WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 stycznia 2024 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marek Siwek
w sprawie R. B.
obwinionego z art. 119 § 1 k.w.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
na posiedzeniu w dniu 18 stycznia 2024 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach
z dnia 26 września 2023 r., sygn. akt II W 197/23
I. uchyla zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach i na podstawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. postępowanie o wykroczenie wobec R. B. umarza;
II. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
R. B. został obwiniony o to, że w dniu 13 grudnia 2022 r. około godz. 17.15 w K. ul. W. sprzed sklepu „B.” ze stojącej palety dokonał kradzieży jednego opakowania cukru w ilości 10 kg o wartości 59,90 zł na szkodę właściciela sklepu „J.” S.A. z siedzibą w K., tj. o popełnienie wykroczenia z art. 119 § 1 k.w.
Sąd Rejonowy w Kozienicach wyrokiem z 26 września 2023 r., sygn. akt II W 197/23, obwinionego R. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia, za które wymierzył mu karę grzywny w kwocie 100 zł, jednocześnie zwalniając go od kosztów postępowania w całości (pkt. I i II).
Wyrok nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się 4 października 2023 r. (k. 22v).
Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając go na korzyść obwinionego R. B. , wskazał na rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., polegające na uwzględnieniu wniosku oskarżyciela publicznego o skazanie obwinionego bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu wobec R. B. wyroku skazującego, podczas gdy obwiniony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.k.s.w.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Kozienicach i umorzenie postępowania na postawie art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Stwierdzić należy, że zaskarżony kasacją wyrok Sądu Rejonowego w Kozienicach wydano z obrazą wskazanego w petitum kasacji przepisu prawa, przy czym to uchybienie miało charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.s.w. Zgodnie z zawartą w tym przepisie dyrektywą, orzeczenie podlega uchyleniu jeśli zachodzi jedna z okoliczności wymienionych w art. 5 § 1 pkt 4-10 k.p.s.w. Śmierć obwinionego, stanowiąc jedną z przeszkód postępowania o wykroczenie, w myśl art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w., nie pozwala na dalsze prowadzenie postępowania, obligując do jego umorzenia. W sytuacji, kiedy pomimo tej przeszkody procesowej rozstrzygnięto merytorycznie sprawę, zachodzi wskazana wyżej bezwględna przyczyna odwoławcza, przy czym uchylenie wyroku z powodu śmierci obwinionego może nastąpić wyłącznie na jego korzyść (art. 104 §1a k.p.s.w.).
Jak wynika z akt sprawy, w tym załączonego odpisu skróconego aktu zgonu, R. B. zmarł […] 2023 r. (k. 86), a więc przed wydaniem wyroku przez Sąd Rejonowy w Kozienicach, co miało miejsce 26 września 2023 r. Okoliczność ta, od momentu jej zaistnienia, powinna uniemożliwiać dalsze prowadzenie postępowania wobec R. B. , niezależnie od tego, że było ono związane z wnioskiem złożonym w trybie art. 58 k.p.s.w. Postępowanie to zostało jednak zakończone wyrokiem skazującym.
W tym stanie rzeczy konieczne było więc uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wydanie rozstrzygnięcia następczego – w oparciu o treść art. 5 § 1 pkt 5 k.p.s.w. – a więc umarzającego postępowanie o wykroczenie wobec R. B. .
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 119 § 2 pkt 1 k.p.s.w.
[J.J.]
[…]