II KB 80/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 czerwca 2026 r.
SSN Paweł Wiliński
w sprawie M.Ż. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 11 czerwca 2026 r.,
wniosku w przedmiocie wyłączenia sędziego P.M.
od rozpoznania wniosku o ponowne zbadanie na podstawie art. 42a § 13 u.s.p.
wymogów niezawisłości i bezstronności SSO X. Y.,
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego P.M. od udziału w
sprawie wniosku o zbadanie niezawisłości i bezstronności
sędziego X. Y. (sygn. akt II KB 80/25).
UZASADNIENIE
W dniu 20 maja 2026 r. wpłynęło zawiadomienie o przyczynie wyłączenia
złożone przez SSN P.M., który wniósł o wyłączenie go od rozpoznania wniosku o
zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego X. Y. (sygn. akt II KB 80/25).
Wnioskodawca, odwołując się do argumentacji wskazanej w uchwale składu
połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, wskazał, że został
wyznaczony do składu orzekającego w sprawie II KB 80/25, który jest
nieprawidłowy, ze względu na udział w nim sędziów Sądu Najwyższego: T.S., D.P.,
II KB 80/25
2
A.R. i R.W., którzy uzyskali nominacje na stanowiska sędziów Sądu Najwyższego
przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy
z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3; dalej: uKRS). Ponadto, w jego
ocenie również podlegające analizie w sprawie II KB 80/25 okoliczności mające
uzasadniać wyłączenie SSO X. Y. ze względu na brak bezstronności w ujęciu
instytucjonalnym, są aktualne wobec sędziów Sądu Najwyższego wyznaczonych do
składu orzekającego, którzy zostali powołani do pełnienia urzędu sędziego Sądu
Najwyższego w analogicznie ukształtowanym postępowaniu jak ww. sędzia, a
zatem mieliby oni oceniać sytuację prawną, w której sami pozostają. W
konsekwencji SSN P.M. wniósł o wyłączenie go od rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek o wyłączenie okazał się zasadny. Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia
ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać
uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Mając na
względzie stanowisko wyrażane dotychczas w orzecznictwie Sądu Najwyższego
dotyczące sposobu pojmowania wymogu bezstronności sędziego (por. uchwała
składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20), podzielić należy
argumentację wnioskodawcy dotyczącą nieprawidłowości wyznaczonego do
sprawy II KB 80/25 składu orzekającego i konsekwencji udziału w orzekaniu w tak
ustalonym składzie.
Również zasadność podniesionego zarzutu ryzyka naruszenia zakazu nemo
iudex in causa sua jest w tej sprawie oczywista. Wynika to ze zbieżności kwestii
podlegającej rozstrzygnięciu w sprawie II KB 80/25, a zatem prawidłowości
powołania sędziego SSO X. Y. oraz wynikającej z tych samych okoliczności
prawidłowości powołania sędziów Sądu Najwyższego T.S., D.P., A.R. i R.W., którzy
zostali wyznaczeni do rozstrzygnięcia tej kwestii. Obie wiążą się z konsekwencjami
faktu powołania ww. sędziów w procedurze, w której uczestniczyła Krajowa Rada
Sądownictwa ukształtowana w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
KRS. Stanowisko wskazujące na wystąpienie w takim układzie okoliczności
II KB 80/25
3
oczywistych podstaw do wyłączenia jest już utrwalone w orzecznictwie Sądu
Najwyższego (por. uchwała 7 sędziów SN z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).
Wniosek SSN P.M. o wyłączenie od orzekania w tak ukształtowanym składzie Sądu
Najwyższego należało zatem uwzględnić.
Z tych powodów postanowiono jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
