II OSK 1173/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Anna Szymańska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Dolnośląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 386/23 w sprawie ze skargi M. D. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy 1. uchyla zaskarżony wyrok w punktach I., II., IV., V. i w tym zakresie oddala skargę; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu, sąd I instancji, sąd wojewódzki) wyrokiem z 29 lutego 2024 r., sygn. akt I SAB/Wr 386/23, w wyniku rozpoznania skargi M. D. (dalej: cudzoziemiec, strona) na przewlekłość Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ, skarżący kasacyjnie) w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy: stwierdził, że Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt I.); które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt II.); umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu (pkt III.); przyznał na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 zł (pkt IV.) oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt V.).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Cudzoziemiec – obywatel Republiki Białorusi, wnioskiem z 21 czerwca 2022 r. (wpływ do organu) wystąpił o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu kontynuacji studiów stacjonarnych. W tym samym dniu, organ poinformował m.in. o wszczęciu postępowania, treści art. 112a ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2021 r. poz. 2354 ze zm.; dalej: u.o.c.), art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583 ze zm.; dalej: u.o.p.). Organ, 13 lipca 2022 r. na podstawie art. 109 ust. 1 u.o.c. zwrócił się do odpowiednich służb o informacje o cudzoziemcu. Dalej, 9 listopada 2022 r. wezwał do uzupełnienia wniosku. Cudzoziemiec uzupełnił dokumentację oraz oczekiwał na wydanie decyzji. Wobec braku aktywności organu strona złożyła ponaglenie z 6 czerwca 2023 r., a następnie do WSA we Wrocławiu skargę z 28 sierpnia 2023 r. na przewlekłość Wojewody. Organ w dniu 27 września 2023 r. poinformował o pozostawieniu ponaglenia bez rozpoznania oraz wydał decyzję, którą udzielono cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia.

Zdaniem WSA we Wrocławiu skarga na przewlekłość Wojewody w sprawie z wniosku skarżącego jest zasadna. Sąd I instancji mając na uwadze w szczególności zakres przedmiotowy i podmiotowy u.o.p., który został zakreślony w art. 1 ust. 1 i ust. 2 stwierdził, że przepisy tej ustawy nie mają zastosowania w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę w niniejszej sprawie, bowiem strona skarżąca nie jest obywatelem Ukrainy i nie przybyła do Polski w okolicznościach wskazanych w ww. ustawie, w konsekwencji pozostają one bez wpływu na kontrolę legalności tego postępowania dokonywaną przez sąd administracyjny.

W ocenie sądu wojewódzkiego z akt sprawy wynika, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania, gdyż organ prowadzący postępowanie prowadził je dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy. Zdaniem sądu I instancji, opieszałość organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyjaśniono, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na wydanie decyzji nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Z uwagi na wydanie decyzji umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu. Na zakończenie WSA we Wrocławiu uznał, że stronie skarżącej należy przyznać sumę pieniężną w wysokości 500 zł, co uzasadnione jest charakterem opieszałości organu, przy jednoczesnym uwzględnieniu, że organ już po wniesieniu skargi podjął czynności ukierunkowane na załatwienie sprawy, a więc zasadniczy cel skargi został osiągnięty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Wojewoda, zaskarżając go w zakresie pkt I., II., IV. i V., zarzucając w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), naruszenie przepisów, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 100c i art. 100d u.o.p. poprzez przyjęcie, że znajdują one zastosowanie wyłącznie do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: RP) z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, nie odnoszą się natomiast do innych cudzoziemców, gdy tymczasem z przepisów tych jednoznacznie wynika, że należy je stosować do wszystkich cudzoziemców;

2) art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 oraz art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a i ust. 4 u.o.p. poprzez ich nieuwzględnienie i pominięcie, iż zgodnie z tymi przepisami w okresie do 31 grudnia 2022 r., a następnie w okresie do 4 marca 2024 r. - według brzmienia art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.o.p. na dzień wyrokowania - bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres oraz nieuwzględnienie tego, że zgodnie z ww. przepisami zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2024 r. nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki;

3) art. 100d ust. 3 pkt 2 u.o.p. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie skarżącemu od Wojewody sumy pieniężnej w kwocie 500 zł wbrew temu przepisowi, zgodnie z którego brzmieniem z daty wyrokowania do 4 marca 2024 r. organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach między innymi udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa;

4) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 37 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: k.p.a.) poprzez uznanie, że organ prowadził przewlekle sprawę o udzielenie skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, kiedy z okoliczności faktycznych i przepisów prawa wynika, że do przewlekłości nie doszło a ponadto, że termin na załatwienie tej sprawy nawet nie rozpoczął biegu;

5) art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, że przewlekle prowadzone przez Wojewodę postępowanie w sprawie udzielania skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy, miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy w sprawie nie doszło do przewlekłości, bowiem bieg terminu na załatwienie spraw nie rozpoczął się, a nawet jeżeli przyjąć, że do przewlekłości doszło, to nie była ona skutkiem rażącego naruszenia prawa;

6) art. 141 § 4 i art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez przyznanie skarżącemu od Wojewody sumy pieniężnej w kwocie 500 zł w sytuacji braku przewlekłości i rażącego naruszenia przez organ prawa, a ponadto wobec braku szczegółowego wyjaśnienia w uzasadnieniu wyroku z jakich powodów i przyczyn WSA we Wrocławiu zdecydował się na zastosowanie tego rodzaju środka, podczas gdy przyznanie sumy pieniężnej jest jedynie fakultatywne i uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności, w tym od ustalenia, że działania organu nosiły znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie a ponadto poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu dlaczego sąd przyznał sumę pieniężną w takiej właśnie, a nie innej kwocie;

8) art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie od Wojewody kosztów postępowania na rzecz skarżącego, mimo że nie było podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części pkt I., II., IV. i V. rozstrzygnięcia i przekazanie WSA we Wrocławiu sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący kasacyjnie organ oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: "NSA") zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez NSA.

Skarga kasacyjna Wojewody jest usprawiedliwiona i skutkowała uchyleniem zaskarżonego wyroku w części zaskarżonej (tj. poza pkt III.).

Jako zasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 2 i ust. 4, art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a, ust. 3 pkt 2 i ust. 4 u.o.p. Kluczowe bowiem stwierdzenie sądu wojewódzkiego, że art. 100c i 100d u.o.p. nie znajdują zastosowania w sprawie przewlekłości ze względu na to, że skarżący jest obywatelem innego państwa niż Ukraina i nie przybył na terytorium RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy - jest błędne i w konsekwencji skutkowało nieuprawnionym zastosowaniem w tej sprawie art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. Niezasadny natomiast jest zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż sąd wojewódzki nie zobowiązał organu do wydania decyzji, lecz umorzył postępowanie ze względu na wydanie w dniu 27 września 2023 r. pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że z dniem 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie regulacja wkraczająca w bieg terminów załatwiania spraw administracyjnych dotyczących legalizowania pobytu cudzoziemców na terytorium RP, wprowadzona ustawą z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 830), mocą której (art. 1 pkt 44) dodano do u.o.p. art. 100c. Zgodnie z art. 100c ust. 1 u.o.p. w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących: 1) udzielenia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, 2) zmiany: a) zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, b) zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, 3) cofnięcia cudzoziemcowi: a) zezwolenia na pobyt czasowy, b) zezwolenia na pobyt stały, c) zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej – w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Następnie cytowana treść art. 100c u.o.p. została powtórzona na kolejny okres – tj. do 24 sierpnia 2023 r. – poprzez dodanie nowego przepisu z dniem 28 stycznia 2023 r., ale z mocą wsteczną od 1 stycznia 2023 r., tj. art. 100d u.o.p. (art. 1 pkt 32 ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 185)). Wskazany termin obowiązywania omawianych przepisów został kolejno przedłużony do 4 marca 2024 r. (art. 12 pkt 5 ustawy z 14 kwietnia 2023 r. o zmianie nazw uczelni służb państwowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Policji, ustawy o Straży Granicznej, ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2023 r. poz. 1088).

Rodzaj spraw, w których bieg terminów na ich załatwienie nie rozpoczyna się, a wszczęty ulega zawieszeniu na ten okres został utrzymany (art. 100d ust. 1 u.o.p.).

W świetle zarzutów skargi kasacyjnej kluczowym zagadnieniem jest zakres podmiotowy zastosowania art. 100c i 100d u.o.p. WSA we Wrocławiu w zaskarżonym wyroku przyjął bowiem, że przepisy powyższe dotyczą wyłącznie obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium RP z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa. Oznacza to, że odmówił zastosowania tych norm, prezentując ich wadliwą interpretację - zdaniem NSA. Natomiast Wojewoda twierdzi, że przepisy te odnoszą się do wszystkich cudzoziemców, którzy wnioskują o zalegalizowanie pobytu w oparciu o formy wymienione w tym przepisie i zdaniem NSA stanowisko to jest prawidłowe. Oznacza to, że zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki.

Stanowisko, że przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich obywatelstwa, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy jest ugruntowane w orzecznictwie NSA (zob. np. wyroki: z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23, z 7 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1286/23, z 16 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 2424/23, z 8 maja 2024 r. sygn. akt II OSK 1551/23, z 27 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2608/23 i II OSK 2194/23, z 25 lipca 2024 r. sygn. akt II OSK 468/24 i II OSK 599/24, z 9 października 2024 r. sygn. akt II OSK 828/24, z 26 listopada 2024 r. sygn. akt II OSK 964/24, z 10 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1341/24).

Mianowicie rzeczone przepisy art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.o.p. zezwoliły na czasowe, od wejścia ich w życie, tj. od 15 kwietnia 2022 r. do 4 marca 2024 r. wstrzymanie biegu terminu na załatwienie spraw dotyczących m.in. udzielenia cudzoziemcom zezwolenia na pobyt czasowy w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę. Innymi słowy bieg tego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres.

Jak przyjął NSA we wskazanym wyżej wyroku z 13 lutego 2024 r. sygn. akt II OSK 2362/23 analiza literalna brzmienia art. 100c i 100d u.o.p. powinna być zestawiona z celem wprowadzenia tego przepisu. Wykładnia omawianej regulacji – wbrew zasadom techniki prawodawczej określonym w § 3 ust. 2 i 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r., poz. 283; dalej: "z.t.p.") – nie może opierać się wyłącznie na jej umiejscowieniu w konkretnym akcie prawnym.

U.o.p. oraz ustawa z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie tej ustawy zostały niewątpliwie uchwalone w celu stworzenia szczególnej regulacji prawnej zapewniającej doraźną podstawę prawną do legalnego pobytu i pomocy obywatelom Ukrainy, którzy w wyniku działań wojennych zostali zmuszeni do opuszczenia kraju pochodzenia. Na etapie prac w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych przyjęto, że pomimo zawarcia w akcie prawnym dotyczącym określonej sytuacji faktycznej odnoszącej się do agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę, przepisy dodane do u.o.p. mają jednak dotyczyć wszystkich cudzoziemców. Przyczyną wprowadzenia takiego przepisu była ówczesna trudna sytuacja wojewodów, którzy mieli bardzo dużo zadań w związku w przyjęciem obywateli Ukrainy wjeżdżających na terytorium RP w związku z wybuchem wojny i przed którymi dodatkowo toczyło się wiele spraw administracyjnych – nie tylko obywateli Ukrainy, ale też pozostałych cudzoziemców. Zawieszenie biegu terminów miało dać im możliwość rozpatrzenia w rozsądnych terminach toczących się spraw (zob. pełny zapis przebiegu posiedzenia Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych nr 111 z 7 kwietnia 2022 r. – na stronach sejmowych). Oznacza to, że celem wnioskodawcy (a był to rządowy projekt ustawy nowelizującej specustawę ukraińską – druk nr 2147) było wprowadzenie rozwiązań regulujących bieg terminów określonych kategorii spraw dotyczących wszystkich cudzoziemców, a nie tylko obywateli Ukrainy objętych u.o.p.

Poza kwestią celu wprowadzenia omawianego przepisu oraz pomijając prawidłowość zastosowania się do zasad techniki prawodawczej, na przyjętą wykładnię art. 100c i 100d u.o.p. wskazuje także wykładnia językowa wynikająca z ich odczytania w kontekście innych przepisów tej ustawy. Przede wszystkim w przepisach tych mówi się o "cudzoziemcu", bez wskazania jego obywatelstwa, a nie np. "obywatelu Ukrainy". Skoro ustawa o pomocy nie wprowadza odrębnej – na potrzeby tej ustawy – definicji legalnej pojęcia "cudzoziemiec", należy uznać, że jest to pojęcie tożsame z cudzoziemcem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 u.o.c., czyli osobą, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Zauważyć należy, że dodany tą samą nowelizacją z 8 kwietnia 2022 r. art. 100a, w ust. 1 wprost odsyła do pojęcia cudzoziemca, o którym mowa w art. 2 ust. 1 lub 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony (Dz. Urz. U.E. L 71 z 4.3.2022, str. 1-6), czyli kategorii wysiedleńców, którzy musieli opuścić Ukrainę począwszy od 24 lutego 2022 r. w następstwie inwazji wojskowej rozpoczętej w tym dniu przez rosyjskie siły zbrojne. Takiego ograniczenia nie zawiera art. 100c oraz art. 100d u.o.p.

Takie rozumienie pojęcia "cudzoziemiec" jak przedstawione wyżej jest spójne z szerokim zakresem spraw, których dotyczy przepis art. 100c i 100d u.o.p. Znaczna część tych spraw nie ma bowiem jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną – np. zezwolenia na pobyt stały czy cofnięcia posiadanych już zezwoleń. Zauważyć trzeba, że w odniesieniu do wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE jednym z warunków udzielenia takiego zezwolenia jest – zgodnie z art. 211 ust. 1 u.o.c. – legalny i nieprzerwany pobyt na terytorium RP co najmniej przez 5 lat bezpośrednio przed złożeniem wniosku. Jeśli zatem przyjąć, że przepisy art. 100c i 100d u.o.p. dotyczą wyłącznie osób przybyłych do RP w związku z działaniami wojennymi w Ukrainie, to żadna z tych osób nie byłaby uprawniona do skutecznego złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, co prowadziłoby do wniosku, że przepis art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.p. jest bezprzedmiotowy. Objęcie zakresem art. 100c ust. 1 pkt 1 lit. c u.o.p. cudzoziemców, którzy z istoty nie mogą być osobami, o których mowa w art. 2 ust. 1 tej ustawy, świadczy o zamiarze ustawodawcy, aby objąć tym przepisem wszystkich cudzoziemców, niezależnie od ich obywatelstwa oraz daty przybycia na terytorium RP.

Z tych wszystkich przyczyn status skarżącego ze względu na obywatelstwo oraz datę wjazdu na terytorium RP pozostaje irrelewantny dla sprawy. Omawiany przepis dotyczy bowiem każdego cudzoziemca w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.o.c., który inicjuje jedno z postępowań (udzielenia, zmiany, cofnięcia zezwolenia) wymienionych w art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 u.o.p. Oznacza to, że WSA we Wrocławiu naruszył w/w przepisy poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 3, art. 149 § 1a i art. 149 § 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie przewlekłości, oceny przewlekłości jako rażąco naruszającej prawo oraz przyznania cudzoziemcowi sumy pieniężnej.

Skutkiem przyjęcia przez WSA we Wrocławiu, że nie mają zastosowania przepisy art. 100c i art. 100d u.o.p., był błędny werdykt, że Wojewoda pozostawał w przewlekłości. Tymczasem z dniem ich wejścia w życie bieg terminu na załatwienie sprawy nie rozpoczął się. Nie jest także dopuszczalne wymierzanie organowi grzywny, ani zasądzanie od niego sum pieniężnych (art. 100c ust. 3 pkt 2 i art. 100d ust. 3 pkt 2 u.o.p.). Zgodnie zaś z art. 100c ust. 4 oraz art. 100d ust. 4 u.o.p. zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Tym samym nie można mówić o przewlekłości organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jako niezasadny natomiast okazał się zarzut naruszenia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez zasądzenie od Wojewody kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Otóż zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się przewlekłości zwrot kosztów postępowania sądowego. Skoro WSA we Wrocławiu uznał, że Wojewoda pozostaje w przewlekłości, obowiązkiem jego było zastosowanie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. i zasądzenie od organu niezbędnych kosztów strony reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika.

Kwestia naruszenia art. 141 § 4 i art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter wtórny, gdyż wobec przyjęcia, że nie jest możliwe przyznawanie sum pieniężnych w sytuacji stosowania art. 100c i 100d u.o.p., wyjaśnienie przesłanek jej przyznania oraz wysokości pozostaje bez znaczenia.

Z tych wszystkich względów uznając, że zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione, NSA uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpatrzył skargę. Uznając za bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 207 § 2 p.p.s.a., mając na uwadze poważne rozbieżności w wykładni zakresu podmiotowego art. 100c i art. 100d u.o.p., jakie ujawniły się w orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.