II KK 437/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 listopada 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 25 listopada 2025 r.
sprawy 1. K.K. 2. R.K.
skazanych z art. 233 § 1 k.k. w zb. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
z powodu kasacji wniesionych przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt IX Ka 288/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pruszkowie
z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 1241/23,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić obie kasacje jako oczywiście bezzasadne,
2. obciążyć skazanych kosztami postępowania kasacyjnego w
częściach równych.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Pruszkowie, wyrokiem z dnia 18 grudnia 2024 r., sygn. akt II K
1241/23:
- skazał K.K. na karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 25 zł każda
za to, że „w dniu 20 września 2022 roku w Komisariacie Policji w N. na ul. [...], po
uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań,
składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu przygotowawczym o
sygn. akt [...] prowadzonym przez Komisariat Policji I w R. pod nadzorem
II KK 437/25
2
Prokuratury Rejonowej w R. zeznał nieprawdę twierdząc, że jego małoletnia
wnuczka Z.K. opowiadała mu o tym, że jej matka K.K. stosowała wobec niej i jej
małoletniej siostry A.K. przemoc fizyczną i psychiczną, a także fałszywie oskarżył
swoją synową K.K. o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1a k.k., polegającego
na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad małoletnimi córkami A. i Z.K. w
okresie od czerwca 2020 roku do 13 lipca 2022 roku”, tj. za czyn z art. 233 § 1 k.k.
w zb. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.;
- skazał R.K. na karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 40 zł każda
za to, że „w dniu 24 października 2022 roku w Komisariacie Policji w N. na ul. [...],
po uprzednim pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
zeznań, składając zeznania mające służyć za dowód w postępowaniu
przygotowawczym o sygn. akt [...] prowadzonym przez Komisariat Policji I w R. pod
nadzorem Prokuratury Rejonowej w R. zeznał nieprawdę twierdząc, że jego żona
K.K. w okresie od czerwca 2020 roku do września 2021 roku stosowała wobec
małoletnich córek A. i Z.K. przemoc fizyczną i psychiczną oraz że w dniu 8 sierpnia
2020 roku sprawowała nad nimi opiekę będąc pod wpływem alkoholu oraz że jego
małoletnia córka Z.K. powiedziała mu, że matka K.K. ją pobiła, a także fałszywie
oskarżył swoją żonę K.K. o popełnienie przestępstwa z art. 207 § 1a k.k.
polegającego na fizycznym i psychicznym znęcaniu się nad małoletnimi córkami A. i
Z.K.”, tj. za czyn z art. 233 § 1 k.k. w zb. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
Sąd Okręgowy w Warszawie, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez
obrońcę oskarżonych i K.K. osobiście, utrzymał w mocy wyrok Sądu I instancji.
Obrońca obu skazanych wniósł dwie jednobrzmiące kasacje od wyroku Sądu
odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając:
1) nienależytą obsadę Sądu I instancji, stanowiącą „naruszenie art. 45 ust. 1
Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1 EKPCz w
zw. z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w wyniku zaistnienia w niniejszej sprawie w stosunku
do sędziego sądu I instancji asesor X. Y. okoliczności powodujących z mocy prawa
jego wyłączenie od udziału w rozpoznaniu sprawy ze względu na uzyskanie przez
nią nominacji na skutek rekomendacji KRS, ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia
2017 r. (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), prowadzące do wydania orzeczenia przez
nienależycie obsadzony sąd zgodnie z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w znaczeniu
II KK 437/25
3
nadanym temu pojęciu prawnemu w pkt 1 uchwały trzech połączonych Izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/2020, a zatem przez skład
Sądu Najwyższego sprzeczny z gwarancyjnym prawem oskarżonego do
rozpoznania jego sprawy przez niezawisły i bezstronny sąd w rozumieniu art. 45
ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 6 ust. 1
EKPCz;
2) rażące naruszenie przepisów prawa procesowego polegające na podtrzymaniu
wyroku Sądu Instancji w toku którego doszło do skazania mojego mocodawcy za
czyn nie objęty skargą uprawnionego oskarżyciela publicznego, w sytuacji gdy
skarga oskarżyciela publicznego nie zawierała danych pozwalających na
doprecyzowania granic skargi (aktu oskarżenia)- skutkiem czego Sąd I instancji
dopuścił się działania polegającego na sformułowaniu w toku postępowania
sądowego granic oskarżenia i wymierzenia za nie kary - co stanowi naruszenie
zasady skargowości oraz kontradyktoryjności procesu .
3) będące wynikiem nieuwzględnienia - podniesionego w apelacji - zarzutu art. 7
KPK oraz art. 433 § 2 KPK wskazującego na rażące naruszenie zasady swobodnej
oceny dowodów oraz zarzutu naruszenia art. 410 KPK; prowadzące do
bezzasadnego uznania przez Sąd II instancji, iż podniesione w apelacji zarzuty są
ukierunkowane wyłącznie na zakwestionowanie stanu faktycznego, w sytuacji gdy
podniesione w apelacji zarzuty dotyczyły rażącego naruszenia przepisów
postępowania, w tym w szczególności nieuwzględnienie wniosków płynących z
opinii biegłej wskazującej na fakt:
a. uprzedniego przygotowywania lub sugerowania treści zeznań małoletniej córki
przez K.K.
b. wikłania przez pokrzywdzoną w konflikt pomiędzy rodzicami córki Z. (lat 8). c.
nieuznania za wiarygodne zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania
dowodowego.
4) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na skazaniu
mojego mocodawcy pomimo braku podstaw dla przypisania mu znamion strony
podmiotowej. Przy ocenie jego zeznań należy brać pod uwagę, że strona
podmiotowa przestępstwa z art. 233 § 1 KK, polegającego na złożeniu fałszywych
zeznań, determinuje to, iż występek z art. 233 § 1 musi być popełniony umyślnie, w
II KK 437/25
4
obu postaciach zamiaru, co oznacza, iż osoba składająca fałszywe zeznania musi
mieć świadomość nieprawdziwości zeznań i wolę ich złożenia. ‘Nieprawda’ w
rozumieniu art. 233 § 1 KK oznacza nieprawdę w sensie subiektywnym, tzn., że
zeznanie jest nieprawdziwe, gdy sprawca uświadamia sobie, że kłamie. Ja swoje
zeznania składałem mając przekonanie (które żywię do tej pory), iż mówiłem
prawdę”. (tak w oryginale).
Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II instancji
oraz o „uchylenie wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie mocodawcy oraz drugiego
oskarżonego od czynów objętych wyrokiem z dnia 22 maja 2025 roku wobec
oczywistej niesłuszności skazania - jako wniosek ewentualny proszę o przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji; po uprzednim uchyleniu
wyroków I oraz II instancji w niniejszej sprawie.”
W pisemnej odpowiedzi na złożone przez obrońcę kasacje, prokurator wniósł
o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Obie kasacje są oczywiście bezzasadne, toteż podlegają rozpoznaniu i
oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Uzasadnienie wydanego postanowienia rozpocząć trzeba od komentarza
dotyczącego konstrukcji i treści obu, jednobrzmiących zresztą, pism procesowych
złożonych przez obrońcę w niniejszej sprawie, których istotne fragmenty Sąd
Najwyższy celowo przytoczył w ich oryginalnym brzmieniu. Zwraca uwagę, że
stanowią one dosłowne powtórzenie pisma zredagowanego osobiście i
podpisanego przez K.K. w dniu 1 sierpnia 2025 r., do którego skazany dołączył
wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu (k. 726-728). Kasacje złożone w sprawie
zostały zatem wprawdzie podpisane przez podmiot fachowy, ale z pewnością nie
on je zredagował. Tymczasem ustawodawca nie bez przyczyny ustanowił przymus
adwokacko-radcowski w postępowaniu kasacyjnym (art. 526 § 2 k.p.k.). Zamierzał
w ten sposób zagwarantować odpowiedni poziom merytoryczny nadzwyczajnych
środków zaskarżenia i dać wyraz temu, że ich prawidłowe sporządzenie wymaga
umiejętności nabywanych w toku edukacji prawnej oraz praktyki zawodowej.
Podpisywanie przez obrońcę sporządzonych samodzielnie przez stronę projektów,
bez nawet minimalnej ingerencji w ich treść, choćby w celu zamaskowania
II KK 437/25
5
tożsamości ich autora (vide zarzut nr 4), tylko formalnie czyni zadość wymogom
proceduralnym, a nade wszystko świadczy o nierzetelnym wypełnianiu przez
obrońcę przyjętych przez niego obowiązków, wynikających z upoważnienia do
prowadzenia sprawy.
Z uwagi na to, że skazanym wymierzono kary grzywny, kasacja na ich
korzyść mogła zostać wniesiona – zgodnie z art. 523 § 2 i 4 pkt 1 k.p.k. – wyłącznie
z powodu uchybień, o których mowa w art. 439 k.p.k. – a więc bezwzględnych
przyczyn odwoławczych – i tylko w tym zakresie (tj. zarzutu pierwszego) podlega
rozpoznaniu. Sąd kasacyjny ma bowiem obowiązek rozważyć tylko te spośród
postawionych w kasacji zarzutów, których podniesienie jest w świetle prawa
dopuszczalne. Pozostałe zarzuty (drugi, trzeci i czwarty), jako niedopuszczalne z
mocy prawa, nie mogły zostać przez Sąd Najwyższy rozważone. Jednocześnie,
brak było podstaw do pozostawienia kasacji w tej części bez rozpoznania, skoro w
pierwszym zarzucie tej kasacji podniesiono również uchybienie z art. 439 k.p.k.,
które zadecydowało o jej dopuszczalności.
Jedyny zarzut przedmiotowej kasacji podlegający rozpoznaniu, odnoszący
się do nienależytej obsady Sądu I instancji, nie zasługuje na uwzględnienie,
ponieważ brak jakichkolwiek podstaw do kwestionowania niezawisłości i
bezstronności sądu, w którego składzie orzekała asesor X. Y. Przypomnieć należy,
że z samego faktu, iż w składzie orzekającym sądu powszechnego zasiada sędzia
powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3), nie wynika jeszcze
wadliwość wydanego przez ten sąd orzeczenia. Dzieje się tak tylko wówczas, gdy w
okolicznościach konkretnej sprawy można ustalić – na podstawie informacji
dostarczonych przez stronę lub znanych sądowi z urzędu - że dany sędzia nie
gwarantował chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości.
Sygnalizując naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. należy zatem nie tylko wykazać
powołanie konkretnego sędziego na stanowisko z udziałem wadliwie
ukształtowanej KRS, ale także istnienie okoliczności wskazujących na szczególnie
bliski związek tego sędziego z organami władzy wykonawczej w okresie
podejmowania przez nie zamachu na niezależność wymiaru sprawiedliwości, które
II KK 437/25
6
stanowiłyby podstawę dla negatywnego testu jego bezstronności i niezawisłości
(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 października 2025 r., III KK
480/25).
Powyższe uwagi, odnoszące się do sędziów sądów powszechnych, w
równym stopniu dotyczą asesorów sądowych. Krajowa Rada Sądownictwa
uczestniczy bowiem jako organ opiniujący także w procesie mianowania
kandydatów na stanowiska asesorskie (art. 106i § 1 u.s.p.). Uznanie, że sąd z
udziałem danego asesora, którego kandydaturę pozytywnie zaopiniowała tzw. neo-
KRS, uzależnione jest, podobnie jak w przypadku sędziów, od istnienia
okoliczności, uprawdopodabniających związek ich mianowania na stanowisko
orzecznicze od poparcia dla określonego środowiska politycznego. Ponieważ
skarżący takich okoliczności nie wskazał, a nie są one także znane Sądowi
Najwyższemu z urzędu, zarzut nienależytej obsady Sądu I instancji w niniejszym
postępowaniu trzeba ocenić jako bezzasadny.
Mając na względzie oczywistą bezzasadność wniesionych w niniejszej
sprawie kasacji, a nawet ustawową niedopuszczalność większości podniesionych w
nich zarzutów, należało oddalić je na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., na
podstawie art. 637 w zw. z art. 636 § 1 i 2 k.p.k. obciążając skazanych w częściach
równych kosztami postępowania kasacyjnego.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
