II NSNc 86/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 czerwca 2026 r.
SSN Leszek Bosek
w sprawie z wniosku S. M., M. M., B. S., A. T., I. R., R. M.
z udziałem B. N., M. N., P. N., D. S., S. M.1, I. M., D. M., M. M.1, M. M.2, R. M.1,
M. S.
o dział spadku i zniesienie współwłasności,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 9 czerwca 2026 r.,
na skutek skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego od postanowienia Sądu
Okręgowego w Radomiu z 28 października 2014 r., sygn. IV Ca 434/14,
podejmuje zawieszone postępowanie.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r., II NSNc 86/24, na podstawie
art. 177 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam, Sąd Najwyższy zawiesił niniejsze
postępowanie z uwagi na konieczność przeprowadzenia zmian legislacyjnych,
usuwających wady procesowe, określone w wyroku Trybunału Sprawiedliwości
Unii Europejskiej (Wielka Izba) z 21 grudnia 2023 r., C-718/21 oraz w wyroku
Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r. Wałęsa przeciwko
Polsce (skarga nr 50849/21) w terminie tam zakreślonym.
Wskazane orzeczenia nie zostały w zakreślonym terminie lojalnie
przez ustawodawcę wykonane. Termin wyznaczony pierwotnie w wyroku
pilotażowym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 23 listopada 2023 r.,
II NSNc 86/24
2
Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), upłynął bezskutecznie.
20 listopada 2024 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka, na wniosek Polski,
postanowił przedłużyć termin na wykonanie wyroku w sprawie Wałęsa przeciwko
Polsce (nr skargi 50849/21). Także ten termin upłynął bezskutecznie. W związku
z tym 17 listopada 2025 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka po raz kolejny
postanowił przedłużyć termin na wykonanie przez Polskę wyroku w sprawie Wałęsa
przeciwko Polsce (nr skargi 50849/21).
W związku z brakiem lojalnego wykonania przez ustawodawcę krajowego
wskazanych orzeczeń oraz w związku z brakiem wiarygodnych informacji
o perspektywie ich wykonania i wprowadzenia wymaganych zmian legislacyjnych
usuwających stwierdzone wady procesowe wynikające z braku niezależności
Krajowej Rady Sądownictwa, Sąd Najwyższy ważąc konkurujące wartości uznał,
że dalsze oczekiwanie na usunięcie stwierdzonych wad procesowych
przez ustawodawcę nie jest korzystne dla stron ani uzasadnione, ponieważ może
skutkować naruszeniem obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
Rzetelne rozpoznanie sprawy wymaga zawsze lojalnego i wszechstronnego
zbadania uwarunkowań prawnych i faktycznych sprawy, ale powinno następować
w rozsądnym terminie.
Nie oznacza to bynajmniej, że utraciły doniosłość ustalenia poczynione
w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2020 r.,
I NOZP 3/19, mającej moc zasady prawnej. W uchwale tej Sąd Najwyższy
przypomniał, że podstawą funkcjonowania Unii Europejskiej jest wzajemne
zaufanie państw członkowskich, w szczególności przez przestrzeganie prawa UE.
Z tego względu, zgodnie z zasadą lojalnej współpracy wyrażoną w art. 4 ust. 3
akapit pierwszy (Dz.U. 2004, nr 90, poz. 864/30 ze zm.) – Państwa Członkowskie
powinny zapewnić na swym terytorium stosowanie i poszanowanie prawa
Unii Europejskiej oraz podejmować w tym celu środki służące zapewnieniu
wykonania zobowiązań wynikających z traktatów lub aktów instytucji
Unii Europejskiej. Na Rzeczypospolitej Polskiej ciąży więc w dalszym ciągu
obowiązek zapewnienia Krajowej Radzie Sądownictwa niezależności.
Brak niezależności Krajowej Rady Sądownictwa jest przyczyną wątpliwości
co do niezależności niektórych składów orzekających w sądach krajowych.
II NSNc 86/24
3
Sąd Najwyższy odnotowuje przy tym, że sam Sąd Najwyższy nie może
samodzielnie rozwiązać problemu braku niezależności Krajowej Rady Sądownictwa,
chociaż również w okresie poprzedzającym wydanie wyżej wskazanych wyroków
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka, sędziowie Sądu Najwyższego mając na celu umożliwienie ustawodawcy
dostosowania ustawodawstwa do standardów prawa europejskiego, w reakcji
na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. BSA I-4110-1/20),
powstrzymywali się od orzekania (zob. postanowienie składu siedmiu sędziów
Sądu Najwyższego z 2 marca 2020 r., I NSW 1/20; postanowienia
Sądu Najwyższego: z 11 lutego 2020 r., I NO 3/20; z 26 lutego 2020 r., I NO 190/19;
z 26 lutego 2020 r., I NSP 2/20; z 26 lutego 2020 r., I NSP 200/19; z 19 marca
2020 r., I NSP 11/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 14/20; z 19 marca 2020 r.,
I NSP 15/20; z 19 marca 2020 r., I NSP 8/20; z 23 marca 2020 r., I NSW 4/20;
z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20; z 13 lutego 2020 r., I NO 187/19; z 23 marca
2020 r., I NSW 4/20; z 30 marca 2020 r., I NSW 7/20). Także po wydaniu wyroku
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r., C-718/21
oraz wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 23 listopada 2023 r.,
Wałęsa przeciwko Polsce (skarga nr 50849/21), Sąd Najwyższy podkreślał
konieczność podjęcia przez ustawodawcę koniecznych inicjatyw legislacyjnych
(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 5 marca 2024 r., I NKRS 76/21;
z 19 marca 2024 r., I NKRS 7/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 34/23; z 19 marca
2024 r., I NKRS 45/23; z 19 marca 2024 r., I NKRS 70/23; z 20 marca 2024 r.,
I NKRS 44/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 59/23; z 20 marca 2024 r.,
I NKRS 69/23; z 20 marca 2024 r., I NKRS 82/23; z 20 marca 2024 r.,
I NKRS 93/23; z 9 kwietnia 2024 r., II NSK 127/23; z 9 kwietnia 2024 r.,
II NSKP 11/23; z 11 kwietnia 2024 r., II NSKP 71/23; z 11 kwietnia 2024 r.,
II NSNc 470/23; z 11 kwietnia 2024 r., III CB 14/22; z 25 kwietnia 2024 r., I NB 6/22;
z 18 kwietnia 2024 r., I NSW 14/18; z 9 lipca 2024 r., I NSW 23/24; z 8 października
2024 r., I NO 34/23; z 10 października 2024 r., II NSNc 181/24; z 10 października
2024 r., II NSNc 151/24; z 10 października 2024 r., II NSNc 194/24;
z 10 października 2024 r., II NSNc 250/24).
II NSNc 86/24
4
Dnia 15 maja 2026 r. Sejm RP działając na podstawie art. 187 ust. 1 pkt 2
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 9a ust. 1 i art. 11d ust. 5 ustawy z dnia
12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2024 r. poz. 1186)
oraz art. 29a ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, dokonał wyboru członków
Krajowej Rady Sądownictwa kwalifikowaną większością głosów (3/5).
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[kf]
[a.ł]
