II OSK 1137/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 899/20 w sprawie ze skargi B. M. i W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 listopada 2020 r., VII SA/Wa 899/120, oddalił skargę B. M. i W. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej GINB) z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Zaskarżoną decyzją GINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2020.256; dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania B. M. i W. M. od decyzji Wojewody Mazowieckiego z [...] stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji – uchylił ww. decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji.

Skargę na decyzję GINB złożyli B. M. i W. M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.

Sąd podniósł, że w zaskarżonej decyzji GINB, mając na uwadze przedmiot projektowanej inwestycji, jej charakterystykę i szczegółowe usytuowanie, a także zlokalizowanie nieruchomości należącej do skarżących (działka nr [...]) oraz kierując się treścią art. 3 pkt 20 w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (j.t.Dz.U.2019.1186 ze zm.; dalej p.b.) uznał, że pomimo bezpośredniego sąsiedztwa ww. działki z obszarem inwestycyjnym (działki nr [...],[...] i [...]), nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania budynku mieszkalno-usługowego w zabudowie wielorodzinnej oraz muru oporowego, ponieważ kwestionowane przez skarżących przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa w zakresie możliwości zagospodarowana działek należących do skarżących. Powyższe stanowisko Sąd I instancji w pełni podzielił. Skarżący swoją skargę ukierunkowują na wykazaniu nieprawidłowości poprzedzających proces uzyskania pozwolenia na budowę. Podnoszą, że w drodze darowizny w dniu 31 marca 2008 r. nabyli działkę nr [...], która jest bezprawnie nazywana działką inwestycyjną nr [...]. Nie kwestionują w skardze, że w księdze wieczystej jako jej właściciel uwidoczniona jest M. Sp. z o.o., jednakże zastrzeżenia skarżących budzi faktyczne jej położenie, a wiążą to ze sfałszowaniem map geodezyjnych. Wobec powyższego Sąd wskazał na dwie okoliczności.

Po pierwsze: w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę nie rozstrzyga się o przebiegu granic między nieruchomościami. Ustalanie granic miedzy nieruchomościami następuje w odrębnym postępowaniu. Dopóki granice działki nie zostaną zmienione w takim odrębnym postępowaniu wiążące są granice wynikające z mapy geodezyjnej dostarczonej przez inwestora, w oparciu o które został sporządzony projekt budowlany. Prawidłowo, zdaniem Sądu, GINB stwierdził, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu podważającego oznaczony na projekcie zagospodarowania terenu przebieg granicy między działką nr [...] a działką inwestycyjną.

Po drugie: z treści art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wynika domniemanie prawne, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to działa na korzyść osoby wpisanej do księgi wieczystej, czyli w tym przypadku Spółki M. Wpis do księgi wieczystej - po myśli art. 626(6) kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) - jest zaś orzeczeniem sądu cywilnego, którego treść wiąże wszystkie inne sądy oraz organy. Organ administracyjny nie ma możliwości, aby w toku postępowania, jakie przed nim się toczy, dokonywać odmiennych ustaleń prawnych od tych, jakie wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych, w tym z wpisów dokonanych w księdze wieczystej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 1999 r. (IV SA 2338/98, LEX nr 47173), zasada wyrażona w art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece wyklucza jakąkolwiek kontrolę w postępowaniu administracyjnym, dotyczącą treści wpisów własności w tychże księgach.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się zmiany zaskarżonego wyroku i uchylenia zaskarżonej decyzji. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że postępowanie nieważnościowe wszczęte przez skarżącą było bezprzedmiotowe i oddaleniu na tej podstawie skargi na decyzję organu administracyjnego o umorzeniu postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2019.2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.

Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Problemem spornym w rozpatrywanej sprawie jest to, czy skarżącej kasacyjnie przysługiwał przymiot strony w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę, będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego.

Skarżąca kasacyjnie jest właścicielką działki nr [...] graniczącej z działkami inwestycyjnymi nr [...],[...] i [...]. Skarżąca i jej zmarły 1 stycznia 2021 r. mąż zostali w drodze darowizny z dnia 31 marca 2008 r. właścicielami działki nr [...], "bezprawnie nazywanej działką nr [...]".

GINB w motywach zaskarżonej decyzji podał, że właścicielem działek nr [...],[...],[...],[...],[...] jest M. Sp. z o.o., a skarżąca kasacyjnie i jej obecnie nieżyjący mąż są właścicielami działki nr 94, powstałej z połączenia działek [...] i [...]. Wskazał ponadto, że projektowany budynek ma wysokość 29,85 m (najwyższy fragment budynku – szyb wentylacyjny ma ok. 31, 2 m) i znajduje się w odległości ok. 68 m od granicy z działką skarżącej.

Stanowisko organu jest prawidłowe i Sąd I instancji słusznie je zaakceptował.

Skoro bowiem z treści księgi wieczystej i z pisma Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy Biura Geodezji i Katastru Delegatura w Dzielnicy B. z dnia 16 grudnia 2011 r. wynika, że działka nr [...] została połączona z działką nr [...] i obecnie działki te stanowią działkę nr [...], a z księgi wieczystej wynika, że właścicielem działki nr [...] jest M. Sp. z o.o., przy czym skarżąca kasacyjnie treści tych dokumentów skutecznie nie podważyła, to brak jest podstaw do przyjęcia, że działka [...] jest w rzeczywistości działką nr [...]. Uwzględniając zaś usytuowanie działki skarżącej kasacyjnie w stosunku do przedmiotowej inwestycji (w szczególności wysokość przedmiotowego budynku i jego usytuowanie od granicy z działką skarżącej kasacyjnie) trafnie GINB przyjął, że pomimo bezpośredniego sąsiedztwa ww. działki z terenem inwestycyjnym, nie znajduje się ona w obszarze oddziaływania tej inwestycji. Podejmując zatem zaskarżoną decyzję organ nie naruszył art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 p.b., a Sąd I instancji właściwie ocenił, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie znalazł usprawiedliwionych podstaw.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.