II KO 51/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 kwietnia 2025 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie T. R.,
w przedmiocie zażalenia skazanego na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku
o zezwolenie na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru
elektronicznego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 kwietnia 2025 r.,
wniosku Sądu Apelacyjnego w Warszawie,
zawartego w postanowieniu z dnia 14 marca 2025 r., II AKzw 633/24,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario,
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Do referatu Sędziego Sądu Apelacyjnego w Warszawie, X. Y., wpłynęła
sprawa z zażalenia T. R. na postanowienie o nieuwzględnieniu wniosku o
zezwolenie na odbywanie kary pozbawienia wolności w systemie dozoru
elektronicznego. Postanowieniem z dnia 14 marca 2025 r., II AKzw 633/24, Sąd
Apelacyjny w Warszawie (orzekając jednoosobowo) zwrócił się do Sądu
Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano w szczególności, że
losowanie spraw w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie jest
II KO 51/25
2
dokonywane z pominięciem niektórych Sędziów, co sprawia, że przydział spraw ma
charakter arbitralny i pozorny, a zatem nie jest możliwe utworzenie składu sądu
bezstronnego i niezależnego, który w odbiorze zewnętrznym rozpatrzyłby sprawę w
sposób obiektywny i sprawiedliwy. W uzasadnieniu postanowienia zawierającego
wniosek w trybie art. 37 k.p.k. jako zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości
potraktowano także to, że decyzje o przydzielaniu spraw w Sądzie Apelacyjnym w
Warszawie, zgodnie z obowiązującym aktualnie podziałem czynności, podejmuje
osoba, która w ocenie wnioskującego Sądu nie jest Prezesem tego Sądu, bowiem
jest nim nadal Sędzia X.1 Y.1.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Odstąpienie od zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy
miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia sytuacji jednoznacznie
świadczącej o tym, że pozostawienie konkretnej sprawy w gestii tego sądu
sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Takich okoliczności
uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. Sąd wnioskujący nie
wykazał.
Problemy czy trudności organizacyjne leżące po stronie sądu właściwego nie
dają podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu (por. m.in.
postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 września 2005 r., II KO 49/05; z dnia
27 maja 2015 r., III KO 34/15; z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KO 59/23; z dnia 1 lutego
2024 r., II KO 8/24). Właśnie jako tego typu trudności należy ocenić podawane we
wniosku okoliczności dotyczące podziału czynności i wyznaczania składów
orzekających w II Wydziale Karnym Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Tego
rodzaju problemem organizacyjnym leżącym po stronie sądu rozpoznającego
sprawę jest bowiem wyznaczenie takiego składu orzekającego, który spełniałby
wymóg należycie obsadzonego sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Dodatkowo wymaga podkreślenia, że procedura zmiany właściwości
miejscowej sądu powinna być zastosowana wówczas, gdy cały sąd pierwotnie
właściwy miejscowo nie jest w stanie rozpoznać sprawy bez spowodowania
zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości. Taka sytuacja absolutnie nie
II KO 51/25
3
zachodzi w tej sprawie. Co prawda rzeczywiście w wielu orzeczeniach Sąd
Najwyższy stwierdzał, że Sędziowie Sądu Apelacyjnego w Warszawie wymienieni z
imienia i nazwiska na stronie 7 wniosku nie tworzyli „sądu ustanowionego ustawą”
w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., to jednak Sądowi Najwyższemu z urzędu jest
wiadome, że w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie orzekają również Sędziowie, co
do których nie ujawniły się jak dotąd żadne wątpliwości co do braku ich
bezstronności i niezależności w rozumieniu art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k. Toteż również
z tego powodu wniosek złożony w trybie art. 37 k.p.k. nie mógł być uwzględniony.
Wobec powyższego, jak również podzielając argumenty wskazane w innych
postanowieniach wydanych na skutek tożsamo umotywowanej inicjatywy Sądu
Apelacyjnego w Warszawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 18
marca 2025 r., II KO 38/25; z dnia 12 marca 2025 r., II KO 26/25; z dnia 5 marca
2025 r., II KO 31/25), Sąd Najwyższy uznał, że nie zachodzą przesłanki do
zastosowania wyjątkowego trybu zmiany właściwości miejscowej sądu,
przewidzianego w art. 37 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[J.J.]
[r.g.]
