II GZ 241/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia L. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2025 r., sygn. akt VI SA/Wa 3808/24 w przedmiocie odrzucenia skargi i zwrocie wpisu w sprawie ze skargi L. M. na decyzję Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr I.dz.217/KRIA/2024/w w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie zawieszenia w prawach członka Okręgowej Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 lutego 2025 r. (sygn. akt VI SA/Wa 3808/24), odrzucił skargę L. M. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), na decyzję Krajowej Rady Izby Architektów RP z dnia 28 sierpnia 2024 r. nr I.dz.217/KRIA/2024/w w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Uzasadniając odrzucenie skargi Sąd I instancji podkreślił, że w wykonaniu zarządzenia z dnia 25 listopada 2024 r., Skarżąca została wezwana do uzupełnienia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL Skarżącej, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Z akt sprawy wynika, że korespondencja zawierająca ww. wezwanie została doręczona Skarżącej w dniu 24 grudnia 2024 r. (z.p.o. k. 20). Sąd I instancji wskazał, że ostatnim dniem ustawowego, siedmiodniowego terminu zakreślonego do uzupełnienia braku formalnego skargi był 31 grudnia 2024 r. W zakreślonym terminie Skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi, jednak, pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia, nie uzupełniła braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL.

2. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej przywoływana jako: "p.p.s.a.") poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w niewezwaniu Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych w postaci uzupełnienia numeru PESEL za zwrotnym poświadczeniem odbioru przesyłki poleconej wraz z informacją o skutkach niewykonania zobowiązania Sądu, w sytuacji gdy Skarżąca nie podała numeru PESEL w skardze, co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci nieuzupełnienia numeru PESEL.

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie przejawiające się w odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w sytuacji gdy Skarżąca nie została wezwana do uzupełnienia barku formalnego w postaci podania numeru PESEL, a wyłącznie została wezwana do uzupełnienia wpisu sądowego, co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego w postaci podania numeru PESEL, do którego nigdy nie została wezwana.

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie przejawiające się w odrzuceniu skargi z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do odrzucenia skargi.

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie się nieudzielaniu niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań Skarżącej występującej w sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika, co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi z uwagi na niewezwanie skarżącej do uzupełnienia numeru PESEL oraz nieudzielenie Skarżącej niezbędnych pouczeń.

5) naruszenie art. 45 Konstytucji poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w niewezwaniu Skarżącej do uzupełnienia braku formalnego w postaci numeru PESEL, co w konsekwencji spowodowało odrzucenie skargi i uniemożliwienie Skarżącej prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy.

W uzasadnieniu wskazała, że Skarżąca w ogóle nie otrzymała zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braku formalnego w postaci podania numeru PESEL, co doprowadziło do bezpodstawnego odrzucenia skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

3. W tej sprawie przyczyną odrzucenia skargi było przyjęcie, że Skarżąca wezwana nie uzupełniła w terminie braków formalnych skargi. Natomiast pełnomocnik Skarżącej podnosi, że w skierowanej do Skarżącej przesyłce znajdowało się tylko wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Przesyłka nie zawierała natomiast wezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci podania numeru PESEL.

4. Jak wynika z akt sprawy dokumenty skierowane do Skarżącej zostały sporządzone na oddzielnych drukach (k. 12,13,14,15 i 16), co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – wobec twierdzeń pełnomocnika o nieotrzymaniu wezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci podania numeru PESEL – nie wyklucza sytuacji, w której omyłkowo do koperty nie zostało włożone to wezwanie.

W tej sprawie istnieją zatem poważne wątpliwości co do tego, czy Skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do podania numeru PESEL, a skoro tak, to w tej sytuacji uznać należy, że odrzucenie skargi ze wskazanych przyczyn stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 544/09).

Ponadto za uwzględnieniem argumentów podnoszonych w zażaleniu przemawia zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Jeżeli istnieją bowiem wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1188/13).

5. W kontekście powyższych rozważań, odrzucenie skargi w rozpoznawanej sprawie z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w postaci podania numeru PESEL, przy jednoczesnym uzupełnieniu braku w postaci uiszczenia wpisu od skargi, w sytuacji, kiedy istnieją uzasadnione wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia wezwania, stanowi naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

6. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.

Orzeczenia powoływane w uzasadnieniu pochodzą z bazy dostępnej pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl