II KO 119/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
Dnia 1 lipca 2025 r.
w sprawie zażalenia Stowarzyszenia P. na postanowienie Prokuratora Prokuratury
Rejonowej Lublin-Północ w Lublinie
z dnia 30 października 2024 roku o umorzeniu śledztwa o sygn. […]
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2025 r.
wniosku Sądu Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie
z dnia 19 maja 2025 r., IX Kp 944/24
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Kielcach.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie w postanowieniu z dnia 19 maja
2025 r., w sprawie IX Kp 944/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie
sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. ze względu
na dobro wymiaru sprawiedliwości. Sprawa dotyczy zażalenia Stowarzyszenia P.
na postanowienie z dnia 30 października 2024 roku o umorzeniu śledztwa o sygn.
[…].
II KO 119/25
2
Wniosek został uzasadniony tym, że sprawa dotyczy przekroczenia
uprawnień przez Sędziego Sądu Okręgowego w Lublinie orzekającego w […]
Wydziale Karnym […]. Fakt orzekania przez Sędziego w Sądzie Okręgowym,
Wydziale Karnym tego Sądu, a tym samym funkcjonalna podległość sędziów Sądu
Rejonowego Lublin – Zachód w Lublinie oraz trudne do oszacowania kontakty
osobiste sędziów tego Sądu z tym Sędzią, powodują, że w opinii publicznej
sytuacja powyższa może realnie wywołać podejrzenia, bądź przeświadczenie o
braku w Sądzie Rejonowym Lublin — Zachód w Lublinie warunków do rozpoznania
sprawy w sposób obiektywny. Obawa przed wystąpieniem tak negatywnej reakcji
społecznej jest realna (zwłaszcza z uwagi na potencjał medialny sprawy), co
przemawia za naglącą koniecznością wyeliminowania przedmiotowej sytuacji, aby
nie pozostawić żadnych wątpliwości co do swobody i bezstronności orzekania tak w
niniejszej sprawie jak i w tutejszym Sądzie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Sądu Najwyższego, wykładnia
art. 37 k.p.k. nie może być rozszerzająca, a nadużywanie art. 37 k.p.k. mogłoby
prowadzić do podważenia zaufania do niezależności sądów i bezstronności
sędziów. Niemniej jednak instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k. powinna znaleźć
zastosowanie w sytuacjach, w których skierowanie sprawy do sądu właściwego
według przepisów ogólnych godziłoby w szeroko pojętą prawidłowość rozpoznania
sprawy, wpływając negatywnie na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje jednak, że "dobro wymiaru
sprawiedliwości", o którym mowa w art. 37 k.p.k., uzasadniające przekazanie
sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, zachodzi wtedy, gdy
osobą pokrzywdzoną w postępowaniu karnym jest sędzia orzekający w sądzie
właściwym miejscowo (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 30 stycznia 2013
r., IV KO 102/12; z 25 listopada 2010 r., V KO 96/10). Należy przyjąć, że te same
przyczyny zachodzą wówczas, gdy sędzia orzeka w sądzie wyższego rzędu
funkcjonalnie powiązanym z sądem rozpoznającym sprawę. Zgodnie z
orzecznictwem Sądu Najwyższego należy przyjąć, że takie okoliczności
przemawiają za przyjęciem, że rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy według
II KO 119/25
3
przepisów ogólnych mogłoby budzić wątpliwości co do ich bezstronności
(postanowienie SN z 13.11.2024, V KO 111/24; postanowienie SN z dnia
14.11.2024, III KO 167/24).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
