II NSK 13/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 sierpnia 2025 r.
SSN Joanna Lemańska
w sprawie z powództwa Spółdzielni w P.
przeciwko Prezesowi Urzędu Komunikacji Elektronicznej z udziałem N. S. A. z
siedzibą w W.
o ustalenie warunków dostępu do nieruchomości
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w
dniu 12 sierpnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 5 września 2024 r., sygn. VII AGa 1350/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: Pozwany, Prezes UKE),
na podstawie decyzji […] z 2 listopada 2020 r., wydanej po rozpatrzeniu wniosku
operatora N. s. a. z siedzibą w W. (dalej: operator, Zainteresowany) z 4 grudnia
2018 r. o wydanie decyzji ustalającej warunki dostępu operatora do określonych
nieruchomości, położonych w P. i znajdujących się w zasobach Spółdzielni w P.
(dalej: Powód, udostępniający), w celu zapewnienia telekomunikacji w budynkach
oraz do nieruchomości, na podstawie art. 22 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2, 3b, 5
i 6 oraz ust. 5 ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci
II NSK 13/25
2
telekomunikacyjnych (dalej: wruist) oraz art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 206 ust. 1 i
1a ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (dalej: p.t.), ustalił
warunki dostępu Zainteresowanego do określonych w decyzji nieruchomości oraz
budynków, w celu zapewnienia telekomunikacji w budynkach, na warunkach
szczegółowo określonych w decyzji oraz stwierdził, że na podstawie art. 206 ust.
2aa w zw. z art. 206 ust. 2 pkt 6 p.t. decyzja w tym zakresie podlega
natychmiastowemu wykonaniu (pkt I); natomiast na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w
zw. z art. 206 ust. 1 pkt 1a p.t. umorzył postępowanie w pozostałej części (pkt II).
W odwołaniu Powód zaskarżył powyższą decyzję w całości, wnosząc o jej
uchyleni, ewentualnie o odpowiednią jej zmianę.
Prezes UKE wniósł o oddalenie odwołania w całości.
Wyrokiem z 29 sierpnia 2023 r., XVII Amt 28/21, Sąd Okręgowy
w Warszawie - Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów oddalił odwołanie (pkt 1)
oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania i kosztach sądowych (pkt 2 i 3).
Apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie wniósł Powód,
zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie pkt 1 i 3.
Prezes UKE wniósł o oddalenie apelacji.
Wyrokiem z 5 września 2024 r., VII AGa 1350/23, Sąd Apelacyjny
w Warszawie oddalił apelację (pkt 1) i rozstrzygnął o kosztach postępowania
apelacyjnego (pkt 2).
Sąd Apelacyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podstawę zapewnienia
dostępu do nieruchomości i budynków, o jaki ubiegał się Zainteresowany
w stosunku do Powoda, stanowił art. 30 ust. 1 pkt 2, 3b, 5 i 6 oraz ust. 5 wruist.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 wruist, właściciel, użytkownik wieczysty lub
zarządca nieruchomości, niebędący przedsiębiorcą telekomunikacyjnym, jest
obowiązany zapewnić przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostęp do
nieruchomości, w tym do budynku oraz punktu styku, polegający na umożliwieniu
doprowadzenia przyłącza telekomunikacyjnego aż do punktu styku. Ustawa nie
wprowadza w tym zakresie żadnych dodatkowych przesłanek ani ograniczeń. Sąd
Apelacyjny wskazał zarazem, że w aktualnym stanie prawnym, na udostępniającym
ciąży obowiązek zapewnienia dostępu w zakresie umożliwienia doprowadzenia
przyłącza telekomunikacyjnego aż do punktu styku bez konieczności badania, czy
II NSK 13/25
3
jest możliwe wykorzystanie istniejących przyłączy telekomunikacyjnych
doprowadzonych do budynków. W przypadku bowiem doprowadzenia przyłącza
telekomunikacyjnego do budynku przepisy wruist nie zawierają, w odróżnieniu do
doprowadzenia nowej instalacji telekomunikacyjnej, przesłanek negatywnych
zapewnienia dostępu do nieruchomości.
Zdaniem Sądu Apelacyjnego, decyzja Prezesa UKE w zakresie zezwolenia
Zainteresowanemu na wykonanie elementów instalacji telekomunikacyjnych
budynków w postaci okablowania z kabli światłowodowych wraz z osprzętem
instalacyjnym, miała oparcie w przepisach art. 30 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 30 ust.
1a pkt 4 wruist. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3b wruist, podmioty tam wskazane
są obowiązane zapewnić przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu dostęp do budynku
polegający na umożliwieniu wykonania instalacji telekomunikacyjnej budynku, mi.in.
wówczas, jeżeli istniejąca instalacja telekomunikacyjna budynku przystosowana
do dostarczania usług szerokopasmowego dostępu do Internetu o przepustowości
co najmniej 30Mb/s nie odpowiada zapotrzebowaniu tego przedsiębiorcy. Warunek,
o którym mowa w ust. 1 pkt 3b jest zaś spełniony w szczególności wówczas, gdy
przedsiębiorca telekomunikacyjny świadczy usługi w innej technologii niż instalacja
telekomunikacyjna w budynku - art. 30 ust. 1a pkt 4 wruist.
Sąd Apelacyjny uznał, że skoro Zainteresowany posiada w budynkach
znajdujących się w zasobach Powoda własną instalację miedzianą, z której
zamierza korzystać w celu zapewnienia telekomunikacji w budynkach, tj. w celu
świadczenia usług telekomunikacyjnych osobom posiadającym tytuł prawny do
lokali w budynkach (abonentom), a istniejąca w budynkach instalacja służy do
świadczenia usług w technologii światłowodowej, warunek, o którym mowa w art.
30 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 30 ust. 1a wruist został spełniony.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny uznał, że w sprawie istniały podstawy
do wydania zaskarżonej decyzji, albowiem wszystkie przesłanki warunkujące jej
wydanie, określone w ustawie o wspieraniu rozwoju, zostały spełnione.
Powód wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, zaskarżając go w całości.
Przedmiotowemu orzeczeniu skarżący zarzucił:
II NSK 13/25
4
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 3b w zw.
z art. 30 ust. 1a pkt 4 wruist, poprzez ich błędną wykładnię, względnie błędne
zastosowanie, polegające na przyjęciu, że w sytuacji, kiedy istnieje w budynku
zarówno instalacja miedziana (stanowiąca własność przedsiębiorcy
telekomunikacyjnego żądającego dostępu), jak i instalacja światłowodowa
(stanowiąca własność innego przedsiębiorcy, ale dostępna dla przedsiębiorcy
żądającego dostępu), przedsiębiorca żądający dostępu może twierdzić, że jego
zapotrzebowanie spełnia wyłącznie sieć stanowiąca połączenie światłowodu
i miedzi, a Prezes UKE jest uprawniony takie żądanie uwzględnić i wydać decyzję
zastępującą umowę, podczas gdy powyższe rozumienie art. 30 ust. 1 pkt 3b w zw.
z art. 30 ust. 1a pkt 4 wruist nie prowadzi do „obejścia” tych przepisów i nadmiernej
ingerencji w prawo własności właściciela budynku;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 3 w zw.
z art. 30 ust. 5 pkt 2 wruist, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu,
że dopuszczalne jest wydanie przez Prezesa UKE decyzji uprawniającej
przedsiębiorcę telekomunikacyjnego do budowy odcinków instalacji
telekomunikacyjnej, które mają zostać połączone z istniejącą instalacją
telekomunikacyjną bezumownie posadowioną przez tego przedsiębiorcę
w budynku, przed „zalegalizowaniem” bezumownie posadowionej instalacji w trybie
art. 30 ust. 5 pkt 2 wruist;
3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw.
z art. 30 ust. 1 in fine wruist, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu,
że Prezes UKE jest uprawniony do wydania decyzji zezwalającej na doprowadzenie
kolejnego przyłącza telekomunikacyjnego do punktu styku sieci (miejsca połączenia
z instalacją telekomunikacyjną budynku) w sytuacji, w której telekomunikacja
w budynku jest już zapewniona i to na kilka sposobów, w tym przez samego
wnioskodawcę.
Wskazując na powyższe, Powód wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji;
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy
Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia
II NSK 13/25
5
o kosztach postępowania kasacyjnego, w tym kosztach zastępstwa procesowego,
według norm przepisanych.
Jednocześnie Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
wskazując, że w niniejszej sprawie zarówno występują istotne zagadnienia prawne,
jak i istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości w następującym zakresie:
1) Czy na gruncie art. 30 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 30 ust. 1a pkt 4 wruist
dopuszczalne jest skrajnie subiektywne rozumienie przesłanki „istniejąca instalacja
telekomunikacyjna budynku (...) nie odpowiada zapotrzebowaniu przedsiębiorcy
telekomunikacyjnego”, w szczególności polegające na tym, że w sytuacji, kiedy
istnieje w budynku zarówno instalacja miedziana (stanowiąca własność
przedsiębiorcy telekomunikacyjnego żądającego dostępu), jak i instalacja
światłowodowa (stanowiąca własność innego przedsiębiorcy, ale dostępna dla
przedsiębiorcy żądającego dostępu), przedsiębiorca żądający dostępu może
twierdzić, że jego zapotrzebowanie spełnia wyłącznie sieć stanowiąca połączenie
światłowodu i miedzi, a Prezes UKE jest obowiązany takie żądanie uwzględnić
i wydać decyzję zastępującą umowę? Innymi słowy, czy powyższe rozumienie art.
30 ust. 1 pkt 3b w zw. z art. 30 ust. 1a pkt 4 wruist nie prowadzi do „obejścia” tych
przepisów i nadmiernej ingerencji w prawo własności właściciela budynku?
2) Czy dopuszczalne jest wydanie przez Prezesa UKE decyzji uprawniającej
przedsiębiorcę telekomunikacyjnego do budowy odcinków instalacji
telekomunikacyjnej, które mają zostać połączone z istniejącą instalacją
telekomunikacyjną bezumownie posadowioną przez tego przedsiębiorcę
w budynku, przed „zalegalizowaniem” bezumownie posadowionej instalacji w trybie
art. 30 ust. 5 pkt 2 w wruist?
3) Jak w kontekście „umożliwienia doprowadzenia przyłącza
telekomunikacyjnego aż do punktu styku”, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2
wruist, należy rozumieć przesłankę „w celu zapewnienia telekomunikacji w tym
budynku” określoną w art. 30 ust. 1 in fine wruist, w szczególności czy Prezes UKE
jest uprawniony do wydania decyzji zezwalającej na doprowadzenie kolejnego
przyłącza telekomunikacyjnego do punktu styku sieci (miejsca połączenia
z instalacją telekomunikacyjną budynku) w sytuacji, w której telekomunikacja
II NSK 13/25
6
w budynku jest już zapewniona i to na kilka sposobów, w tym przez samego
wnioskodawcę?
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność
postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).
Obowiązkiem skarżącego jest przy tym sformułowanie i uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek
(art. 3984 § 2 k.p.c.), gdyż tylko wtedy może być osiągnięty cel wymagań
przewidzianych w art. 3984 § 2 k.p.c.
Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny, czy okoliczności
powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o których jest mowa w art. 3989 § 1
k.p.c. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym nie służy przy tym
merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej.
W niniejszej sprawie Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania z uwagi na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych
(art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.).
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w związku z występowaniem
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga przedstawienia problemu
o charakterze abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym
orzecznictwie i wymagającego pogłębionej wykładni (por. np. postanowienie Sądu
Najwyższego z 2 października 2001 r., I PKN 129/01). Zagadnieniem prawnym jest
zagadnienie, które wiąże się z określonym przepisem prawa materialnego lub
procesowego, względnie uregulowaniem prawnym, których wyjaśnienie ma nie
tylko znaczenie dla rozstrzygnięcia konkretnej sprawy, ale także dla rozstrzygnięcia
innych podobnych spraw. Wskazanie na zagadnienie prawne uzasadniające
II NSK 13/25
7
wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej powinno nastąpić przez jego
sformułowanie jako problemu prawnego wymagającego rozstrzygnięcia, określenie
przepisów prawa, w związku z którymi powstało i podanie argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma podstawę do
rozważenia, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem
„prawnym” oraz czy jest to zagadnienie „istotne” (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 23 czerwca 2017 r., II CSK 41/17).
W judykaturze Sądu Najwyższego podkreśla się jednocześnie, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może
przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim,
być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego:
z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02;
z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub
istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,
zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,
z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 16 kwietnia 2025 r., I CSK 1425/24).
Inaczej mówiąc, przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wykazywać należy przez określenie
II NSK 13/25
8
przepisu zastosowanego w sprawie i będącego przedmiotem rozbieżnej wykładni
w orzecznictwie oraz określenie charakteru rozbieżności z przytoczeniem orzeczeń
sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych albo
przez wywiedzenie, dlaczego przepis wymaga wykładni przez Sąd Najwyższego,
w szczególności, że dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest
niewystarczający do oceny, czy przepis został prawidłowo zastosowany w sprawie
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 23 kwietnia 2025 r., I CSK 1920/24).
Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej
określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od
Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29
lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
W przedmiotowej sprawie nie została spełniona żadna z wyżej wymienionych
przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania Powód zredagował
w ten sposób, że odwołując się do istoty sporu prowadzonego z Pozwanym,
zacytował wybrane fragmenty uzasadnienia zaskarżonego w sprawie wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie, podsumowując swoją argumentację w tym zakresie, że
w sprawie występują trzy istotne zagadnienia prawne o treści przytoczonej w części
wstępnej niniejszego uzasadnienia. Sformułowane przy tym przez Powoda
zagadnienia prawne treściowo stanowią w istocie powtórzenie podniesionych przez
niego zarzutów kasacyjnych naruszenia prawa materialnego.
Niewątpliwie tak sformułowane zagadnienia nie mają cech zagadnień
prawnych, które by uzasadniały przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie
zostały one bowiem przedstawione przez Powoda w sposób ogólny i abstrakcyjny
tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu,
a stanowią w istocie jedynie powielenie podniesionych w sprawie zarzutów
kasacyjnych.
Skarga kasacyjna nie zawiera również dostatecznych argumentów dla
uznania, że Powód skutecznie wykazał, że w sprawie zachodzi powołana
przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Powód sformułował bowiem tezę o istnieniu
II NSK 13/25
9
potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
z odwołaniem się do tożsamych okoliczności, które miały świadczyć
o występowaniu w sprawie zagadnień prawnych wymagających rozstrzygnięcia
przez Sąd Najwyższy. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że przepisy prawa, na tle
wykładni których - zdaniem Powoda - powstaje istotne zagadnienie prawne
w znaczeniu przytoczonym wyżej, nie mogą być zarazem przedmiotem rozbieżnych
wykładni w orzecznictwie w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., skoro istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest jedynie
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa, przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania, o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wykazywać zaś należy
przez określenie przepisu zastosowanego w sprawie, który był przedmiotem
wykładni w orzecznictwie. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że ustawodawca
jednoznacznie odróżnia przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
z uwagi na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego od przesłanki
polegającej na istnieniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z powyższych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.
(k.b.)
[r.g.]
