II KK 159/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2026 r.
SSN Małgorzata Bednarek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Anna Dziergawka
SSN Stanisław Stankiewicz
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 17 czerwca 2026 r.
sprawy S. R. obwinionego z art. 119 k.w.
kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich, na korzyść obwinionego
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wołominie z 7 lutego 2024 r., sygn. akt
V W 98/24
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.
Anna Dziergawka Małgorzata Bednarek Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
S.R. został obwiniony o to, że w dniu 4 października 2023 r.
o godz. 15:13 w W. na terenie sklepu R. przy ul. P. wspólnie i w porozumieniu z n.n.
kobietą
dokonał
kradzieży
maszynek
do
golenia
o wartości 585 zł na szkodę ww. sklepu, tj. o wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
II KK 159/26
2
Wyrokiem nakazowym z 7 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt V W 98/24,
Sąd Rejonowy w Wołominie uznał S. R. za winnego dokonania zarzucanego mu
wykroczenia i za to, na podstawie art. 119 § 1 k.w., wymierzył obwinionemu karę
grzywny w kwocie 1000 złotych. Na podstawie art. 119 § 4 k.w. orzekł wobec S. R.
obowiązek zapłaty równowartości wyrządzonej szkody w łącznej kwocie 585 złotych
na rzecz pokrzywdzonego – R. sp. z o.o. w terminie 1 miesiąca od dnia
uprawomocnienia się wyroku.
Kasację od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Wołominie wniósł
Rzecznik Praw Obywatelskich, który zaskarżając go w całości na korzyść
obwinionego S. R. i zarzucił: rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w., zgodnie z ww.
przepisem, orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli
okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Tymczasem, zdaniem
autora kasacji w sprawie niniejszej, jak wynika z materiału dowodowego uzyskanego
przez Policję, w toku czynności wyjaśniających w ogóle nie przeprowadzono
żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchano ujawnionych świadków
zdarzenia, tj. interweniujących 6 października 2023 r. funkcjonariuszy Policji st. post.
A. K. oraz st. asp. W. D., jak również pracownika sklepu R. E. G.. Zważywszy, że w
sprawie zgodnie z art. 54 § 7 k.p.w. odstąpiono od czynności przesłuchania osoby,
co do której istnieje uzasadniona podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku
o ukaranie, w materiale dowodowym brak jest również protokołu przesłuchania S. R.
W tym stanie rzeczy, trudno uznać materiał dowodowy za kompletny i wystarczający
do wydania wyroku nakazowego. W efekcie doszło więc do uznania winy i ukarania
obwinionego karą grzywny jedynie na podstawie notatki urzędowej sporządzonej w
dniu 6 października 2023 r.
Rzecznik Praw Obywatelskich podnosząc ten zarzut wniósł o uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Wołominie do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 93 § 1 k.p.w. sąd na posiedzeniu
może wydać wyrok nakazowy w sprawach o wykroczenia, w których wystarczające
jest wymierzenie nagany, grzywny albo kary ograniczenia wolności. Nadto stosownie
II KK 159/26
3
do paragrafu 2 tego przepisu, orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić
jedynie wówczas, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości.
Wymóg ten oznacza w szczególności brak wątpliwości co do tak zasadniczych
kwestii, jak realizacja przez obwinionego wszystkich znamion określonych w
konkretnym przepisie typizującym dane wykroczenie, jak również wyczerpanie
pozostałych warunków odpowiedzialności, ujętych w części ogólnej Kodeksu
wykroczeń (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 9 lutego 2021 r., sygn. akt IV KK 559/20,
LEX nr 3119823).
Warunkiem sine qua non wydania wyroku nakazowego w sprawie
o wykroczenie jest zatem to, by okoliczności czynu i wina obwinionego nie budziły
wątpliwości. Przy czym przez brak owych wątpliwości należy rozumieć to, że nie ma
ich zarówno odnośnie do sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z 14 stycznia 2021 r., sygn. akt IV KK 491/20, LEX nr
3114860).
Tymczasem w przedmiotowej sprawie brak było materiału dowodowego
wystarczającego do wydania wyroku nakazowego. W toku czynności wyjaśniających
w ogóle nie przeprowadzono żadnego postępowania dowodowego. Nie
przesłuchano ujawnionych świadków zdarzenia. Odstąpiono również, zgodnie z art.
54 § 7 k.p.w. od czynności przesłuchania osoby, co do której istnieje uzasadniona
podstawa do sporządzenia przeciwko niej wniosku o ukaranie, w materiale
dowodowym brak jest również protokołu przesłuchania S. R. . W efekcie doszło więc
do uznania winy i ukarania obwinionego karą grzywny jedynie na podstawie notatki
urzędowej sporządzonej 6 października 2023 r.
W tym stanie rzeczy zgodzić się należy z Rzecznikiem Praw Obywatelskich,
że zgromadzony sprawie materiał dowodowy nie mógł być uznany za kompletny
i wystarczający do wydania wyroku nakazowego.
W tej sytuacji, Sąd Rejonowy był zobligowany skierować sprawę na rozprawę,
przeprowadzić postępowanie dowodowe i wyjaśnić wszystkie istotne dla
merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczności. Rażące naruszenie art. 93 § 2 k.p.w.
jakiego dopuścił się sąd meriti mogło mieć jednocześnie istotny wpływ na treść
zapadłego wyroku, bowiem po przeprowadzeniu rozprawy mogło zapaść inne, co do
istoty orzeczenie.
II KK 159/26
4
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i
sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w Wołominie do ponownego rozpoznania.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd ten weźmie pod uwagę poczynione wyżej
uwagi.
[J.J.]
[a.ł]
Anna Dziergawka Małgorzata Bednarek Stanisław Stankiewicz
