 3a k.p.a.). Sąd pierwszej instancji trafnie w tym zakresie powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, w której wskazano, że skutek wszczęcia postępowania administracyjnego wywołuje również wniesienie podania nieczyniącego zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa (art. 63 § 2 – 3a k.p.a.), o ile nie zajdą okoliczności wskazane w art. 61a § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie termin jej załatwienia w dacie złożenia wniosku wynikał z art. 35 § 3 k.p.a. i wynosił miesiąc lub przy przyjęciu, że sprawa jest skomplikowana – dwa miesiące. Niewątpliwie zaś w tym okresie Wojewoda nie rozpoznał wniosku skarżącej z 10 listopada 2021 r., co więcej nie podjął jakiejkolwiek czynności, w tym nie zastosował art. 36 k.p.a., co uzasadniało stwierdzenie stanu bezczynności.

Wbrew stanowisku Sądu pierwszej instancji, ocena stanu zaniechania Wojewody nie mogła uwzględniać przepisu art. 112a u.o.c., który określa odmienny termin załatwienia wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy oraz sposób jego liczenia niż określony w art. 35 ust. 3 k.p.a. Przywołany przepis został dodany do u.o.c. ustawą z dnia 17 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r. poz. 91), zwanej dalej ustawą zmieniającą, i wszedł w życie 29 stycznia 2022 r. W świetle przepisów przejściowych zawartych w ustawie zmieniającej, do postępowań wszczętych na podstawie u.o.c. i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepisy dotychczasowe, z uwzględnieniem art. 8-11 i art. 13 (art. 7 ust. 1). Zgodnie zaś z art. 13 ust. 3 ustawy zmieniającej, jeżeli terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 112a lub w art. 210 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, rozpoczęły swój bieg przed dniem wejścia w życie tej ustawy, biegną one od nowa od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej. Przywołany przepis należy rozumieć w ten sposób, że na nowo od dnia wejścia w życie tej ustawy biegną tylko te terminy załatwiania spraw wymienionych w tym przepisie, które w dniu jej wejścia w życie jeszcze nie upłynęły. Zastosowanie powołanego przepisu do terminów załatwiania spraw, które do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej już upłynęły, naruszałoby zasadę niedziałania prawa wstecz. Upływ terminu załatwienia sprawy administracyjnej należy bowiem traktować jako zakończoną sytuację prawną, która nie może być na nowo otwarta poprzez późniejszą zmianę prawa, w szczególności przepisu nakazującego liczyć od nowa termin, który już upłynął (zob. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r., II OSK 1985/22). Skoro zaś w przedmiotowej sprawie termin na załatwienie sprawy wynikający z art. 35 § 3 k.p.a. upłynął przed wejściem w życie ustawy zmieniającej (29 stycznia 2022 r.), to nie można uznać, że biegł on na nowo od dnia jej wejścia w życie.

Podsumowując, zarzuty skargi objęte podstawami kasacyjnymi nie mogły podważyć prawidłowości zaskarżonego wyroku. Wynik przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej obejmujący stwierdzenie bezczynności Wojewody Śląskiego przy rozpoznaniu wniosku skarżącej z 10 listopada 2021 r., jest prawidłowy pomimo mankamentów uzasadnienia. Bezczynność wynikała bowiem z zaniechań Wojewody w okresie przed 15 kwietnia 2022 r., w którym organ nie został zwolniony z odpowiedzialności prawnej z tytułu naruszenia prawa strony do rozpoznania w rozsądnym terminie sprawy administracyjnej dotyczącej tytułów pobytowych cudzoziemców. W odniesieniu do takich zatem stanów faktycznych stronie przysługuje pełna ochrona sądowa z tytułu naruszenia tego prawa, gwarantowana m.in. w art. 45 ust. 1 w zw. z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 149 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej uznał, iż podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku i skargę kasacyjną oddalił na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Wobec tego, że skarżący kasacyjnie organ w skardze kasacyjnej zrzekł się rozprawy, a pozostałe strony postępowania w terminie czternastu dni od dnia doręczenia im odpisów tego pisma, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. - skargę kasacyjną rozpoznał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.