II OSK 1123/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku R. H. i S. H. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej R. H. i S. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1380/20 ze skargi R. H. i S. H. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Uzasadnienie.

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1380/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę R. H. i S. H. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] października 2020 r. nr [...]w przedmiocie nakazu rozbiórki

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na fakt, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżona decyzja rodzi po stronie skarżących nakaz podjęcia czynności w kierunku dokonania rozbiórki części budynku gospodarczego, co wiąże się z koniecznością poniesienia znacznych nakładów finansowych. Co więcej, rozpoczęcie rozbiórki wiąże się z obawą trudnych do odwrócenia skutków, bowiem istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej skarżący zdążą już wykonać nakaz rozbiórki w całości i część budynku gospodarczego przestanie istnieć.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygnatura akt I GPS 1/07 przyjął, że na podstawie tego przepisu dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu także w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę.

Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny (lub akt wydany w granicach tej samej sprawy) zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie objętego wnioskiem aktu faktycznie spowoduje w stosunku do wnioskodawcy znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PWINB) w Rzeszowie z dnia [...]października 2020 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w Jarosławiu z dnia [...]lipca 2020 r., nakazującą skarżącym rozbiórkę rozbudowanej bez pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego, na działce nr 447/24 położonej w miejscowości Surochów. Skutkiem prawnym zaskarżonej decyzji jest pozostawienie w obrocie prawnym ww. nakazu rozbiórki, którego wykonanie niewątpliwie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącym znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Judykatura na tle problematyki wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wypracowała pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

W razie uwzględnienia skargi kasacyjnej może okazać się, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki, wobec czego może powstać kwestia przywrócenia stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia znacznych kosztów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2755/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 29/13, orzeczenia dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto rozbiórka każdego obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty tej czynności, może spowodować trudne do odwrócenia skutki (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 779/12, orzeczenie dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.