Naczelny Sąd Administracyjny

II GSK 340/19

wyrok z dnia 2022-07-05

  • Pełna treść
  • 4 powołanych przepisów

To orzeczenie w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Sprawdź, co z tego orzeczenia wynika dla Twojego stanu faktycznego.

Zapytaj za darmo

Dane orzeczenia

SygnaturaII GSK 340/19
Data orzeczenia2022-07-05
Rodzaj orzeczeniawyrok
SądNaczelny Sąd Administracyjny
WydziałNaczelny Sąd Administracyjny
SędziowieGabriela Jyż (sprawozdawca), Izabella JansonJoanna Sieńczyło - Chlabicz (przewodniczący)

Słowa kluczowe

Pełna treść orzeczenia

Sentencja

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia WSA (del.) Izabella Janson po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 775/18 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 czerwca 2018 r., nr 1001-IOM.4246.6.2018/BA UNP 1001-18-067401 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od K. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 28 listopada 2018 r. oddalił skargę K. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 28 czerwca 2018 r., w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Podczas przeprowadzonej w dniu 6 marca 2014 r., kontroli w lokalu "P. P." K. B., w Ł. przy ul. Ł. [...], stwierdzono włączone i udostępnione dla grających urządzenie o nazwie VEGAS o nr [...]. Na urządzeniu przeprowadzono eksperyment w postaci rozegrania gier kontrolnych oraz stwierdzono brak zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier hazardowych.

Ustalenia kontroli stały się podstawą decyzji z dnia [...] listopada 2017 r., którą Naczelnik Łódzkiego Urzędu Celno - Skarbowego w Łodzi wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Objętą skargą decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy za prawidłowe uznał ustalenia, z których wynikało, że poddane kontroli urządzenie VEGAS umożliwiało gry na automatach w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 165, dalej: u.g.h.). Wskazywały na to ustalenia i wnioski z eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych, z którego wynikało, że badany automat służył do celów komercyjnych, warunkiem jego uruchomienia było zakredytowanie przez grającego gotówki. Umożliwiał on gry o wygrane pieniężne oraz wygrane rzeczowe, w postaci punktów kredytowych umożliwiających prowadzenie kolejnych gier. Eksperyment wykazał również, iż wyniki uzyskane w grach były niezależne od umiejętności grającego lub jego zdolności psychomotorycznych i intelektualnych, gdyż nie miał on wpływu na to, w jakiej konfiguracji zatrzymują i układają się symbole skutkujące wygraną.

Dyrektor wskazał w zakresie ustalenia podmiotu urządzającego gry, że rola skarżącej nie sprowadzała się jedynie do wynajęcia powierzchni lokalu eksploatującemu automat do gier w zamian za czynsz, na podstawie umowy z dnia 4 listopada 2013 r., zawartej przez stronę z B. Sp. z o.o. w K.. Na jej podstawie skarżąca nie tylko wynajęła część swojego lokalu z czynsz w kwocie 615 zł brutto miesięcznie, ale zobowiązała się do dostarczenia energii elektrycznej do wynajętej powierzchni, utrzymywania porządku (sprzątania), zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony) oraz w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń do niezwłocznego powiadomienia o tym fakcie najemcy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi stwierdził, że organ I instancji zasadnie uznał skarżącą za urządzającą gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. i nałożył na nią karę pieniężną z tego tytułu.

Sąd I instancji oddalając skargę na tą decyzję, w pierwszej kolejności stwierdził, że organy prawidłowo przyjęły, iż ocena zachowania podmiotu urządzającego gry hazardowe z naruszeniem przepisów prawa powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie stwierdzenia jego naruszenia przez stronę. Stwierdzone przez organ naruszenie przepisów u.g.h. zakończyło się w dniu kontroli, - 6 marca 2014 r., kiedy to zatrzymano stanowiący przedmiot postępowania automat do gier o nazwie VEGAS nr [...]. W konsekwencji organy prawidłowo zastosowały obowiązujący w dacie stwierdzonego naruszenia prawa przez skarżącą art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h.

Sąd stwierdził, że przeprowadzone gry próbne na urządzeniu znajdującym się w lokalu skarżącej, szczegółowo opisane w protokole kontroli z 7 marca 2014 r. wykazały, że aby uruchomić grę należało wprowadzić do urządzeń środki pieniężne. Zawierały element losowości zaś grający nie miał wpływu na wynik gier - jego zdolność percepcji i sprawność nie dawały gwarancji wpłynięcia w pożądany sposób na wynik gry, o odpowiedniej konfiguracji bębnów decydował mechanizm urządzenia, a nie działanie gracza. Sąd wskazał, że powołane ustalenia znalazły potwierdzenie w opinii biegłego sądowego R. R. z dnia 31 grudnia 2014 r., który badając zatrzymany w lokalu skarżącej automat stwierdził, że służy on do celów komercyjnych i umożliwiał rozgrywanie gier losowych. Wobec tego, zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że znajdujące się w lokalu skarżącej urządzenie stanowiło automat w rozumieniu z art. 2 ust. 3 u.g.h.

Sąd za również niesporne uznał, że zatrzymane w lokalu skarżącej urządzenie nie posiadało poświadczeń rejestracji wydanych przez właściwego naczelnika urzędu celnego zgodnie z art. 23a u.g.h., kontrolowany lokal nie był kasynem gry, a skarżąca nie posiadała stosownego zezwolenia – koncesji zgodnie z wymogami art. 3 u.g.h.

Sąd I instancji podzielił również stanowisko organów, że skarżąca była "urządzającym gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., co potwierdzała treść umowy z 4 listopada 2013 r. zawartej przez stronę ze spółką B.. Wskazał, że postanowienia umowy oraz dodatkowe obowiązki wynikające z dołączonej do niej "informacji prawnej" potwierdzały, że na jej podstawie skarżąca przyjęła na siebie dodatkowe obowiązki, które wykraczały poza typowe obowiązki wynajmującego wynikające z oddania najemcy rzeczy do korzystania. Obowiązkami tymi było powiadamianie spółki o jakimkolwiek istotnym uszkodzeniu urządzenia, obowiązek zapewnienia aby na urządzeniach gry rozgrywały jedynie osoby pełnoletnie, czy też obowiązek ochrony urządzeń przed uszkodzeniem. W takiej sytuacji trudno było uznać, że czynności skarżącej były zwykłymi obowiązkami podmiotu wynajmującego, który zobowiązał się tylko do oddania części powierzchni swojego lokalu do używania innemu podmiotowi.

W podstawie prawnej wyroku podano art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

K. B., skargą kasacyjną zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

1. prawa materialnego:

a) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzający gry" w świetle okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy obejmującego również skarżącą kasacyjnie, której czynności sprowadzały się do wynajęcia kilku metrów kwadratowych powierzchni lokalu podmiotowi trzeciemu, bez dokonywania przez skarżącą, zgodnie z materiałem zebranym w sprawie, żadnych innych czynności, w tym zwłaszcza bez wykonywania czynności dotyczących aktywnej organizacji gier, co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zastosowania tych przepisów w stosunku do skarżącej i bezzasadnego nałożenia kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem;

b) art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 659 § 1 i 2 kodeksu cywilnego oraz art. 693 § 1 kodeksu cywilnego poprzez dokonanie przez Sąd (także w drodze aprobaty ustaleń organu) błędnej wykładni umowy zawartej pomiędzy spółką B., a skarżącą oraz nieuprawnionego przyjęcia, że z umowy tej wynikają dla skarżącej prawa i obowiązki sytuujące ją jako "urządzającą gry", istotnie odmienne niż wynikające ze zwykłej umowy najmu lub dzierżawy powierzchni, w tym zwłaszcza:

- dostarczania energii elektrycznej;

- zgody na zamontowanie na wydzierżawionej powierzchni automatu;

- udostępnienie do wydzierżawionej powierzchni nieograniczonej liczbie osób

podczas gdy treść umowy ani powołane okoliczności nie świadczą o urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, ani też nie powodują odmiennej kwalifikacji umowy niż jako umowy najmu (dzierżawy);

2. przepisów postępowania:

a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, wynikające z przyjęcia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo, podczas gdy doszło do naruszenia art. 121 § 1, art. 187 § 1 i 2, art. 188 i art. 191 u.o.p. w ten sposób, że:

- Sąd I instancji uznał, że skarżąca kasacyjnie zawarła umowę najmu ze spółką B. i że była odpowiedzialna za jej wykonanie, w sytuacji gdy okoliczność ta nie wynika z zebranego materiału dowodowego, była sporna od samego początku postępowania prowadzonego przed organami celno-skarbowymi;

- Sąd I instancji uznał, że skarżąca wykonywała obowiązki wynikające z umowy w sytuacji, gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżąca jedynie wynajmowała lokal podmiotowi, który wstawił do niego automaty do gier i aktywnie uczestniczył w działalności prowadzonej przez właściciela automatów;

- Sąd I instancji uznał, że zgoda na zamontowanie na wydzierżawionej powierzchni automatu oznaczała współdziałanie z dzierżawcą powierzchni (co jest jedynie uprawnione w zakresie samego zawarcia umowy – jako immanentna cecha umowy zobowiązującej dwustronnej – nie stanowi natomiast w żadnym wypadku sugerowanego przez Sąd bez oparcia w materiale dowodowym "współdziałania w urządzaniu gier");

- obowiązkiem umownym skarżącej było zapewnienie niezakłóconego dostępu do automatu osobom chcącym z niego skorzystać (gdy tymczasem z umowy wynika jedynie zapewnienie dostępu do przedmiotu najmu – powierzchni – dzierżawcy, a korzystanie przezeń z powierzchni, czy udostępnienie automatu na powierzchni wydzierżawionej jest kwestią leżącą wyłącznie w gestii dzierżawcy, nie obarcza natomiast wydzierżawiającego), co prowadziło do niezgodnego ze stanem faktycznym oraz samą treścią umowy pomiędzy spółką B., a skarżącą przyjęcia po stronie skarżącej "urządzania gier" oraz wymierzenia skarżącej niezasadnej kary pieniężnej z art. 89 u.g.h.

Podnosząc te zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi, w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie podważa prawidłowości kontroli objętej skargą decyzji, jakiej dokonał Sąd I instancji, wobec czego nie zasługuje na uwzględnienie.

Przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem. Według Sądu I instancji, przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne - wobec ich prawidłowości - uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w rozpatrywanej sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organ oceny, że stanowiący przedmiot kontroli automat do gier o nazwie VEGAS nr [...] służył do urządzania na nim gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, po trzecie zaś, nałożenie na stronę skarżącą - jako urządzającą gry - na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy kary pieniężnej za urządzanie gier hazardowych na wymienionym automacie poza kasynem gry, a wymieniony przepis ustawy o grach hazardowych mógł stanowić materialnoprawną podstawę wydania decyzji nakładającej na skarżącą karę pieniężną za urządzanie gier na tym automacie poza kasynem gry.

Zarzuty skargi kasacyjnej nie uzasadniają twierdzenia, że wyrok Sądu I instancji nie jest zgodny z prawem.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarówno oparte na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. petitum skargi kasacyjnej zarzuty oraz pozostające z nimi w funkcjonalnym związku zarzuty oparte na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., na gruncie których strona skarżąca zmierza do podważenia prawidłowości podejścia Sądu I instancji do wykładni – a w konsekwencji również i do prawidłowości zastosowania w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy – przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Zdaniem skarżącej, o braku podstaw do przypisania jej naruszenia polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, a ściślej rzecz ujmując przypisania cechy podmiotu "urządzającego gry", miały świadczyć postanowienia umowy najmu powierzchni użytkowej łączącej skarżącą ze spółką B. z 4 listopada 2013 r., które wadliwie – zdaniem kasatora – ocenione zostały zarówno przez organy administracji, jak i przez Sąd I instancji, który ocenę tą zaakceptował.

Odnosząc się do tych zarzutów, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie należy na wstępie wskazać, że zgodnie z treścią przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Stosownie natomiast do pkt 2 ust. 2 art. 89 tej ustawy, wysokość kary pieniężnej wynosi 12.000 za automat.

Prawnie istotną kwestią w świetle możliwości stosowania kary z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, wymagającą wyjaśnienia w odniesieniu do zagadnienia stawianego na gruncie omawianych zarzutów kasacyjnych, jest więc ocena prawidłowości odkodowania i zastosowania normy wynikającej z literalnego brzmienia treści tego przepisu, w zakresie zwrotu "urządzający gry".

Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie przyjmuje, że sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie. Wynika to z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań.

Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest więc odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z: 9 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16; 12 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 310/17).

Jakkolwiek ustawa o grach hazardowych nie definiuje pojęcia "urządzającego gry", o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2, to jednak posługuje się nim w wielu przepisach, które umożliwiają określenie i ustalenie jego treściowego zakresu. Na ich podstawie zasadnie przyjmuje się, że "urządzanie gier hazardowych" to ogół czynności i działań stanowiących zaplecze logistyczne dla umożliwienia realizowania w praktyce działalności w zakresie gier hazardowych, w szczególności: zorganizowanie i pozyskanie odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowanie go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiającym ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, obsługa urządzeń, zatrudnienie i odpowiednie przeszkolenie personelu, zapewniające graczom możliwość uczestniczenia w grze.

Powyższe rozumienie "urządzania" potwierdza przy tym definicja zawarta w Słowniku Języka Polskiego PWN, zgodnie z którą "urządzić – urządzać" oznacza: "wyposażyć coś w odpowiednie sprzęty", "zorganizować [jakąś imprezę], jakieś przedsięwzięcie itp.", "zapewnić komuś dobre warunki" (por. https://sjp.pwn.pl/sjp/urzadzic;2533410.html.)

"Urządzanie", to wedle powyżej przedstawionego słownikowego rozumienia tego zwrotu również – a trzeba to podkreślić – "stwarzanie komuś odpowiednich warunków", co w rozpatrywanej sprawie wprost i bezpośrednio odnieść należy do tworzenia warunków do urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a to poprzez udostępnienie miejsca ich urządzania i tym samym udostępniania samych gier na automatach poza kasynem gry. W okolicznościach stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy wyraziło się to w podjęciu na podstawie umowy najmu powierzchni użytkowej łączących skarżącą ze spółką B. (umowa z 4 listopada 2013 r.) wspólnie realizowanego przedsięwzięcia polegającego na udostępnieniu w kontrolowanym lokalu ww. automatów do gier w celu prowadzenia na nim "działalności rozrywkowej – hazardowej", w sposób dostępny dla ogółu, a więc "urządzaniu gier" na tym automacie, w przedstawionym powyżej rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie odnoszącym się do ziszczenia się przesłanek uzasadniających uznanie strony skarżącej za urządzającą gry, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, Sąd I instancji słusznie ocenił znaczenie postanowień powołanej umowy najmu powierzchni użytkowej kontrolowanego lokalu. Analiza tych postanowień doprowadziła przy tym Sąd I instancji do trafnej konkluzji, że skarżąca wynajęła spółce B. część powierzchni tego lokalu, w celu prowadzenia na niej działalności rozrywkowej – hazardowej. Postanowienia powołanej umowy dotyczące utrzymania porządku (sprzątania) oraz zapewnienia bezpieczeństwa (ochrony) oraz w razie dostrzeżenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w działaniu urządzeń do niezwłocznego, co najmniej telefonicznego, powiadomienia najemcy, świadczą o tym, co trafnie podkreśliły organy w wydanych w sprawie decyzjach, że skarżąca czerpała zysk nie tyle z wynajmu części powierzchni kontrolowanego lokalu, ale z tego tytułu, że w lokalu tym były urządzane gry na kontrolowanym automacie. Za prawidłowością tej oceny przemawia również zakres obowiązków, jakie skarżąca przyjęła na siebie w związku z umieszczeniem w jej lokalu automatu, a które wymienione zostały w "informacji prawnej" stanowiącej załącznik do omawianej umowy. W ramach tejże "informacji" skarżąca zobowiązał się do egzekwowania nałożonych przez właściciela automatu zakazów korzystania z urządzenia przez osoby poniżej 18 roku życia oraz stosowania wobec urządzenia form agresji oraz karta instalacji wskazująca rodzaj zainstalowanego w lokalu automatu. Bez znaczenia przy tym dla prawnej kwalifikacji udziału skarżącej w opisanym przedsięwzięciu pozostaje kwestia rozliczenia opłat za zużycie energii elektrycznej, niezbędnej do działania kontrolowanego automatu, eksponowana przez skarżącą w zarzucie z pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej.

Realizując postanowienia wymienionej umowy, skarżący uczestniczył więc w organizowaniu (współorganizowaniu) gier hazardowych, stwarzając warunki umożliwiające udział w grach na spornych automatach w ramach działalności prowadzonej w kontrolowanym lokalu. Były to - w ocenie Sądu I instancji, którą Naczelny Sąd Administracyjny podziela - działania podejmowane w celu zorganizowania przedsięwzięcia polegającego na urządzaniu gier hazardowych poza kasynem gry na kontrolowanym automacie.

W konsekwencji, w sytuacji, gdy okoliczność zawarcia wymienionej umowy stanowi element stanu faktycznego sprawy, w świetle przedstawionego powyżej rozumienia zwrotu "urządzania gier", nie sposób jest zasadnie przypisać organom administracji oraz Sądowi I instancji kontrolującemu prawidłowość ich działania w sprawie, wadliwości podejścia do oceny woli stron powołanej umowy, zwłaszcza gdy ani organy, ani także kontrolujący prawidłowość ich działań Sąd I instancji, nie dokonywały żadnej kwalifikacji, czy też klasyfikacji wymienionych umów i analizy zgodności ich postanowień z przepisami prawa cywilnego, których naruszenie zarzucono w pkt 1 lit. b) petitum skargi kasacyjnej.

Podkreślenia przy tym wymaga, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – jak podkreślono w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 – jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany urządza gry na automatach. Podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych penalizowane jest bowiem zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. W świetle jednoznacznej treści przywołanego przepisu za prawnie relewantne fakty podlegające ustaleniu w postępowaniu administracyjnym w sprawie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach niezgodnie z ustawą należy uznać - po pierwsze - fakt urządzania gier na automatach do gry, o których mowa w ustawie o grach hazardowych, a po drugie - ten zasadniczy dla bytu omawianego deliktu administracyjnego fakt, że gra na automatach jest urządzana poza kasynem gry.

Fakt urządzania gier na automacie do gry, o którym mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych potwierdza natomiast zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, co trafnie ocenił Sąd I instancji. Ustalenia tego skarżąca skutecznie nie podważyła.

Ze wszystkich wskazanych powodów podniesione zarzuty kasacyjne należało więc uznać za niezasadne.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny, zasądzając na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi kwotę 1.800 zł, uwzględnił to, że pełnomocnik organu sporządził i wniósł w terminie określonym w art. 179 p.p.s.a. odpowiedź na skargę kasacyjną.

Powiązane przepisy

Zapytaj AI o to orzeczenie