II KK 132/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 maja 2025 r.
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie Z. B.
ukaranego z art. 94 § 1 k.w.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 13 maja 2025 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego
od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kraśniku z dnia
4 marca 2025 r., sygn. akt II W 107/25, w zakresie orzeczenia o środku karnym z
art.94 § 3 k.w. (pkt II sentencji wyroku),
uchyla wyrok w zaskarżonej części i przekazuje sprawę w tym
zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Kraśniku.
UZASADNIENIE
Z. B. został obwiniony o to, że w dniu 24 grudnia 2024 r., około godziny 9:00
w miejscowości W., woj. […] po drodze publicznej kierował pojazdem marki A. o nr
rej. […], nie mając do tego wymaganych uprawnień, tj. o popełnienie wykroczenia z
art. 94 § 1 k.w.
II KK 132/25
2
Sąd Rejonowy w Kraśniku wyrokiem nakazowym z dnia 4 marca 2025 r., sygn.
akt II W 107/25:
1. uznał obwinionego Z. B. za winnego dokonania zarzucanego mu wykroczenia
i za to, na podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył mu grzywnę w kwocie 1 500 zł
(pkt I wyroku nakazowego);
2. na podstawie art. 94 § 3 k.w. orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia
pojazdów mechanicznych wymagających kategorii B prawa jazdy (pkt II wyroku
nakazowego);
3. zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa 150 zł opłaty oraz 50 zł
zryczałtowanych wydatków (pkt III wyroku nakazowego).
W konsekwencji niezaskarżenia tego rozstrzygnięcia sprzeciwem wyrok
uprawomocnił się w dniu 15 marca 2025 r.
Od powyższego wyroku nakazowego kasację wniósł Prokurator Generalny.
Zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w Kraśniku w zakresie
orzeczenia o środku karnym z art. 94 § 3 k.w. (pkt II sentencji wyroku), na korzyść
ukaranego Z. B., podnosząc zarzut „rażącego i mającego istotny wpływ na treść
wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie
art. 29 § 1 k.w. w zw. z art. 28 § 1 pkt 1 k.w., polegającego na orzeczeniu wobec
obwinionego, na podstawie art. 94 § 3 k.w. środka karnego w postaci zakazu
prowadzenia pojazdów mechanicznych wymagających kategorii B prawa jazdy bez
wskazania okresu jego obowiązywania, podczas gdy przepis art. 29 § 1 k.w. określa,
że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wymierza się w miesiącach i latach,
na okres od 6 miesięcy do 3 lat, co obliguje Sąd do wskazania czasookresu
obowiązywania środka karnego”.
W konsekwencji autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części
i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Kraśniku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna,
co umożliwiło jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
II KK 132/25
3
Wyrok Sądu Rejonowego w Kraśniku, w zaskarżonej kasacją części jest
wadliwy, ponieważ zapadł z rażącym i mającym istotny wpływ na jego treść
naruszeniem przepisów prawa materialnego, wskazanych w jej zarzucie.
Sąd Rejonowy w Kraśniku orzekając w pkt. II sentencji wyroku wobec
obwinionego Z. B. na podstawie art. 94 § 3 k.w. środek karny w postaci zakazu
prowadzenia pojazdów mechanicznych wymagających kategorii B prawa jazdy nie
wskazał, z rażącym naruszeniem dyspozycji art. 29 § 1 k.w., terminu wykonania tego
środka karnego.
Zgodnie zaś z treścią art. 29 § 1 k.w. zakaz prowadzenia pojazdów
mechanicznych wymierza się w miesiącach lub latach, na okres od 6 miesięcy do 3
lat. Tym samym obowiązkiem Sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów
mechanicznych, o którym mowa w art. 28 § 1 pkt 1 k.w. jest określenie w wyroku - i
to we wskazanych granicach - czasu obowiązywania tego zakazu.
Konsekwencją nieuwzględnienia przez Sąd Rejonowy w Kraśniku treści
wskazanego wcześniej przepisu prawa materialnego było powstanie sytuacji, w
której orzeczony zakaz stał się zakazem „bezterminowym". Rozstrzygnięcie takie
pozostaje w sprzeczności z treścią art. 29 § 1 k. w. Jednocześnie doprowadziło też
do powstania dla ukaranego sytuacji mniej korzystnej od tej, która nastąpiłaby w
wypadku zgodnego z prawem procedowania Sądu Rejonowego w Kraśniku.
Niewskazanie okresu obowiązywania środka karnego powoduje bowiem, że nie
wiadomo jak długo ma on być wobec ukaranego wykonywany. Należy w tym miejscu
podzielić pogląd Sądu Najwyższego, że „niewskazanie okresu obowiązywania
orzeczonego zakazu jest rażącym uchybieniem prawa, a konwalidowanie takiego
błędu nie jest możliwe w postępowaniu wykonawczym w trybie art. 13 § 1 k.k.w. (zob.
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 lipca 2020 r., III KK 350/19 i z dnia 25 lipca 2024
r., IV KK 271/24).
Przeoczenie ustawowego wymogu określenia czasu trwania zakazu
określonego w art. 28 § 1 pkt 1 k.w. należy uznać za rażące uchybienie przepisom
prawa materialnego, ponieważ brak oznaczenia terminu zakazu sprawiałby, że
obowiązywałby on bez ograniczenia czasowego, zwłaszcza, że w postępowaniu
wykonawczym usunięcie tego uchybienia, jak to już zasygnalizowano wyżej, nie
byłoby możliwe (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 października 2014 r., III KK
II KK 132/25
4
124/14; z dnia 30 marca 2015 r., II KK 75/15; z dnia 15 listopada 2017 r., IV KK
284/17; z dnia 17 grudnia 2020 r., I KK 170/20).
Mając na uwadze powyższe rozważania oraz trafność zarzutu kasacji,
należało uchylić wyrok Sądu Rejonowego Kraśniku w zaskarżonej części i sprawę w
tym zakresie przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania, w toku którego
organ ten uwzględni rozważania prawne Sądu Najwyższego oraz kierunek
wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia (art. 443 k.p.k.).
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku.
[PŁ]
[a.ł]
