II KO 146/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie P.R. i in.
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 3
lipca 2025 r., sygn. akt II K 246/25,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na
podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem Sądu Rejonowego w Grodzisku Mazowieckim z dnia 3 lipca
2025 r. (sygn. akt II K 246/25) zwrócono się do Sądu Najwyższego z wnioskiem w
trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy oskarżonych, w tym P.R., innemu sądowi
równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku jest okoliczność, że oskarżony był
burmistrzem M., a inni oskarżeni to funkcjonariusze samorządowi. Sąd Rejonowy
wskazał, że powszechnie znana postać oskarżonego oraz emocje, jakie wzbudzały
w lokalnej społeczności poruszane kwestie, mogą tworzyć fałszywe wrażenie braku
bezstronności w odczuciu społecznym. Podkreślono, że sprawa dotyczy
nieprawidłowości związanych z publicznymi pieniędzmi i infrastrukturą M., co miało
budzić silne emocje i być postrzegane jako sprawa o konotacjach politycznych. Sąd
wnioskujący zaznaczył, że orzekanie w tej sprawie przez sędziego będącego
II KO 146/25
2
jednocześnie mieszkańcem M. mogłoby budzić wątpliwości opinii publicznej co do
bezstronności.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek nie jest zasadny.
Przepis art. 37 k.p.k. jako wyjątkowy nie podlega interpretacji rozszerzającej.
Nadmierne jego wykorzystywanie może podważać zaufanie do niezależności
sądów i niezawisłości sędziów. Dlatego odstąpienie od zasady rozpoznawania
sprawy przez sąd właściwy miejscowo może nastąpić tylko w razie zaistnienia
sytuacji jednoznacznie świadczącej, że pozostawienie sprawy w gestii tego sądu
sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości. Dobro wymiaru sprawiedliwości
przemawia za tym, aby w każdej sprawie zachowany został standard konstytucyjny
rozpoznania jej przez sąd właściwy według procedury, w której się ona toczy (art.
45 ust. 1 Konstytucji RP).
Wniosek w niniejszej sprawie nie uzasadnia ani nawet nie uprawdopodabnia
twierdzenia, że w istocie rozpoznanie sprawy oskarżonego byłoby nieprawidłowe z
perspektywy dobra wymiaru sprawiedliwości. Sama służba w formacji mundurowej
w danej miejscowości czy też praca w lokalnym urzędzie, sama w sobie nie stanowi
podstawy do odstąpienia przez sąd karny od właściwości miejscowej. Zwłaszcza,
że jedynym we wniosku argumentem, jest wysoce spekulatywna okoliczność, że w
odczuciu społecznym sprawa może budzić wątpliwości. Konieczność przekazania
sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. musi wynikać z konkretnych i nadzwyczajnych
okoliczności, a nie z domysłów dotyczących opinii publicznej czy też charakteru
przestępstw. Samo występowanie w sprawie wysokich funkcjonariuszy
samorządowych oraz to, że dotyczy ona środków publicznych, nie jest
wystarczającym powodem do przełamania zasady rozpoznania sprawy przez sąd
właściwy miejscowo.
[WB]
[a.ł]
II KO 146/25
3
