II KO 17/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 lutego 2026 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie z zażalenia A. K.
na postanowienie Prokuratury Rejonowej Lublin- Północ w Lublinie
z dnia 23 grudnia 2025 r., w sprawie […]
o odmowie wszczęcia śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 24 lutego 2026 r.
wniosku Sądu Rejonowego Lublin- Zachód w Lublinie
z dnia 23 stycznia 2026 r.,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
sprawę o sygn. akt III Kp 42/26 przekazać do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Kraśniku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2026 r. Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w
Lublinie wystąpił do Sądu Najwyższego o rozważenie możliwości przekazania w
trybie art. 37 k.p.k. innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia
pokrzywdzonego A. K. na postanowienie Prokuratury Rejonowej Lublin- Północ w
Lublinie z dnia 23 grudnia 2025 r., w sprawie […] o odmowie wszczęcia śledztwa.
W uzasadnieniu postanowienia sąd ten wskazał, że sprawa dotyczy oceny
II KO 17/26
2
prawidłowości czynności wykonywanych przez sędziego X.Y. - uprzednio będącego
prezesem tutejszego sądu rejonowego oraz pani sędzi X.Y..1 - sędziego Sądu
Okręgowego - sądu wyższej instancji, którym skarżący zarzucił popełnienia
przestępstwa z art. 231 § 1 k.k.
Ta okoliczność, zdaniem autora wniosku, może stwarzać przekonanie o braku
warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niewątpliwie „dobro wymiaru sprawiedliwości" w takim rozumieniu jakie należy
odkodować z przepisu art. 37 k.p.k., przemawia za przekazaniem sprawy innemu
niż miejscowo właściwy sądowi równorzędnemu wtedy, gdy zachodzi konieczność
uwzględnienia sytuacji, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub
stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób
obiektywny. W tym ostatnim elemencie chodzi o wyeliminowanie mogących
powstać w opinii publicznej uzasadnionych podejrzeń co do braku obiektywizmu w
rozpoznaniu sprawy przez właściwy sąd. Podkreślić trzeba, że nie chodzi o każdy
rodzaj takich podejrzeń, ale takie podejrzenia, które mogłyby powstać u
postronnego, niezainteresowanego osobiście sposobem rozstrzygnięcia danej
sprawy, obserwatora takiego procesu, który przy tym posiada podstawową wiedzę
o zasadach procesu i roli określonych organów procesowych, a zatem rozumie
kontekst przedmiotowy procesu i zna podstawowe zasady procesowe.
Przenosząc te uwagi w realia sprawy podkreślić należy, że okoliczności
zaistniałe w tej sprawie niewątpliwie mogłyby wywołać wątpliwości u postronnego,
obiektywnego obserwatora takiego procesu, co do bezstronnego i obiektywnego
rozpoznania zażalenia we właściwym sądzie. Sąd Rejonowy Lublin – Zachód w
Lublinie, rozpoznając zażalenie A. K. miałby przecież oceniać prawidłowość decyzji
prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie - sugerowanego przez
autora zażalenia - popełnienia przestępstwa przez sędziego będącego uprzednio
prezesem właśnie tego sądu i orzekającego w sprawie karnej. W tej sytuacji, jest
rzeczą oczywistą, że w odbiorze społecznym, rozpoznanie przez sąd właściwy
sprawy, w której osobą, co do której kieruje się podejrzenie popełnienia
przestępstwa, jest sędzia będący uprzednio prezesem właśnie tego sądu mogłoby
II KO 17/26
3
stwarzać przekonanie o braku bezstronności rozpoznania sprawy w postępowaniu
odwoławczym.
Natomiast nie ma takiego znaczenie fakt, że zawiadomienie dotyczyło także
sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie, albowiem sędzia ta orzekała w sprawie
cywilnej i nie ma żadnego powodu (nie istnieje także kwestia podległości
instancyjnej) aby na tej podstawie uznawać, iż postronny obserwator może mieć
wątpliwości co do braku obiektywizmu i bezstronności sędziego Sądu Rejonowego
w Lublinie w rozpoznaniu zażalenia na decyzję prokuratora.
Z tych względów uznając, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za
przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, Sąd
Najwyższy przekazał ją do Sądu Rejonowego w Kraśniku
[J.J.]
[a.ł]
