II GSK 854/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 września 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 428/20 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę kasacyjną

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 428/20 oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie m.in. art. 67 ust. 1 pkt 4, art. 72 ust. 1 pkt 2 oraz art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.), Marszałek Województwa Śląskiego unieważnił egzamin państwowy praktyczny na prawo jazdy kategorii "B" przeprowadzony w dniu [...] kwietnia 2019 r. wobec K. O. przez egzaminatora J. K. w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego w K. w Oddziale Terenowym w R.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że analiza dokumentacji sprawy związanej z egzaminowaniem oraz przeglądu egzaminu z płyty DVD daje podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości świadczących o tym, że egzaminator naruszył zasady przeprowadzania egzaminów praktycznych na prawo jazdy określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 232 ze zm.).

W ocenie organu, pozytywna ocena egzaminu została wystawiona z naruszeniem § 32 pkt 2 oraz § 27 pkt 9 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., w sytuacji gdy istnieją podstawy do przyjęcia, że czynności egzaminacyjne egzaminowany wykonywał niesamodzielnie.

Po rozpoznaniu odwołania J. K. od tej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. utrzymało ją w mocy.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że egzamin powinien zostać przerwany, zaś osoba egzaminowana powinna uzyskać negatywny wynik egzaminu, gdyż zachowanie egzaminowanego polegające na niezastosowaniu się do sygnalizacji świetlnej i wymuszające tym samym szybką reakcję egzaminatora, należy uznać za zachowanie zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Powyższe znajduje potwierdzenie w załączniku nr 2 tabeli nr 1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., zgodnie z którym do zachowań osoby egzaminowanej zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego, mogących skutkować przerwaniem egzaminu państwowego należy zaliczyć m.in. niezastosowanie się do sygnałów świetlnych (l.p. 8.1). W konsekwencji spełniona została przesłanka z art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań jedynie w przypadku, gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję J. K. zarzucił organowi m.in. dokonanie nieprawidłowej i wybiórczej interpretacji zdarzeń zarejestrowanych na nagraniu z przebiegu egzaminu oraz przypisanie egzaminowanemu niesamodzielności w realizowaniu zadań egzaminacyjnych, a także zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania egzaminatora oraz egzaminowanego. W ocenie skarżącego, organ nieprawidłowo uznał, że zatrzymanie pojazdu przed skrzyżowaniem i przed pasami, w sytuacji dobrej widoczności i braku innych uczestników ruchu na skrzyżowaniu, spowodowało zagrożenie bezpośrednie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zaskarżonym wyrokiem oddalił skargę J. K. na powyższą decyzję, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.).

Sąd I instancji nie zgodził się ze skarżącym, że zahamowanie przez niego pojazdu na skrzyżowaniu przy czerwonym sygnalizatorze nie stworzyło zagrożenia, o jakim mowa w art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami. Do takiego zagrożenia dochodzi, zdaniem WSA, w każdym przypadku, gdy manewr skrętu wykonywany jest przy czerwonym sygnalizatorze. Sąd I instancji nie podzielił w tym względzie stanowiska skarżącego, że to bezpośrednie niebezpieczeństwo musi być powiązane w konkretnym przypadku z faktycznie istniejącą wówczas sytuacją na drodze. Nie ma dla tej oceny znaczenia, że nie było innych uczestników ruchu. Przy podobnym naruszeniu w innym czasie tacy uczestnicy mogą bowiem być obecni, z negatywnymi skutkami dla ich życia i zdrowia.

Zdaniem Sądu I instancji, dla dokonania oceny zachowania się egzaminowanego pod kątem treści art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami wystarczający jest dowód z nagrania przebiegu egzaminu na płycie DVD, jako środka dowodowego jednoznacznie obiektywnego, przedstawiającego m.in. nie tylko wypowiedzi egzaminatora, ale też zachowanie się osób obecnych w tym czasie w pojeździe egzaminacyjnym. Wniosków wynikających z tego dowodu nie mogłyby podważyć mogące mieć subiektywny charakter zeznania skarżącego, czy też obecnego w pojeździe świadka.

Ponadto Sąd I instancji stwierdził, że kierowane przez skarżącego do egzaminowanego wypowiedzi należy uznać za niedopuszczalne podpowiedzi dające podstawę do przyjęcia, że egzaminowany czynności egzaminacyjne wykonywał niesamodzielnie.

Uczestnik postępowania K. O. zaskarżył powyższy wyrok w całości skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.:

1. art. 52 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 16 ust. 1 pkt 1, tabela 1 zał. 2 pkt 8.1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów polegające na uznaniu, iż zatrzymanie pojazdu tuż przed pasami i przed sygnalizatorem świetlnym stanowiło naruszenie przepisów poprzez niezastosowanie się do sygnałów świetlnych;

2. art. 52 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 16 ust. 1 pkt 1, tabela 1 zał. 2 pkt 8.1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a to poprzez przyjęcie, iż zaobserwowany lecz niespełniony zamiar zachowania się przez egzaminowanego w sposób opisany w tabeli 1 rozporządzenia skutkuje obligatoryjnym przerwaniem egzaminu, podczas gdy warunkiem koniecznym możliwości przerwania egzaminu jest zachowanie wymienione w tabeli, a nie zachowanie wskazujące na możliwość podjęcia takiego zachowania;

3. art. 52 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz § 16 ust. 1 pkt 1, tabela 1 zał. 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. poprzez błędną jego wykładnię, poprzez uznanie, iż przesłanki skutkujące przerwaniem egzaminu opisane w przytoczonej tabeli realizują się nie tylko w formie dokonania, ale także w formie usiłowania lub domniemanego zamiaru podjęcia danego zachowania;

4. art. 52 ust. 2 i art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 32 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie, a to uznanie, iż zwolnienie hamulca ręcznego, należy do zadań egzaminacyjnych, podczas gdy do takich nie należy oraz uznanie, iż wypowiedzi egzaminatora “Wolne", “patrz, patrz" skutkują niesamodzielnością w dokonaniu czynności, podczas gdy nie odbierają one samodzielności zdającemu;

5. art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, § 16 ust. 1 pkt 1, tabela 1 zał. 2 pkt 8.1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. oraz art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami poprzez błędną jego wykładnię, a to poprzez uznanie, iż do bezpośredniego zagrożenia dochodzi w danej kategorii sytuacji niezależnie od jej okoliczności, niejako "automatycznie" bez analizy ustawowej przesłanki bezpośredniości zagrożenia, a w konsekwencji poprzez pominięcie tej przesłanki przy subsumpcji prawa i automatyczne uznanie, iż doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa przez zdającego skutkującego powinnością natychmiastowego zakończenie egzaminu z oceną negatywną.

Skarżący postawił również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:

6. art. 1 § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269, dalej: “p.u.s.a.") w zw. z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy w postępowaniu administracyjnym przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a., a to uznanie, iż czynności egzaminacyjne zdającego były dokonane niesamodzielnie dokonanie, na skutek błędnej oceny manewru hamowania przed skrzyżowaniem opartej na poszlakach oraz błędnej oceny komunikatu “K... chłopie" skierowanego przez egzaminatora do egzaminowanego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziło tak organ, jak i WSA do uznania, iż hamowanie pojazdu zostało wykonane przez egzaminatora lub przez egzaminowanego jednak dopiero po rozpoczęciu tego manewru przez egzaminatora co doprowadziło do uznania niesamodzielności egzaminowanego w wykonywaniu czynności, a co za tym idzie uznania, iż zaszła przesłanka do negatywnej oceny egzaminu;

7. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi pomimo dokonanej przez organy błędnej oceny wskaźników na desce rozdzielczej (na skutek naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziło tak organ, jak i WSA do uznania, iż hamowanie pojazdu zostało wykonane przez egzaminatora lub przez egzaminowanego jednak dopiero po rozpoczęciu tego manewru przez egzaminatora co doprowadziło do uznania niesamodzielności egzaminowanego w wykonywaniu czynności (a w konsekwencji do oddalenia skargi);

8. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a., oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi wskutek uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną, a przez to zamknięcie rozprawy, podczas gdy w toku postępowań (z naruszeniem w toku postępowania administracyjnego przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a. i art. 86 k.p.a.) nie przeprowadzono wnioskowanego dowodu z przesłuchania stron ani z opinii biegłego, a za dostateczny dowód na okoliczność hamowania wyłącznie egzaminatora uznano nagranie wideo i opartą na nim obserwację ruchów osób w samochodzie oraz komentarz egzaminatora - naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało orzekaniem na podstawie niekompletnego materiału dowodowego (a w konsekwencji do oddalenia skargi), a zebrane powyżej dowody dałyby podstawę do wydania innej decyzji;

9. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3, poprzez oddalenie skargi przy uznaniu sprawy za dostatecznie wyjaśnioną pomimo nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu, fotografii-rysunku przedstawiającej symulację położenia samochodu po zatrzymaniu przed sygnalizatorem świetlnym a przedłożonej przez skarżącego w toku postępowania przed WSA, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prowadziło tak organ (wskutek naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i § 3 oraz art. 80 k.p.a.), jak i WSA do uznania, iż egzaminowany wjechał na skrzyżowanie pomimo czerwonego światła, co jednak nie miało miejsca;

10. art. 1 § 2 p.u.s.a. w związku z art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. oraz art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 10 ust. 1 k.p.a. oraz art. 86 k.p.a. poprzez uznanie sprawy za dostatecznie wyjaśnioną i w konsekwencji uznanie zbędności dla postępowania (uznanie słuszności nieprzeprowadzenia przez organ) dowodu z przesłuchania stron, a to skarżącego (egzaminatora) oraz uczestnika na prawach strony (egzaminowanego) - pomimo wniesienia takiego wniosku przez pełnomocnika skarżącego - argumentując to tezą o wystarczalności dowodu z nagrania wideo (co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi), podczas gdy organ przed wydaniem decyzji obowiązany jest umożliwić wszystkim stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż byli oni jedynymi świadkami przedmiotowych okoliczności, a z nagrania wideo nie wynikało jasno, kto i w jakiej chronologii wykonał manewr hamowania;

11. art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co ma istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwia dokonanie kontroli orzeczenia przez skarżącego kasacyjnie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie podniósł, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie doszło do zagrożenia bezpośredniego życia lub zdrowia uczestników ruchu drogowego, gdyż uczestnikami ruchu obecnymi w badanej sytuacji (w całym obrębie skrzyżowania i pasów) byli tylko egzaminator i egzaminowany, którym nic nie groziło.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie, ocena niesamodzielności w wykonywaniu działań egzaminacyjnych, skutkująca podważeniem oceny ogólnej egzaminu dokonanej przez egzaminatora nie może zostać podjęta jedynie na podstawie obserwacji zachowań osób w pojeździe. Należało w przedmiotowej sprawie dopuścić dowód z przesłuchania stron lub nawet z opinii biegłego, dla oceny przebiegu wydarzeń na podstawie wskaźników na desce rozdzielczej, gdyż one w przeciwieństwie do pedałów obsługiwanych przez zdającego i egzaminatora podlegały rejestracji wideo.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, choć niektóre z podniesionych w niej zarzuty należało uznać za zasadne.

Na wstępie trzeba przypomnieć, że podstawą prawną wydanej w niniejszej sprawie decyzji unieważniającej egzamin państwowy praktyczny na prawo jazdy kategorii "B" był art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W myśl tego przepisu, marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Przesłanką unieważnienia egzaminu jest zatem każda stwierdzona nieprawidłowość w przebiegu egzaminu, o ile stanowi ona naruszenie przepisów ustawy oraz ma wpływ na wynik egzaminu.

Jak jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, niezgodność z przepisami ustawy, o której mowa w art. 72 ust. 1 pkt 2, oznacza nie tylko naruszenie przepisów ustawy o kierujących pojazdami, ale także przepisów aktów wykonawczych wydanych do tej ustawy, bowiem gdyby istniało takie ograniczenie, to uniemożliwiałoby ono sprawowanie realnego nadzoru nad procesem egzaminowania, a sprawowana kontrola miałaby charakter iluzoryczny (vide: wyroki NSA: z dnia 17 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2213/16; z dnia 27 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 2025/18 oraz z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 733/19, dostępne na stronie: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzenie naruszenia w trakcie egzaminu przepisów rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., jeśli naruszenie takie miało wpływ na wynik egzaminu, obligowało organ nadzoru do wydania decyzji o unieważnieniu tego egzaminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie doszło do tego rodzaju naruszenia i z tej przyczyny kontrolowaną zaskarżonym wyrokiem decyzję należało ocenić jako prawidłową.

Jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z zawartego na płycie DVD zapisu przeprowadzonego egzaminu, egzaminator udzielał osobie egzaminowanej licznych podpowiedzi ułatwiających wykonywanie zadań egzaminacyjnych. Jak słusznie stwierdził to organ I instancji, uwagi takie jak: "wolne", "jechać", "patrz, patrz", a zwłaszcza zdanie egzaminatora: "Ja Panu pomogę", świadczą o niesamodzielności osoby egzaminowanej w wykonywaniu zadań egzaminacyjnych. Tymczasem zgodnie z § 32 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., w przypadku gdy osoba egzaminowana korzystała z materiałów lub urządzeń stanowiących pomoc w udzieleniu właściwej odpowiedzi na pytania w trakcie części teoretycznej egzaminu lub we właściwym wykonaniu zadań egzaminacyjnych, lub wykonywała te czynności niesamodzielnie, osoba ta uzyskuje negatywny wynik egzaminu państwowego. Skoro stwierdzona przez organ nadzoru niesamodzielność winna skutkować obligatoryjnie negatywnym wynikiem egzaminu, to niewątpliwie naruszenie § 32 pkt 2 rozporządzenia miało wpływ na wynik egzaminu, co z kolei stanowiło przesłankę do jego unieważnienia na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. Z powyższych przyczyn jako niezasadne należało ocenić zarzuty 4 i 6 petitum skargi kasacyjnej, w których skarżący kasacyjnie kwestionuje dokonane przez organ i zaakceptowane przez Sąd I instancji ustalenia w zakresie braku samodzielności egzaminowanego.

Odnosząc się z kolei do zarzutu 7 petitum skargi kasacyjnej, należy zauważyć, że zasadniczą przyczyną stwierdzenia przez organ naruszenia § 32 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. były przytoczone wyżej uwagi egzaminatora, stanowiące podpowiedzi dla egzaminowanego, w jaki sposób prawidłowo wykonać zadania egzaminacyjne. Bez decydującego znaczenia dla tej oceny pozostaje natomiast powoływany przez skarżącego kasacyjnie moment rozpoczęcia hamowania przed skrzyżowaniem, bowiem był to jedynie jeden z elementów egzaminu, który nie może być oceniany w oderwaniu od całości egzaminu i wspominanych podpowiedzi. Jeżeli, jak podniesiono wyżej, zgromadzony materiał dowodowy okazał się wystarczający do stwierdzenia niesamodzielności w wykonywaniu zadań egzaminacyjnych, to dokonana przez organ ocena wskaźników na desce rozdzielczej, nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zarzuty 8, 9 i 10 petitum skargi kasacyjnej koncentrują się na nieprawidłowym przeprowadzeniu przez organy postępowania dowodowego, a w szczególności na oparciu się na zapisie przebiegu egzaminu na płycie DVD z pominięciem wnioskowanego przez strony przesłuchania uczestników egzaminu, a także nieprzeprowadzeniu wnioskowanego dowodu z dokumentu przedstawiającego symulację położenia samochodu po zatrzymaniu przed sygnalizatorem świetlnym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te również należało ocenić jako niezasadne. W rozpoznawanej sprawie przyczyną unieważnienia egzaminu było stwierdzenie braku samodzielności egzaminowanego w wykonywaniu zadań egzaminacyjnych, a organ dokonał ustaleń w tym zakresie na podstawie zarejestrowanego obrazu i dźwięku z wnętrza pojazdu egzaminacyjnego, przy czym zapis na płycie DVD obejmuje całość części praktycznej egzaminu. Odtworzone przez organ uwagi egzaminatora dowodzą niesamodzielności wykonywania zadań egzaminacyjnych i jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie sposób uznać, by przesłuchanie uczestników egzaminu, było niezbędne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, tj. czy doszło do naruszenia w trakcie egzaminu § 32 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. Również ustalenie dokładnego miejsca zatrzymania pojazdu na skrzyżowaniu pozostaje bez wpływu na ocenę samodzielności wykonywania zadań. Jak przyjmuje orzecznictwo sądowe, postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2015 r., I GSK 830/13, Lex nr 1773230); przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 czerwca 2016 r., I SA/Gd 95/16, Lex nr 2077594). Uprawnienie strony do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu podlega ograniczeniom, a organ powinien każdorazowo rozważyć żądanie przeprowadzenia dowodu z uwagi na celowość i konieczność zapewnienia szybkości postępowania, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2014 r., II OSK 2191/12, Lex nr 1450898). Jeśli zatem organ na podstawie dowodów zebranych w toku postępowania może dokonać ustalenia stanu faktycznego jako niebudzącego wątpliwości, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne; nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu (wyrok NSA z dnia 21 lipca 2016 r., I FSK 808/16, Lex nr 2100310, wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r., I FSK 1241/10, Lex nr 1068123, wyrok NSA w Warszawie z dnia 5 maja 1998 r., III SA 193/97, Lex nr 35474, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2008 r., VIII SA/Wa 617/07, Lex nr 516099).

Jako niezrozumiały należało ocenić zarzut nr 11 petitum skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niepodanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Podstawa rozstrzygnięcia Sądu I instancji została podana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak wynika z uzasadnienia omawianego zarzutu, skarżący kasacyjnie w istocie kwestionuje prawidłowość zastosowania przez organ art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami, czego jednak nie można skutecznie uczynić poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., który to przepis reguluje wymagania konstrukcyjne uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

Zgodzić się należy natomiast ze skarżącym kasacyjnie, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami, który to przepis przyznaje egzaminatorowi kompetencje do dokonania oceny, czy zachowanie osoby zdającej bezpośrednio zagraża życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego i uzależnia od wyników tej oceny przerwanie bądź nieprzerwanie egzaminu. Uznanie przez egzaminatora, że takie bezpośrednie zagrożenie nie wystąpiło nie stanowi per se naruszenia przepisów ustawy, które mogłoby stanowić podstawę do unieważnienia egzaminu na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy. Trudno zgodzić się w tym zakresie z organem odwoławczym i Sądem I instancji, że zachowanie osoby zdającej, polegające na podjęciu próby wjazdu na skrzyżowanie pomimo czerwonego sygnału na sygnalizatorze, stanowiło w konkretnej sytuacji na drodze bezpośrednie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego w rozumieniu art. 52 ust. 2 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu I instancji, że oceny zaistnienia "bezpośredniego zagrożenia" należy dokonywać w oderwaniu od istniejącej sytuacji na drodze. Określenie przez ustawodawcę zagrożenia jako bezpośredniego oznacza bowiem, że nie może to być jedynie zagrożenie hipotetyczne.

Z podniesionych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty postawione w pkt 1, 2, 3 i 5 petitum skargi kasacyjnej. Powyższe nie mogło jednak skutkować uwzględnieniem skargi kasacyjnej, ponieważ – z wyżej przedstawionych powodów – jako prawidłowe należało ocenić unieważnienie przez Marszałka Województwa Śląskiego egzaminu na prawo jazdy, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w związku z naruszeniem § 32 pkt 2 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., a w konsekwencji zaskarżony wyrok pomimo w części błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.