II GZ 842/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Gminy A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1335/17 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Gminy A. od decyzji Ministra Finansów z dnia 31 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dotacji podlegającej do zwrotowi do budżetu państwa postanawia: oddalić zażalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 13 września 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 1335/17 na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.,) odmówił Gminie A (skarżąca) wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Finansów z [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

Uzasadniając odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji stwierdził, że dla zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają zastosowanie rzeczonej instytucji. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, zaś sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość jej zweryfikowania, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek, ponieważ nie wskazała konkretnych okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również nie przedstawiła stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie. Skarżąca wskazała, jedynie, że wnosi o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na okoliczność, iż jest ona kierowana do nieistniejącego podmiotu i istnieje duże prawdopodobieństwo wszczęcia egzekucji przeciwko skarżącej. W ocenie Sądu pierwszej instancji nie jest dopuszczalne w ramach badania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dokonywanie merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze dotyczących nieprawidłowości w określeniu podmiotu. Na tym etapie postępowania sądowego nie dokonuje się oceny zasadności zarzutów, jak również legalności decyzji będącej przedmiotem wniesionej skargi. Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest jedynie tymczasowe ukształtowanie stosunków do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy przez sąd.

Powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła w całości wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając zażalenie skarżąca nie kwestionując okoliczności, że aspekt podmiotowy dotyczący adresata decyzji należy do kwestii merytorycznych podniosła, że jest ona adresowana do podmiotu nazwanego Gmina Miejsko-Wiejska A. W ocenie skarżącej decyzja dotknięta jest sankcją nieważności ponieważ w dniu jej wydania była niewykonalna. W ocenie skarżącej decyzja kierowana była do nieistniejącego podmiotu prawa, co w jej ocenie może doprowadzić do wykonania decyzji dotkniętej wadą nieważności. Skarżąca podniosła nadto, że od chwili wydania postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonanie decyzji do dnia wniesienia zażalenia zmianie uległy okoliczności faktyczne i sytuacja majątkowa skarżącej gminy znacznie się pogorszyła.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest bezzasadne.

Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w całości lub w części stanowi odstępstwo od generalnej reguły wykonalności zaskarżonego aktu lub czynności i jest dopuszczalne jedynie po spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W świetle powołanego przepisu, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia negatywnych następstw jego wykonania. Tym samym wnioskodawca powinien dołączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby sądowi ocenić prawdopodobieństwo i rozmiar szkody lub skutków finansowych powstałych w związku z egzekucją zaskarżonego aktu lub czynności. W tym miejscu należy podkreślić, że użyte przez ustawodawcę pojęcia "znacznej szkody" i "trudnych do odwrócenia skutków" są pojęciami nieostrymi, tzn. takimi które nabierają treści w realiach konkretnej sprawy sądowoadministracyjnej. O znacznej szkodzie można mówić, jeżeli nie będzie mogła być ona wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (zob. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 271/09). Wobec powyższego, strona zobowiązana jest we wniosku skonkretyzować rodzaj grożącej jej szkody na skutek wykonania aktu. W przeciwnym razie sąd badający wniosek nie będzie mógł dokonać analizy, czy wnioskodawca rzeczywiście spełnia przesłanki zastosowania wobec niego tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest decyzja określająca przypadającą do zwrotu kwotę dotacji (2853,59 zł), jako wykorzystaną w 2016 r. niezgodnie z przeznaczeniem. Przede wszystkim podkreślić należy, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek zwrotu należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej (zwrotu kwoty dotacji) obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku.

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07).

W ocenie NSA skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. W zażaleniu na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powtórzyła jedynie argumentację podnoszoną w toku postępowania, zgodnie z którą zaskarżona dotknięta jest wadą nieważności ponieważ wydana została wobec niewłaściwego podmiotu. Skarżąca dodała nadto, że od chwili wydania postanowienia odmawiającego wstrzymanie wykonanie decyzji do dnia wniesienia zażalenia zmianie uległy okoliczności faktyczne i sytuacja majątkowa skarżącej gminy znacznie się pogorszyła. Skarżąca, oprócz powołanych powyżej ogólnych twierdzeń, nie powołała żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby powyższe potwierdzić. Należy też zauważyć, że znajdujące się w aktach sprawy załączone przez skarżącą do wniosku z dnia 18 listopada 2016 r. dokumenty (potwierdzenia przelewów dotacji za okres od sierpnia do października 2016 r. oraz wydruk dotyczący konta w Credit Agricole) były przedmiotem prawidłowej oceny Sądu I instancji, wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że skarżąca nie wykazała, że zachodzą przesłanki udzielenia jej ochrony tymczasowej. Błędu tego nie naprawiła również na obecnym etapie postępowania. Nie przedstawiła bowiem żadnych konkretnych okoliczności, czy też dokumentów mogących potwierdzić, że wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Podsumowując, z przedstawionych przez skarżącą argumentów nie wynika, aby w aktualnej sytuacji egzekwowanie należności pieniężnych wynikających z wydanych w sprawie decyzji administracyjnych mogło wywołać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.