II KK 576/22
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 lutego 2026 r.
SSN Michał Laskowski
w sprawie K.K., Ł.K. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 11 lutego 2026 r.,
na posiedzeniu bez udziału stron,
wniosku obrońcy
o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie kasacyjnej
oznaczonej sygn. akt II KK 576/22
p o s t a n o w i ł:
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
wyłączyć sędziego SN M.S. od orzekania w sprawie.
UZASADNIENIE
Do referatu sędziego SN M.S. wpłynęła sprawa II KK 576/22. Obrońca
wskazał, że pozostawienie sprawy w referacie tego sędziego będzie wiązało się z
wystąpieniem bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k., albowiem został on nominowany do urzędu na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym w ustawie z 8 grudnia 2017 r. i
nie spełnia wymaganej instytucjonalnej bezstronności a jego udział w rozpoznaniu
kasacji będzie prowadził do naruszenia standardu niezawisłości rozumieniu art. 45
ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych, art. 6 EKPCz oraz art. 19
ust. 1 TUE.
Wniosek okazał się zasadny.
II KK 576/22
2
Jest bezsporne, że pan M.S. został powołany na stanowisko sędziego Sądu
Najwyższego Izby Karnej na podstawie postanowienia Prezydenta RP z 10
października 2018 r. poprzedzonego rekomendacją Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie określonym ustawą z 8 grudnia 2017 r., wydanej w dniu 28 sierpnia 2018 r.
(uchwała nr 331/18) ostatecznie uznanej za nieważną w dniu 11 października 2021
r. przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wadliwość tej procedury omówiona została
w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w
uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP
2/22, wynika też z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP,
art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów
jest zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i niezawisłego
sądu, a takim może być wyłącznie sąd ustanowiony ustawą. W omawianej sprawie
złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie wskazuje w sposób oczywisty, że
strona dostrzegła wady w procedurze powołania na stanowisko sędziego SN M.S.,
które będą prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby orzekał
co do wniesione przez obrońcę kasacji. Badanie zasadności wniosku należało
poprzedzić dywagacją, że każdy polski sąd jest związany dokonaną przez ETPC
wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob. post. SN: z 16 września 2021 r., I
KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15 września 2022 r., I KO 75/21), a to
skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie przez osobę powołaną do Sądu
Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej procedurze, wiąże się z istotnym
i bardzo prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do rozpoznania sprawy przez
bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC,
ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Takie
stanowisko miało miejsce w wyrokach EKPC przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r.,
nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr
57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka oraz z 3 lutego 2022 r., nr
1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o. a punkt widzenia Sądu
Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16 września 2022 r., III KK 339/22
głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 – 25 ustawy o Sądzie
Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu dopuszczalności badania
II KK 576/22
3
bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków ich braku, wypracowanego
w orzecznictwie TSUE i ETPCz” – ostatecznie dopełniło zasadności twierdzenia, że
realizacja standardów wynikających z przepisów art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1
Konstytucji RP, art. 6 ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych wymagało
wyłączenia od rozpoznania sprawy II KK 576/22 pana M.S.
Z tych powodów, kierując się zagwarantowaniem stronie prawa do
bezstronnego i niezależnego sądu zapewnionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), a
także biorąc pod uwagę konieczność wyeliminowania niepożądanych skutków
prawnych w postaci żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 3
k.p.k. oraz w celu ochrony Skarbu Państwa przed odpowiedzialnością
odszkodowawczą, orzeczono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Dlatego orzeczono jak wyżej.
[WB]
[a.ł]
