II KK 569/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 stycznia 2026 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński
w sprawie M. P.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
wniosku obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki
od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 569/24,
na podstawie art. 42 § 1 i 4 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. a contrario
postanowił:
wniosek pozostawić bez rozpoznania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 15 grudnia 2025 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego),
obrońca skazanego M. P. , powołując się na art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4
k.p.k., wniósł o wyłączenie SSN Anny Dziergawki od udziału w rozpoznaniu sprawy
o sygn. akt II KK 569/24. W uzasadnieniu tego wniosku podniesiono, że Sędzia
Anna Dziergawka została powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. i w związku z tym udział SSN Anny
Dziergawki w rozpoznaniu kasacji, w której podniesiono zarzut w postaci
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
powodowałby konieczność zajęcia stanowiska odnośnie do okoliczności, która
bezpośrednio dotyczy SSN Anny Dziergawki i jej procedury nominacyjnej.
II KK 569/24
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek obrońcy skazanego o wyłączenie SSN Anny Dziergawki jest
niedopuszczalny z mocy ustawy, wobec czego należało go pozostawić bez
rozpoznania.
Z części motywacyjnej wniosku o wyłączenie wynika, że obrońca skazanego
jako podstawę żądania wyłączenia Sędzi Anny Dziergawki wskazał okoliczność jej
powołania na urząd sędziego w procedurze nominacyjnej przeprowadzonej przed
Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.,
podnosząc przy tym, że - w jego ocenie – okoliczność ta może rodzić wątpliwości
co do zachowania standardów niezawisłości i bezstronności przy rozpoznaniu
przedmiotowej sprawy. Obrońca skazanego nie uwzględnił jednak w swoim
stanowisku, że okoliczności dotyczące powołania na urząd sędziego nie wchodzą w
zakres stosowania art. 41 § 1 k.p.k., wskazanego przez niego w podstawie żądania
wyłączenia. W wyroku z dnia 4 marca 2020 r., sygn. akt P 22/19 Trybunał
Konstytucyjny uznał bowiem, że „[a]rt. 41 § 1 w związku z art. 42 § 1 ustawy z dnia
6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 30),
stosowany odpowiednio na podstawie art. 741 pkt 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o
radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75) w zakresie, w jakim dopuszcza
rozpoznanie wniosku o wyłączenie sędziego z powodu wadliwości powołania
sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa, w skład której wchodzą sędziowie wybrani na podstawie art. 9a
ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa (Dz. U. z 2019 r.
poz. 84, 609, 730 i 914 oraz z 2020 r. poz. 190), jest niezgodny z art. 179 w
związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”. Z tego
względu wniosek o wyłączenie sędziego, w którym na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.
kwestionuje się niezawisłości i bezstronności sędziego tylko z powodu jego
powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. jest niedopuszczalny z
mocy ustawy (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2024 r.,
I KO 52/23 i wiele innych).
Jest również oczywiste to, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,
orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są
II KK 569/24
3
ostateczne. W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca
orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy
publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i
stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest
normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru
sprawiedliwości, a także kwestionowania ważności i skuteczności powołań
sędziowskich dokonanych przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu
wyłącznej i nie podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji
udzielonej przez ten organ (zob. m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r.,
Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11
września 2017 r., K 10/17, OTK-A 2017, poz. 64).
Należy stanowczo podkreślić, że skoro art. 41 § 1 k.p.k. nie obejmuje swoim
zakresem badania okoliczności związanych z powołaniem na urząd sędziego, to
zarzut orzekania przez sędziego we własnej sprawie (nemo iudex in causa sua),
formułowany na gruncie tego przepisu, pozostaje całkowicie bezprzedmiotowy.
Z podanych względów, wniosek obrońcy skazanego złożony na podstawie
art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k., którego argumentacja oparta została
wyłącznie na stwierdzeniu wadliwości powołania SSN Anny Dziergawki należało
pozostawić bez rozpoznania jako niedopuszczalny z mocy ustawy.
[J.J.]
[a.ł]
