II KO 80/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 kwietnia 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz
w sprawie z zażalenia J. S.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 7 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII K 350/12 (XV Ko 169/24))
na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2025 r., w Izbie Karnej
w kwestii wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt II AKzw 130/25
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
pozostawić bez rozpoznania wniosek zawarty w
postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca
2025 r., sygn. akt II AKzw 130/25.
UZASADNIENIE
Przepis art. 37 § 1 k.p.k. pozwala na ,,wyjęcie’’ sprawy spod rozpoznania
sądu miejscowo właściwego w razie zaistnienia przesłanki w nim wskazanej, to jest
wtedy, kiedy w grę wchodzi dobro wymiaru sprawiedliwości. Co należy rozumieć
pod tym pojęciem, ustawa nie wyjaśnia, niemniej w orzecznictwie ugruntowany jest
pogląd, że chodzi tu o konieczność eliminowania sytuacji mogących wywołać u
stron lub w opinii społecznej przeświadczenie o braku warunków do bezstronnego
rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (por. np. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i
II KO 80/25
2
Prawo 2000, z. 3, poz. 7, z dnia 12 lutego 2009 r., sygn. akt III KO 1/09, OSNKW
2009, z. 3, poz. 23). Przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2025 r., sygn. akt II AKzw 130/25,
rozterki interpretacyjne odnośnie prawidłowości skompletowania składu
orzekającego w tym Sądzie, jak i ocena poglądów Sądu Najwyższego ze
wskazanych w uzasadnieniu postanowień w sprawach o sygnaturach akt II KO
26/25 i II KO 31/25, nie uzasadniają potrzeby ,,wyjęcia” tej sprawy z właściwości
tego Sądu, gdyż mogą zostać rozstrzygnięte we właściwym trybie, w przypadku
złożenia wniosku o wyłączenie sędziego. Możliwe jest wyłączenie sędziego od
udziału w rozpoznaniu wyznaczonej mu sprawy, gdy: 1) zachodzą okoliczności
skutkujące wyłączeniem wyznaczonego sędziego z mocy prawa, lub 2) żądanie
wyłączenia (wniosek o wyłączenie) go od udziału w sprawie zgłosi sam sędzia, lub
3) wniosek o wyłączenie sędziego złoży strona tego postępowania albo 4) w wyniku
wszczętego z urzędu postępowania o wyłączenie wyznaczonego sędziego w
sytuacji, gdy nie dojdzie do „samowyłączenia” się wyznaczonego sędziego (por. np.
E. Skrętowicz, Iudex inhabilis i iudex suspectus w polskim procesie karnym, Lublin
1994, s. 70, R. Kmiecik, Tryb wyłączenia sędziego i prokuratora w kodeksie
postępowania karnego, Prokuratura i Prawo, 1999, nr 11 – 12, s. 23, K. Papke –
Olszauskas, Wyłączenie uczestników procesu karnego, Gdańsk 2007, s. 147 – 155
i s. 180 – 181). W orzecznictwie Sądu Najwyższego konsekwentnie podnosi się, że
przepis art. 37 § 1 k.p.k. nie może zastępować instytucji wyłączenia sędziego (por.
np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 2 kwietnia 2004 r., sygn. akt V KO
10/04, R – OSNKW 2004, poz. 682, z dnia 17 sierpnia 2004 r., sygn. akt V KO
43/04, R – OSNKW 2004, poz. 1453). Wskazuje się też, iż akceptowana przez
danego sędziego wykładnia prawa, stanowiąca rezultat subiektywnego osądu
samego zainteresowanego sędziego, w niepowtarzalnych realiach sprawy,
pozwala niejednokrotnie przyjąć, że także hipotetyczny rozsądny obserwator,
świadomy stanu psycho – emocjonalno – duchowego danego sędziego, byłby
gotowy uznać jego niezdolność do orzekania w tej sprawie (por. np. P. Skuczyński,
Integralność sędziego w orzekaniu i zachowaniu, Krytyka Prawa 2021, t. 13, nr 3,
czy postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 maja 2021 r., sygn. akt IV KO
63/21 i z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt I ZO 2/23).
II KO 80/25
3
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy rozstrzygnął
jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
