II OSK 166/18

Dnia 9 marca 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. o podjęcie zawieszonego postanowienia sądowego w sprawie ze skargi kasacyjnej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 196/17 w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 29 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń postanawia: odmówić podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.

Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną skarżącej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 5 października 2017 r., sygn. akt II SA/Op 196/17, w sprawie ze skargi skarżącej na uchwałę Rady Miasta [...] z 29 grudnia 2016 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, postanowieniem z 6 czerwca 2019 r. zawiesił – na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. – toczące się przed nim postępowanie z uwagi na przedstawienie tym postanowieniem Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego dotyczące zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności art. 37a ust. 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zakresie, w jakim przewiduje obowiązek określenia w uchwale, o której mowa w art. 37a ust. 1 powołanej ustawy, warunków i terminu dostosowania istniejących w dniu jej wejścia w życie, wzniesionych na podstawie zgody budowlanej, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych do zakazów określonych w tej uchwale, bez zapewnienia ustawowych podstaw i trybu dochodzenia odszkodowania przez podmioty, które są zobowiązane do ich usunięcia. W związku z przedstawieniem wskazanego pytania prawnego w Trybunale Konstytucyjnym wszczęto postępowanie, które zostało zarejestrowane pod sygnaturą P 20/19.

Pismem z 25 stycznia 2023 r. skarżąca wniosła o podjęcie zawieszonego postępowania, wydanie wyroku w sprawie "jeśli to niezbędne wraz z uprzednim wycofaniem pytania prawnego zadanego Trybunałowi Konstytucyjnemu" (..) rozpatrzenie skargi kasacyjnej (...) we własnym zakresie, bez oczekiwania na rozpoznanie przez Trybunał Konstytucyjny przedłożonego mu pytania prawnego, w tym podjęcie przez Naczelny Sąd Administracyjny własnych ustaleń prawnych co do zgodności z Konstytucją RP przepisów wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym pytaniu prawnym zadanym Trybunałowi Konstytucyjnemu".

Wniosek uzasadniono przewlekłością postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, szkodami, jakie skarżąca ponosi dostosowując się do zaskarżonej oraz innych podobnych uchwał oraz zawieszaniem postępowań w sprawie skarg na podobne do zaskarżonej uchwał z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Wniosek o podjęcie zawieszonego z urzędu postępowania nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W związku z tym podjęcie zawieszonego w oparciu o wskazaną podstawę postępowania jest możliwe, zgodnie z ogólną regułą wynikającą z art. 128 § 1 zdanie wstępne p.p.s.a., jedynie w razie ustania przyczyny zawieszenia, a więc po zakończeniu postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym wywołanego przedstawionym pytaniem prawnym. W ocenie NSA rozpoznającego wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania podstawą podjęcia postępowania zawieszonego na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. nie jest art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Ten ostatnio powołany przepis odnosi się jedynie do podjęcia postępowania zawieszonego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Uwzględniając taką wykładnię istotnych przepisów prawa stwierdzić należy, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym wywołane pytaniem prawnym przedstawionym w sprawie, w której złożono rozpatrywany wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania, nie zostało, jak wynika z pisma Trybunału Konstytucyjnego z 15 lutego 2023 r., dotychczas zakończone, co uzasadnia odmowę podjęcia zawieszonego postępowania.

Odnosząc się do zawartej we wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania sugestii, aby podjąć zawieszone postępowanie po uprzednim cofnięciu przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego należy zwrócić uwagę na dwie kwestie.

Po pierwsze, z przepisów ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2393) wynika, że sąd, który przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne może je cofnąć (art. 56 ust. 2 pkt 3 powołanej ustawy). Jednakże, jak się wydaje, właściwym do cofnięcia pytania prawnego jest sąd w takim samym składzie, w jakim pytanie zostało przedstawione. Z tego powodu podczas rozpoznawania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, które co do zasady następuje w składzie jednoosobowym (art. 16 § 2, art. 131 i art. 193 p.p.s.a.), nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie o cofnięciu przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego przedstawionego, tak jak w rozpoznawanej sprawie, w składzie trzyosobowym.

Po drugie, jak wynika z art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym cofnięcie przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego stanowi podstawę do wydania przez ten Trybunał postanowienia o umorzeniu postępowania. Zatem, samo cofnięcie przedstawionego Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego nie stanowi podstawy podjęcia postępowania zawieszonego na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 p.p.s.a. Taką podstawą może być dopiero wydane przez Trybunał Konstytucyjny w związku z cofnięciem pytania prawnego postanowienia o umorzeniu postępowania.

W związku z powyższym wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania podlegał na podstawie art. 128 § 1 zdanie wstępne p.p.s.a. oddaleniu.