II KK 209/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
Dnia 17 lipca 2026 r.
w sprawie A. T.
skazanego wyrokiem łącznym
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 17 lipca 2026r.,
wniosku skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją wyroku Sądu
Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 października 2025 r., sygn.
akt VI Ka 868/25, utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w
Otwocku z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt II K 824/23,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W kasacji, wniesionej przez obrońcę na rzecz skazanego A. T. , od wyroku
Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 15 października 2025 r.,
sygn. akt VI Ka 868/25, utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Rejonowego w
Otwocku z dnia 7 marca 2025 r., sygn. akt II K 824/23, podniesiono zarzut
wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., w
postaci nienależytej obsady Sądu II instancji. Skazany A. T. złożył wniosek (data
wpływu do SN - 30.06.2026 r.), w trybie art. 532 § 1 k.p.k., o wstrzymanie
II KK 209/26
2
wykonania zaskarżonego wyroku - do czasu rozpoznania kasacji. W uzasadnieniu
stanowiska wnioskodawca wskazał generalnie, że w warunkach izolacji nie ma
„należytej opieki medycznej” i „czasowe opuszczenie zakładu karnego mogłoby
poprawić jego zdrowie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek złożony przez skazanego A. T. nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie
wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego
orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia
kasacji. Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma niewątpliwie charakter
wyjątkowy, wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności
prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni
rozszerzającej, zaś sama czynność procesowa wniesienia kasacji, nie stanowi
dostatecznej podstawy do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to
bowiem z faktem, że kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc
orzeczenia objętego prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim
rozstrzygnięć. Wprawdzie przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek
przemawiających za podjęciem takiej decyzji, jednakże w orzecznictwie
prezentowane jest utrwalone stanowisko, że zastosowanie instytucji wstrzymania
wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w
swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie
orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej spowodowałoby dla skazanego
wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki. Do owych szczególnych
okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter postawionych zarzutów kasacyjnych i
ich widoczną już prima facie zasadność, a w związku z tym wysokie
prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż w takiej sytuacji
wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w zakresie kary,
spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne i nieodwracalne następstwa. Tego
rodzaju skutki mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza wniesionej
kasacji świadczy o jej zasadności, a tym samym o konieczności uchylenia
zaskarżonego nią wyroku.
II KK 209/26
3
W świetle powyższych uwarunkowań, dokonując wstępnej kontroli kasacji
wniesionej na rzecz A. T. i nie przesądzając oczywiście ostatecznego
rozstrzygnięcia sprawy, które nastąpi po merytorycznym rozpoznaniu tej skargi,
Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uznania, że w sprawie zaistniały przesłanki
do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. Zresztą to wnioskodawca
powinien odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić
dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi oraz jednoznacznymi w
swej wymowie okolicznościami, wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia
podniesionych zarzutów, a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już
obecnie prawomocnie orzeczonej kary. Tymczasem w przedmiotowej sprawie
wskazanym wymogom nie sprostano, skoro skazany, poza zgłoszeniem
przedmiotowego wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku (na
podstawie art. 532 § 1 k.p.k.), nie ujawnił owych szczególnych i jednoznacznych w
swej wymowie okoliczności wskazujących, że wykonanie kary przed rozpoznaniem
wniesionej skargi, spowodowałoby dla niego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie
nieodwracalne skutki.
Ranga afirmowanego w kasacji zarzutu jest niewątpliwie wysoka. Rzecz
jednak w tym, że podobnie jak i przy innych uchybieniach, także i w odniesieniu do
naruszeń wskazujących na wystąpienie przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k., zauważyć
należy, iż dla uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego
wyroku, prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu)
musiałoby mieć charakter oczywistości (zob. postanowienia SN: z 15 maja 2024 r.,
I KK 125/24; z 4 lutego 2025 r., V KK 593/24; z 13 marca 2026 r., I KK 379/25; z 25
czerwca 2026 r., II KK 262/26). Tymczasem taka sytuacja w niniejszej sprawie nie
zaistniała, zaś kwestia ewentualnego wystąpienia bezwzględnej podstawy
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wymaga przeprowadzenia wnikliwej analizy
nie tylko akt sprawy, ale także pogłębionych rozważań prawnych i faktycznych w
zakresie zarzucanej niewłaściwej obsady Sądu odwoławczego. Rzecz jasna takiej
gruntownej oceny nie można dokonywać na przedpolu merytorycznego
rozpoznania niniejszej kasacji, w sytuacji, gdy omawiana skarga nie podnosi tego
rodzaju argumentów, które w sposób wręcz oczywisty, a więc bez potrzeby
głębszego wnikania w całokształt materiału aktowego sprawy, wskazywałyby na
II KK 209/26
4
niebudzącą wątpliwości ich zasadność, a zatem już prima facie przekonywałyby o
dużym prawdopodobieństwie uwzględnienia kasacji.
Dostrzec także należy, że w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy,
prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Nadto, w doktrynie oraz orzecznictwie od dawna podkreśla się, że instytucja
wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją orzeczenia nie może znaleźć
zastosowania, gdy jako przesłanki (jak w przedmiotowej sprawie) wskazywane są
okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (np. stan jej zdrowia), rodzinnej,
czy majątkowej, gdyż te okoliczności mogą być bowiem powołane we wniosku o
odroczenie wykonania kary lub zarządzenie przerwy w jej odbywaniu (zob. D.
Świecki [red.], Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany,
LEX/el. 2026, art. 532, teza 8; postanowienia SN: 2 kwietnia 2004 r., V KK 70/04,
OSNwSK 2004/1, poz.681; z 21 czerwca 2022 r., III KK 241/22; z 14 lutego 2025 r.,
IV KK 520/24; z 16 lipca 2025 r., II KK 536/24; z 30 lipca 2025 r., V KK 283/25; z 21
października 2025 r., V KK 439/25). Nie negując zatem trudnej sytuacji osobistej A.
T. należy podnieść, że akcentowane we wniosku przesłanki, dotyczące stanu
zdrowia skazanego, mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania z instytucji
prawa karnego wykonawczego, jaką jest odroczenie wykonania kary, bądź przerwa
w jej odbywaniu.
W tym stanie rzeczy, nie przesądzając w żadnym stopniu przyszłego
rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym rozpoznaniu kasacji, Sąd
Najwyższy doszedł do przekonania, że na obecnym etapie postępowania brak jest
wystarczających podstaw przemawiających za uwzględnieniem wniosku skazanego
i zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
Niezależnie od decyzji odmownej na obecnym etapie postępowania, Sąd
Najwyższy wystąpił do administracji właściwej jednostki penitencjarnej z
zapytaniem o aktualny stan zdrowia skazanego. W obecnej chwili Sąd Najwyższy
nie dysponuję bowiem żadną informacją, by stan zdrowia skazanego A. T.
sprzeciwiał się odbywaniu przez niego kary. W zależności od uzyskanej odpowiedzi
zostaną podjęte stosowne czynności w sprawie.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
II KK 209/26
5
[J.J.]
[a.ł]
