II NSNc 65/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Księżak
Dnia 13 maja 2026 r.
w sprawie powództwa R. (Spółka Akcyjna) Oddział w P. z siedzibą w W.
przeciwko A.K. oraz M.S.
o zapłatę
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
w dniu 13 maja 2026 r.
na skutek skargi nadzwyczajnej Rzecznika Finansowego od nakazu zapłaty
z dnia 30 kwietnia 2019 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Legnicy
w sprawie o sygn. akt I Nc 77/19
podejmuje zawieszone postępowanie.
UZASADNIENIE
Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku pilotażowym z 23 listopada 2023 r.
Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21, zobowiązał Państwo Polskie do
przeprowadzenia stosownych zmiany legislacyjnych w terminie 12 miesięcy, usuwających
wady procesowe, które skutkują naruszeniem przez Polskę art. 6 ust. 1 Europejskiej
Konwencji Praw Człowieka. Na te same uchybienia systemowe wskazał Trybunał
Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 21 grudnia 2023 r., C 718/21.
W Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie podlegają Konstytucji i ustawom (art. 178 ust.
1 Konstytucji RP). Sąd Najwyższy nie ma możliwości usunięcia wad procesowych, które
prowadzą do naruszenia Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i europejskiego prawa
traktatowego (art. 267 TFUE), bowiem mają one charakter systemowy i wiążą się z
procedurą nominowania sędziów. To rolą ustawodawcy jest przeprowadzenie takich
II NSNc 65/23
2
zmian legislacyjnych, by do naruszenia prawa nie dochodziło. Państwo ponosi
odpowiedzialność za to, czy a jeśli tak to w jaki sposób zmienić prawo i doprowadzić do
jego zgodności z traktatami i konwencją.
Sąd Najwyższy w niniejszej sprawie zawiesił postępowanie, dając tym samym czas
Państwu (tj. władzy ustawodawczej i wykonawczej) na podjęcie decyzji w tym zakresie i
ewentualne wprowadzenie zmian. Mimo upływu długiego czasu, znacznie wykraczającego
poza granice wyznaczone w wyroku pilotażowym, zmiany legislacyjne w tym obszarze nie
nastąpiły. Z powszechnie dostępnych informacji wynika, że brak jest zgody politycznej na
dokonanie jakichkolwiek zmian normatywnych w zakresie wyznaczonym w/w wyrokiem,
mimo istniejących obowiązków międzynarodowych. Marszałek Sejmu rozpoczął procedurę
wyboru przez Sejm sędziów – członków Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie
przepisów, które stały się głównym powodem stwierdzenia nieprawidłowości
przez trybunały. Jednocześnie wprowadzono mechanizm samoograniczenia się Sejmu,
polegający na przyjęciu uchwały wyrażającej zapewnienie, że w przypadku kształtowania
składu Krajowej Rady Sądownictwa na podstawie ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o
Krajowej Radzie Sądownictwa, Sejm uwzględni w swoich decyzjach wyniki wyborów
dokonanych przez sędziów w wyborach powszechnych i transparentnych, wymogi
konstytucyjne co do składu Krajowej Rady Sądownictwa i ograniczenia wynikające z
ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (uchwała Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 lutego 2026 r. w sprawie przywrócenia konstytucyjnych
standardów wyboru członków Krajowej Rady Sądownictwa wybieranych spośród sędziów,
MP 2026, poz. 259).
W konsekwencji należy uznać, że ustały przesłanki dalszego zawieszenia
postępowania, bowiem Rzeczpospolita Polska nie dokonując żadnych zmian
normatywnych, ale korygując sam faktyczny sposób wykonywania ustawy, wyraziła wolę
odnośnie do sposobu reakcji na zobowiązania wynikające z wyroku pilotażowego.
Odpowiedzialność za skutki ewentualnego stwierdzenia, że ten sposób realizacji wyroku
jest nieprawidłowy czy niewystraczający, ponosić będzie władza wykonawcza i
ustawodawcza. Dalsze oczekiwanie na usunięcie przez ustawodawcę stwierdzonych w
wyrokach organów międzynarodowych wad polskiej procedury nominacji sędziów nie jest
możliwe ze względu na obowiązek sądu rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie.
[a.ł]
II NSNc 65/23
3
