II KK 422/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 listopada 2025 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący)
SSN Małgorzata Gierszon
SSN Andrzej Stępka (sprawozdawca)
po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w sprawie M.H. obwinionego z art. 94 § 1 i § 2 k.w. i art. 97 k.w.
kasacji Prokuratora Generalnego na niekorzyść obwinionego
od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-
Północ w Warszawie z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt III W 292/25,
uchyla wyrok nakazowy w zaskarżonej części, to jest,
dotyczącej nieorzeczenia obligatoryjnego środka karnego w
postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych - i sprawę
w tym zakresie przekazuje Sądowi Rejonowemu dla Warszawy
Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Małgorzata Gierszon Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Stępka
UZASADNIENIE
M.H. został obwiniony o to, że w dniu 5 grudnia 2024 r. w W. przy […],
kierował pojazdem marki S. o nr rej. (…) bez ważnych badań technicznych oraz nie
mając do tego uprawnień;
II KK 422/25
2
ponadto w tym samym miejscu i czasie nie korzystał z pasów bezpieczeństwa, tj. o
wykroczenie z art. 94 § 1 i § 2 k.w. oraz art. 97 k.w.
Po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, Sąd Rejonowy dla
Warszawy Pragi-Północ w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lipca 2025 r., sygn. akt III
W 292/25, M.H. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i za to na
podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 2.500 zł; nadto
zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 300 zł tytułem zwrotu
kosztów sądowych, w tym 250 zł tytułem opłaty.
Na podstawie art. 110 § 1 k.p.w. wyrok ten zaskarżył kasacją na niekorzyść
obwinionego M.H. Prokurator Generalny w części, w jakiej nie zawiera
rozstrzygnięcia o obligatoryjnym środku karnym w postaci zakazu prowadzenia
pojazdów. Na zasadzie art. 111 k.p.w., art. 526 § 1 k.p.k. oraz art. 537 § 1 i 2 k.p.k.
w zw. z art. 112 k.p.w. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku
naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3 k.w. w zw. z art.
29 § 1 i 2 k.w., polegające na nieorzeczeniu wobec obwinionego M.H. obligatoryjnego
środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, do czego
zgodnie z treścią przywołanych przepisów, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia
2022 r. Sąd był zobowiązany w sytuacji uznania obwinionego za winnego popełnienia
w dniu 5 grudnia 2024 r. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.
W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu dla
Warszawy Pragi-Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co
uprawniało do jej uwzględnienia w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 94 § 1 k.w., kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania
lub strefie ruchu prowadzi pojazd mechaniczny, nie mając do tego uprawnienia,
podlega karze aresztu, ograniczenia wolności albo grzywny nie niższej niż 1.500
złotych.
Art. 94 § 3 k.w. przewiduje natomiast, że w razie popełnienia wykroczenia, o
którym mowa w § 1, orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów. Aktualne brzmienie
II KK 422/25
3
powołanego przepisu zostało mu nadane na mocy art. 3 pkt 9 lit. c ustawy z dnia 2
grudnia 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 2328) i zaczęło obowiązywać od dnia 1 stycznia 2022
r.
Przepis ten nakłada na sąd orzekający obowiązek orzeczenia zakazu
prowadzenia pojazdów, co - biorąc pod uwagę treść art. 29 § 1 i 2 k.w. - oznacza
wskazanie czasu trwania tego środka karnego oraz określenie rodzaju pojazdu,
którego zakaz ma dotyczyć (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada
2023 r., II KK 421/23, LEX nr 3632714; z dnia 22 listopada 2022 r., IV KK 262/22,
LEX nr 3556404). Dodać na marginesie należy, że trafnie w kasacji wskazano, z
powołaniem się na dorobek orzeczniczy Sądu Najwyższego, iż biorąc pod uwagę
funkcjonalny związek pomiędzy popełnieniem danego wykroczenia a zakresem
mającego zostać orzeczonego środka karnego, zakaz prowadzenia pojazdów
orzekany w niniejszej sprawie powinien dotyczyć pojazdów mechanicznych (por.
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2024 r., II KK 521/23, LEX nr 3666304;
z dnia 13 czerwca 2019 r., III KK 222/18, LEX nr 2691576; z dnia 11 czerwca 2019
r., III KK 234/18, LEX nr 2687812).
Słusznie więc na tej podstawie skarżący wykazuje, że uznanie M.H. za
winnego popełnienia wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. implikowało konieczność
orzeczenia wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
Ponieważ obwiniony prowadził samochód osobowy, nie mając do tego uprawnień, w
znaczeniu braku prawa jazdy kategorii „B”, przedmiotowy zakaz winien odnosić się
do tożsamego rodzaju pojazdów, albowiem tylko w odniesieniu do tej kategorii
pojazdów obwiniony naruszył obowiązujące przepisy.
Resumując, w niniejszej sprawie doszło do rażącego i mającego istotny wpływ
na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 3
k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w., polegającego na nieorzeczeniu wobec obwinionego
M.H. obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów
mechanicznych, do czego zgodnie z treścią przywołanych przepisów, w brzmieniu
obowiązującym od 1 stycznia 2022 r. był zobowiązany.
Ponownie rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie Sąd Rejonowy
powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 45 § 1 k.w., karalność wykroczenia ustaje,
II KK 422/25
4
jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok. Jeżeli w tym okresie wszczęto
postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego
okresu. Natomiast art. 45 § 2 k.w. stanowi, że w razie uchylenia prawomocnego
rozstrzygnięcia, przedawnienie biegnie od daty uchylenia rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Małgorzata Gierszon
[WB]
[a.ł]
Małgorzata Wąsek-Wiaderek Andrzej Stępka
