II KO 204/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 listopada 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie A.W.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 12 listopada 2025 r.,
wystąpienia Sądu Rejonowego w Zamościu
z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II K 929/25,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł :
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Krasnymstawie.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Zamościu postanowieniem z dnia 16 października 2025 r.,
sygn. akt II K 929/25, zwrócił się o przekazanie sprawy innemu sądowi
równorzędnemu, z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości. Uzasadniając swoje
wystąpienie wskazał, że w sprawie o przestępstwo z art. 200 § 1 k.k. pokrzywdzoną
jest […] wieloletniego pracownika sekretariatu […] Wydziału Karnego tamtejszego
Sądu. Ponadto sprawa jest przedmiotem zainteresowania lokalnej społeczności i
mediów, a dotychczas wyłączyło się już wszystkich 9 sędziów […] Wydziału
II KO 204/25
2
Karnego Sądu Rejonowego w Zamościu. W przekonaniu Sądu Rejonowego z
uwagi na potrzebę kształtowania społecznego przekonania o bezstronności sądów
zasadne jest, aby była ona rozpoznawana przez inny sąd równorzędny.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Zamościu zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja unormowana w art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątku od zasady
rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy i z tego względu jej
zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, jeżeli przemawiają za tym
istotne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest
autorytet wymiaru sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji,
w których rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem
swobody orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do
przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy. W
orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że „zewnętrzny wizerunek
funkcjonowania sądów wymaga, aby unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać
zagrożenie formułowania racjonalnych opinii, że nie tylko względy merytoryczne
decydują o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Toteż należy uwzględnić wniosek
złożony w trybie art. 37 k.p.k., jeżeli zachodzą uzasadnione podejrzenia, że
postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego
mógłby powziąć wątpliwości co do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i
bezstronny w sądzie właściwym do rozpoznania sprawy” (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 21 maja 2021 r., II KO 34/21, LEX nr 3181529; zob. też:
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2019 r., V KO 71/19; LEX nr
2744156). „Jeżeli stroną procesu jest sędzia, pracownik sądu lub inna osoba, która
ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami - ten sąd nie
powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o owo dobro wymiaru
sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (zaistniałe
wyłączenia poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy) oraz wizerunek sądu
jako organu niezależnego, z którym orzekają niezawiśli sędziowie, co do których
nie można czynić zarzutu, iż w swojej służbie kierują się pozamerytorycznymi
kryteriami” (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2021 r., III KO
28/21, LEX nr 3316994).
II KO 204/25
3
Wprawdzie w niniejszej sprawie pokrzywdzonym nie jest bezpośrednio
pracownik sądu, ale jego córka, niemniej powyższe zapatrywania prawne wolno
odnieść także do tej sprawy, albowiem zarówno u stron, jak i w odbierze
zewnętrznym procedowanie przez Sąd miejscowo właściwy mogłoby stwarzać
wątpliwości co do bezstronności sądu, zwłaszcza biorąc pod uwagę charakter
sprawy (przestępstwo o charakterze seksualnym na szkodę […]). Z tego względu
dla zapewnienia optymalnych warunków do obiektywnego jej rozpoznania, zarówno
w ujęciu obiektywnym, jak i w odbiorze społecznym, zasadne jest skorzystanie
przez Sąd Najwyższy z uprawnienia przewidzianego w art. 37 k.p.k. i przekazanie
sprawy innemu sądowi równorzędnemu. Takim Sądem jest Sąd Rejonowy w
Krasnymstawie, którego siedziba mieści się w niedalekiej odległości od siedziby
Sądu Rejonowego w Zamościu.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu.
[WB]
[a.ł]