II KO 112/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Michałowicz
Dnia 26 sierpnia 2026 r.
z zażalenia M.Ł.
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Radzyniu Podlaskim z dnia
18 czerwca 2026 roku o odmowie wszczęcia śledztwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 26 sierpnia 2026 r.
wniosku Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Siedlcach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2026 r., sygn. akt XII Kp 283/26, Sąd
Rejonowy w Radzyniu Podlaskim, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu.
Uzasadniając wniosek wskazano, że w dniu 10 lipca 2026 r. do tut, Sądu
wpłynęło zażalenie pokrzywdzonego na postanowienie prokuratora z dnia 18
czerwca 2026 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia
obowiązków służbowych i poświadczenia nieprawdy przez Prezesa Sądu
Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, czym działano na szkodę interesu prywatnego
M.Ł.
II KO 112/26
2
W ocenie Sądu wnioskującego okoliczność ta uzasadnia przekazanie sprawy
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. z uwagi
na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje pogląd, że przepis art. 37 k.p.k.
stanowiący podstawę przekazania przez Sąd Najwyższy sprawy innemu sądowi
równorzędnemu niż sąd właściwy do jej rozpoznania, ze względu na dobro wymiaru
sprawiedliwości, ma charakter wyjątkowy, co implikuje nakaz jego ścisłej
interpretacji. Przekazanie sprawy winno nastąpić jedynie w sytuacji, gdy występują
realne okoliczności, które mogą zasadnie stwarzać przekonanie o braku warunków
do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie oraz o tym, że tylko
przekazanie sprawy stworzy lepsze możliwości do trafnego rozstrzygnięcia w
przedmiocie tego procesu (tak m.in. w postanowieniu SN z dnia 4 lipca 2006 r., V KO
55/06, Biul.SN 2006/8/17). Tylko zatem szczególne sytuacje, które mogą wywierać
wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do
rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, mogą uzasadniać korzystanie z
dyspozycji tego przepisu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13
lipca 1995 r. III KO 34/95 OSNKW 1995, z. 9 – 10, poz. 68; 7 listopada 1995 r. II KO
51/95 OSNKW 1996, z. 1 – 2, poz. 6; 2 czerwca 1995 r. II KO 19/95 OSNKW 1995,
z. 9 – 10, poz. 67; 21 stycznia 2003 r. III KO 59/02 Lex nr 77010).
Sytuacja taka zaistniała w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu Najwyższego
argumentacja przedstawiona przez Sąd Rejonowy w Radzyniu Podlaskim jest
zasadna. Słuszna jest bowiem konstatacja, że jakkolwiek przeprowadzone przez
prokuratora postępowanie sprawdzające nie dostarczyło podstaw do wszczęcia
śledztwa, a tym bardziej do przedstawienia zarzutów jakiejkolwiek osobie, to jednak
czyn, który toczy się postępowanie miał być dokonany przez konkretnie ustaloną
osobę tj. Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim, który jest
zwierzchnikiem służbowym sędziów Sądu Rejonowego w Radzyniu Podlaskim.
Powyższe może zatem wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności i
niezawisłości orzekającego, który pozostaje w relacjach zawodowych i służbowych
ze wskazanym sędzią pełniącym obowiązki Prezesa Sądu Rejonowego w Radzyniu
Podlaskim. Taka sama zaś okoliczność występuje w odniesieniu do wszystkich
sędziów pełniących obowiązki służbowe w tym Sądzie.
Podsumowując, w realiach przedmiotowego wniosku, dobro wymiaru
II KO 112/26
3
sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.k., uzasadnia odstąpienie od
właściwości miejscowej i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Siedlcach,
który znajduje się w bliskiej odległości od Sądu właściwego.
Z powyższych względów, należało postanowić jak wyżej.
[WB]
[a.ł]
