POSTANOWIENIE

Dnia 12 października 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Ryszard Witkowski

w sprawie P. N.

skazanego z art. 178a § 4 k.k. i inne,

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 października 2023 r.

zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie z 31 marca 2023 r. sygn. akt IX Ka 1267/22

w przedmiocie odmowy przyjęcia kasacji od wyroku Sądu Okręgowego
‎w Warszawie z 16 stycznia 2023 r. sygn. akt IX Ka 1267/22

na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 35 § 1 k.p.k.

p o s t a n o w i ł:

1. utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie;

2. stwierdzić brak swojej właściwości w zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu w Warszawie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w Warszawie wyrokiem z 16 stycznia 2023 r. sygn. akt IX Ka 1267/22 utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy- Śródmieścia
‎w Warszawie z 30 maja 2022 r. sygn. akt X K 815/20 skazujący P. N. za przestępstwo z art. 178a § 4 k.k. oraz art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę łączną 1 roku i 1 miesiąca pozbawienia wolności oraz dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i świadczenie pieniężne w kwocie 10 000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem został doręczony obrońcy skazanego
‎w dniu 6 lutego 2023 r. (k. 358).

Kasację osobistą od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 31 marca 2023 r. sygn. akt IX Ka 1267/22, skazany wniósł w dniu 17 marca 2023 r. (data wpływu do Sądu Okręgowego w Warszawie k. 359-364, koperta - k. 365).

Przewodniczący Wydziału IX Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w Warszawie zarządzeniem z 31 marca 2023 r. odmówił przyjęcia kasacji z uwagi na wniesienie jej po terminie.

Na powyższe zarządzenie zażalenie złożył skazany, wskazując
‎w uzasadnieniu na fakt, że w postępowaniu przedkasacyjnym jego obrońca wbrew jego woli nie wniósł kasacji, przekazując mu zbyt późno wyrok wraz
‎z uzasadnieniem, co uniemożliwiło mu sporządzenie kasacji osobistej w terminie,
‎a niezależnie od tego nie miał środków finansowych niezbędnych do nadania pisma procesowego.

Konkludując, wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia i przyjęcie kasacji. Jednocześnie w zażaleniu zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do złożenia kasacji i nadanie jej biegu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Termin do wniesienia kasacji wynosi 30 dni od daty doręczenia orzeczenia
‎z uzasadnieniem (art. 524 § 1 zd. 1 k.p.k.).

Jak wskazano wyżej, odpis wyroku z uzasadnieniem został doręczony obrońcy skazanego w dniu 6 lutego 2023 r. Termin do wniesienia kasacji upływał więc w dniu 8 marca 2023 r. Skazany, wnosząc osobistą kasację w dniu 17 marca 2023 r., nie tylko uchybił przymusowi radcowsko-adwokackiemu, ale i w sposób oczywisty wskazanemu terminowi. Dlatego słusznie zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia wniesionej przez niego kasacji, bez wzywania do usunięcia braków formalnych w trybie art. 120 k.p.k., co znajduje wprost uzasadnienie
‎we wspomnianej podstawie rzeczonej odmowy. Trafności tego rozstrzygnięcia
‎w żadnym razie nie podważa też argumentacja skarżącego, która nie znajduje potwierdzenia w materiale zgromadzonym w sprawie.

Jednak w związku z powyżej naświetlonymi zaszłościami faktycznymi wydaje się, że nie można z góry wykluczyć ewentualnego przywrócenia stronie terminu do wniesienia kasacji. Okoliczności podniesione w środku odwoławczym mogą wskazywać, iż niedochowanie terminu może być niezawinione przez skazanego,
‎co należy niewątpliwie zweryfikować. Oczywistym jest bowiem, iż ewentualne zaniechania ze strony profesjonalnego pełnomocnika nie mogą obciążać mandanta. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że zaniedbanie albo niewłaściwe wykonanie obowiązków przez obrońcę nie może szkodzić oskarżonemu wówczas, gdy ten jako właściwa strona w procesie żadnej winy w niedopełnieniu obowiązków przez obrońcę nie ponosi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 1973 r. sygn. akt II KZ 220/73).

Z uwagi na status podmiotu skarżącego (strona niebędąca adwokatem lub radcą prawnym), kierując się treścią klauzuli z art. 118 § 1 k.p.k., rozważyć również należy, czy sytuacja materialna skazanego nie uzasadnia wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu do ewentualnego sporządzenia i wniesienia kasacji bądź sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia takiego środka.

Godzi się również na koniec zasygnalizować, że choć autor zażalenia wyraził stanowisko, iż ewentualne uchybienie terminowi nie było przez niego zawinione,
‎to jednak ani do tej okoliczności, ani do samego wniosku o przywrócenie terminu sformułowanego w zażaleniu Sąd Najwyższy nie może się ustosunkowywać jako niewłaściwy do jego rozpoznania (art. 126 § 2 k.p.k.). W związku z tym sprawę
‎w tym zakresie należało przekazać do rozpoznania Sądowi Okręgowemu
‎w Warszawie (art. 35 § 1 k.p.k.). Konstatacja ta dotyczy również kwestii wyznaczenia obrońcy do dokonania określonej czynności procesowej (art. 78 § 1a k.p.k.).

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

(B.B.)

[ms]