II GSK 767/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku D W o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej D W od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 432/20 w sprawie ze skargi D W na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z z dnia [..] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Go 432/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę D W na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z z dnia [...] lipca 2020 r., w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązków określonych w przepisach ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

D W złożył skargę kasacyjną od tego wyroku i zawarł w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku wskazał, że jego dochód z trzech lat wyniósł 102.786,10 zł co daje kwotę 2855,16 zł miesięcznie. Na utrzymaniu skarżący ma żonę i 2 dzieci. Zapłata kary 10.000 sprawi, że nie będzie miał środków do życia przez kilka miesięcy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując oceny zasadności tego wniosku należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Istotą instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest możliwość skorzystania przez adresata decyzji z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności (np. postanowienie NSA z 14 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1651/19 dostępne na stronie internetowej w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest jednak wyjątkiem od zasady wykonywania decyzji ostatecznych. Z tego powodu przesłanki uprawniające do jego zastosowania muszą być interpretowane ściśle.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłankami wstrzymania zaskarżonego aktu są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w objętej wnioskiem decyzji (por. postanowienie NSA z 17 lipca 2008 r., sygn. akt II GZ 139/08, LEX nr 493849).

Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z ugruntowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika bowiem, że obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, spoczywa na wnioskodawcy (np. postanowienia NSA: z 3 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1427/11; z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I FZ 90/20).

Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. musi odnosić się zatem do konkretnych okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do strony wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację. Nie jest wystarczające złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia czy wręcz samo sparafrazowanie treści dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a, bez odniesienia się do okoliczności konkretnej sprawy (np. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2020 r., sygn. akt II FZ 102/20). Sąd musi bowiem dysponować wyczerpująco wykazanymi, wiarygodnymi faktami, pozwalającymi na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń stron oznaczałoby w praktyce, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy (np. postanowienia NSA: z 23 marca 2020 r., sygn. akt II FZ 131/20; z 18 grudnia 2019 r., sygn. akt II FZ 882/19).

Skarżący wnosząc o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazuje, że jego dochód z trzech lat wyniósł 102.786,10 zł co daje kwotę 2855,16 zł miesięcznie na życie. Na utrzymaniu skarżący ma żonę i 2 dzieci. Wnioskodawca wskazuje, że zapłata kary 10.000 sprawi, że nie będzie miał środków do życia przez kilka miesięcy.

Skarżący nie załączył żadnych dokumentów na uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał, że zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Analiza wniosku skarżącego nie pozwala na stwierdzenie, że argumentacja w nim podniesiona przemawia za uznaniem występowania w sprawie nieodwracalności skutków decyzji czy poniesienia znacznej szkody. Do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest wystarczające samo powołanie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 61 § 3 p.p.s.a. Konieczne jest przedstawienie określonych okoliczności faktycznych występujących w sprawie, wykazanie związku pomiędzy nimi a przesłankami, jakich wymaga ustawodawca.

Powołane przez skarżącego twierdzenia, niepoparte żadnymi dokumentami, nie są wystarczające do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Sam negatywny wpływ uiszczenia kary na jego finanse nie przesądza spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów pozwalających poznać jego sytuację finansową, w szczególności posiadane aktywa i niezbędne wydatki. Tym samym skarżący uniemożliwił sądowi ocenę jej sytuacji finansowej, gdyż sąd rozpoznający sprawę nie jest władny do wyręczania w tym zakresie strony skarżącej.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 oraz art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.