II GSK 214/20
wyrok – Naczelny Sąd Administracyjny z dnia 2022-08-30
Dane orzeczenia
Słowa kluczowe
Pełna treść orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia WSA (del.) Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 1080/19 w sprawie ze skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 15 marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji detektywa 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od K. Ł. na rzecz Komendanta Głównego Policji 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Wyrokiem z 17 października 2019 r., sygn. VI SA/Wa 1080/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi K. Ł. na decyzję Komendanta Głównego Policji z 15 marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia praw wynikających z licencji detektywa, uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 24 września 2018 r. oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
Decyzją z 7 marca 2018 r, Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi działając na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o usługach detektywistycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2163 ze zm.; dalej: ustawa o usługach detektywistycznych), zawiesił K. Ł., prawa wynikające z licencji detektywa. W uzasadnieniu organ wskazał, że 25 stycznia 2018 r. z Sądu Rejonowego dla Warszawy Mokotowa w Warszawie uzyskano akt oskarżenia (sygn. akt Pr.4Ds.-519.2017/II), zarzucający skarżącemu popełnienie czynu zabronionego określonego w art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych.
Decyzja ta została uchylona decyzją Komendanta Głównego Policji z 8 maja 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że w toku postępowania uzupełniającego należy uzyskać od strony dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej (źródła utrzymania, wysokość niezbędnych wydatków i inne) oraz sytuacji faktycznej firmy prowadzonej przez stronę i dopiero na tej podstawie rozstrzygnąć, czy dla ochrony interesu publicznego słusznym i celowym jest zawieszenie stronie praw wynikających z licencji detektywa.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi decyzją z 24 września 2018 r. ponownie, zawiesił skarżącemu prawa wynikające z licencji detektywa. Wskazał, że z aktu oskarżenia o sygn. Pr.4Ds.-519.2017/II, wynika, iż skarżący został oskarżony o to, że w dniu 30 października 2015 r. w Warszawie, będąc właścicielem B. W. K. i posiadając licencję detektywa, podczas świadczenia usług detektywistycznych wykonywał czynności ustawowo zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych, polegające na założeniu urządzenia elektronicznego w postaci lokalizatora GPS w samochodzie marki opisanej a następnie uzyskiwał dane z lokalizacji ww. pojazdu, czym działał na szkodę wskazanej osoby, tj. o przestępstwo określone w art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych. KWP uznał, że zarzucane skarżącemu przestępstwo ewidentnie koliduje z uprawnieniami licencjonowanego detektywa, który powinien, przy wykonywaniu czynności usług detektywistycznych polegających, m.in. na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji, kierować się zasadami etyki, lojalnością wobec zlecającego usługę i szczególną starannością, aby nie naruszyć wolności i praw człowieka i obywatela, a przy tym wykonując usługi detektywistyczne nie może stosować środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych, zastrzeżonych dla upoważnionych organów na mocy odrębnych przepisów, lecz powinien przestrzegać prawa oraz odmówić wykonania czynności niezgodnej z prawem lub nieetycznej (art. 6, 7 i 11 ustawy o usługach detektywistycznych). Organ pierwszej instancji nie podzielił argumentów strony, konkludując, że w ustalonym stanie faktycznym interes skarżącego polegający na możliwości wykonywania działalności detektywistycznej musi ustąpić interesowi społecznemu.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania przez brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a także dokonanie dowolnej oceny dowodów. Skarżący wniósł o wystąpienie przez organ odwoławczy do Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie o przesłanie odpisów protokołów z terminów rozprawy w sprawie o sygn. akt VIII K 455/17 i przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność braku popełnienia przez stronę przestępstwa z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych. W dniu 31 grudnia 2018 r. do Komendanta Głównego Policji wpłynął wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 3 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII K 455/17 uniewinniający skarżącego od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych.
12 marca 2019 roku do akt sprawy włączono notatkę służbową sporządzoną przez specjalistę Wydziału Postępowań Administracyjnych, z której wynikało, że uzyskano telefoniczną informację z Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie, iż wspomniany wyrok z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII K 455/17 nie jest prawomocny, 5 marca 2019 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa Mokotów złożył od niego apelację.
Komendant Główny Policji decyzją z 15 marca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 24 września 2018 r. Organ odwoławczy podkreślił, że niewątpliwe strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych, a fakt ten wyczerpuje przesłankę z art. 38 ust 2 tej ustawy o usługach detektywistycznych. Ponadto niezależnie od tego, iż wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII K 455/17 skarżący został uniewinniony od zarzutu popełnienia wyżej wskazanego czynu, postępowanie karne w tej sprawie nadal się toczy, ponieważ Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa-Mokotów złożył od niego apelację. KGP podniósł, że postawiony skarżącemu zarzut należy odnieść do czynności, zawartych w ustawie o usługach detektywistycznych, do których jest uprawniony detektyw, wykonując swoją działalność gospodarczą, a określonych w art. 2, 6, 7. 9 oraz art. 11 tego aktu prawnego. Organ wywodził, że przestępstwo z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych jest powiązane z prowadzoną przez skarżącego działalnością detektywistyczną. Działanie strony miało zapewnić jej bezprawny dostęp do informacji, wykorzystywanych w prowadzonej działalności i mających na celu pomyślne załatwienie przyjętego zlecenia. Skarżący został oskarżony o to, że założył lokalizator GPS w samochodzie osobowym, aby następnie uzyskiwać dane z jego lokalizacji. Tymczasem, czynność taka zastrzeżona jest dla organów i instytucji Państwowych, m.in. Policji. W ocenie organu, powyższa okoliczność wyczerpuje przesłankę z art. 38 ust 2 ustawy o usługach detektywistycznych.
Odnosząc się do wniosku strony o dopuszczenie dowodu z protokołów rozprawy ze sprawy karnej dotyczącej strony, organ wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym organy Policji nie mają kompetencji do podważania ustaleń postępowania karnego oraz postawionego zarzutu osobie nim objętej. W tym zakresie wypowiadać się mogą tylko organy ścigania i niezawisły sąd. Dla istoty postępowania administracyjnego ważne jest, że przeciwko stronie toczy się postępowanie karne, ponieważ okoliczność ta determinuje sposób rozstrzygnięcia sprawy.
K. Ł. wniósł skargę na tę decyzję.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 24 września 2018 r.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, że z art. 38 ust. 2 ustawy o usługach detektywistycznych wynika, iż skoro organ może zawiesić prawa wynikające z licencji (a nie ma takiego obowiązku) to, realizując uprawnienie w tym zakresie, powinien przeprowadzić postępowanie z zachowaniem zasady celowości i słuszności wyrażonej w art. 7 k.p.a. Wskazał, że zakres swobody organu wynikający z przepisów prawa materialnego jest ograniczony ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, tym samym więc rozstrzygnięcie wymaga uprzedniego ustalenia szeregu okoliczności pozwalających na ocenę zaistniałego stanu rzeczy z punktu widzenia interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.
Sąd zauważył, że organ odwoławczy, uchylając poprzednio wydaną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 8 maja 2018 r. i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazał, iż w toku postępowania uzupełniającego należy uzyskać od skarżącego dokumenty dotyczące jego sytuacji finansowej (źródła utrzymania, wysokość niezbędnych wydatków i inne) oraz sytuacji faktycznej firmy, w której jest zatrudniony, i dopiero, rozstrzygnąć, czy dla ochrony interesu publicznego słusznym i celowym jest zawieszenie stronie praw wynikających z licencji detektywa.
Analizując decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z 24 września 2018 r., Sąd pierwszej instancji zauważył, że organ ten poczynił, co prawda, pewne działania celem uzyskania powyższych informacji, lecz poza ich opisaniem w stanie faktycznym w decyzji z 24 września 2018 r., nie poddał ich żadnej analizie w zakresie wskazanym przez KGP. Stwierdził on bowiem, że skoro skarżący stoi pod zarzutem, z którego wynika, że bez postawy prawnej i faktycznej wykonywał czynności ustawowo zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych, to dalsze wykonywanie przez niego usług detektywistycznych nie daje gwarancji, iż w taki sam sposób nie będzie nadal postępował prowadząc działalność w przedmiotowym zakresie. W ocenie Sądu, również organ odwoławczy, pominął zupełnie powyższą kwestię. Wskazał jedynie, że w ustalonym stanie faktycznym interes strony musi ustąpić interesowi społecznemu z tego względu, że zarzucony skarżącemu czyn godzi bezpośrednio w zasady zgodnego z prawem świadczenia usług detektywistycznych.
Sąd pierwszej instancji uznał, że skoro organ odwoławczy, w swej uprzedniej decyzji z 8 maja 2018 roku, działając w oparciu o przepis art. 138 k.p.a., nakazał organowi pierwszej instancji uzupełnić ocenę zasadności zawieszenia stronie praw wynikających z licencji detektywa, w kontekście jej interesu prywatnego skorelowanego z potencjalnymi skutkami w sferze finansowej, to winien przy ponownym rozstrzyganiu sprawy zbadać, czy istotnie organ pierwszej instancji wziął pod uwagę powyższe okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że KGP poprzestał jedynie na konstatacji, że wykonując swoje czynności, detektyw nie może stosować środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych, zastrzeżonych dla upoważnionych organów na mocy odrębnych przepisów, a taki rodzaj przestępstwa zarzucono skarżącemu. Zdaniem Sądu, organ ewidentnie zaniechał zatem oceny interesu skarżącego z punktu widzenia skutków takiej decyzji dla jego interesów gospodarczych i finansowych, podczas, gdy dopiero analiza sytuacji materialnej skarżącego, uwzględniająca ewentualne niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków materialnych dla skarżącego i jego rodziny (chociażby w kontekście ponoszonych przez skarżącego kosztów utrzymania córki), służy wydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia. Sąd pierwszej instancji wskazał, że zważywszy na podejmowanie rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego koniecznym jest, aby interes społeczny i słuszny interes obywatela (często sprzeczne) zostały należycie wyważone przy uwzględnieniu wskazanych okoliczności. W konsekwencji, w ocenie Sądu pierwszej instancji, organ naruszył przepis art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie podkreślił, że nawet postawiony skarżącemu zarzut popełnienia czynu z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych, takiego obowiązku nie niweluje.
Sąd pierwszej instancji zauważył też, że skarżący wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII K 455/17 został uniewinniony, jednak wyrok ten nie jest prawomocny, z uwagi na wniesioną przez Prokuratora apelację.
W ocenie Sądu pierwszej instancji, Komendant Główny Policji, wziął pod uwagę jedynie okoliczności wynikające z aktu oskarżenia, pomijając zupełnie w swych rozważaniach okoliczność uniewinnienia skarżącego przez Sąd pierwszej instancji. Zdaniem Sądu sam fakt, że wyrok ten nie jest prawomocny nie powoduje, że nie jest on nową okolicznością, która winna zostać poddana ocenie organu w kontekście dokonanej przez niego oceny charakteru zarzucanego skarżącemu czynu. Zdaniem Sądu, to ocena charakteru konkretnego czynu, którego dopuścił się detektyw, ma w ramach art. 38 ust. 2 ustawy o usługach detektywistycznych decydujące znaczenie, w kontekście zasadności zawieszenia mu praw z posiadanej licencji.
Sąd pierwszej instancji stwierdził też, że organ, uznając, że przestępstwo z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych zarzucone skarżącemu uzasadnia zastosowanie wspomnianej sankcji, wskazał, że skarżący założył lokalizator GPS w samochodzie osobowym, aby następnie uzyskiwać dane z jego lokalizacji, podczas, gdy czynność taka zastrzeżona jest dla organów i instytucji Państwowych, m.in. Policji. Komendant Główny Policji nie wskazał jednakże, z jakich przepisów prawa wywiódł swój wniosek, tzn., które konkretnie przepisy zastrzegają tego typu działanie wyłącznie dla organów Państwa. Tymczasem konstrukcja przepisu art. 45 świadczy o jego blankietowym charakterze, skoro sam nie zakreśla katalogu działań zastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych, zatem twierdzenie organu o wykonywaniu przez skarżącego czynności zastrzeżonych dla organów Państwa, winno zostać uzupełnione o odwołanie się do regulacji ujętych w innych przepisach, jak chociażby w ustawie o Policji. W zaskarżonej decyzji takiego rozszerzenia nie dokonano, nie jest zatem możliwym dokonanie oceny prawidłowości stanowiska Komendanta Głównego Policji w powyższym zakresie.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zaznaczył, że sam fakt postawienia zarzutu skarżącemu bynajmniej nie niweczy obowiązku organów szczegółowego rozważenia nie tylko abstrakcyjnie rozumianego zarzucanego skarżącemu rodzaju przestępstwa, lecz także oceny tego czynu w całokształcie konkretnych okoliczności wyłaniających się ze stanu faktycznego. Ocena taka winna przy tym uwzględniać także wyrok sądu karnego pierwszej instancji i ujęte w nim rozważania. Sąd pierwszej instancji stanął przy tym na stanowisku, że organ administracji publicznej, nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu karnym, celem rozstrzygania o zasadności, bądź nie, postawienia skarżącemu zarzutu popełnienia czynu z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, czym innym jest jednak, pominięcie jako dowodu w sprawie, zapadłego już, chociażby nieprawomocnego, wyroku w sprawie karnej, w ramach którego właściwy Sąd ustalił, w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, stan faktyczny a następnie dokonał oceny zasadności zarzucanego skarżącemu czynu.
Sąd pierwszej instancji nakazał ponowne rozważenie, czy istotnie interes społeczny w rozpoznawanej sprawie przeważa nad słusznym interesem skarżącego, w szczególności poprzez pryzmat jego sytuacji osobistej i finansowej a także poddanie pogłębionej analizie kwestię charakteru zarzutów przedstawionych skarżącemu w sprawie karnej z uwzględnieniem wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie z 3 grudnia 2018 r. sygn. akt VIII K 455/17.
Skargę kasacyjną do tego wyroku wywiódł Komendant Główny Policji zaskarżając go w całości, żądając jego uchylenia i oddalenia skargi.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. 38 ust. 2 ustawy o usługach detektywistycznych, przez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwej interpretacji ww. przepisu prowadzącej do wniosku, że organ był obowiązany dokonać oceny interesu społecznego nad słusznym interesem skarżącego, w szczególności przez pryzmat jego sytuacji osobistej i finansowej z uwzględnieniem analizy charakteru zarzutów przedstawionych skarżącemu w sprawie karnej, podczas gdy z brzmienia art. 38 ust. 2 ustawy wynika, że wystarczającą przesłanką dla zawieszenia prawa wynikającego z licencji jest powzięcie przez komendanta wojewódzkiego Policji wiadomości o wszczęciu postępowania karnego przeciwko detektywowi o przestępstwo umyślne inne niż wymienione w ust. 1 (...) a celem cyt. przypisu jest czasowe odsunięcie detektywa od realizacji przez niego zadań, które wymagają posiadania licencji.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie tego zarzutu.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną K. Ł. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się rozprawy, a skarżący w terminie czternastu dni, nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z dyspozycją art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym w skardze kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.
|Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie art. 38 ust. 2 ustawy o usługach detektywistycznych przez jego błędną wykładnię. Zgodnie z tym |
|przepisem Komendant wojewódzki Policji, w przypadku powzięcia wiadomości o wszczęciu postępowania karnego przeciwko detektywowi o |
|przestępstwo umyślne inne niż wymienione w ust. 1 lub postępowania w sprawie o umyślne przestępstwo skarbowe, może zawiesić prawa |
|wynikające z licencji do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie. |
|Problem prawny, którego dotyczy zarzut rozpatrywanej skargi kasacyjnej, był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego |
|w wyrokach z 1 października 2019 r., sygn. II GSK 2011/18 i z 13 lipca 2021 r., sygn. II GSK 1409/18 (te i kolejne powoływane |
|orzeczenia dostępne są na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: |
|www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko prawne wyrażone we wskazanych |
|orzeczeniach, uznając że jest ono trafne również w okolicznościach tej sprawy. W orzeczeniach tych Naczelny Sąd Administracyjny |
|wskazywał, że: "wyłączną przesłanką zawieszenia praw wynikających z licencji detektywistycznej jest powzięcie wiadomości o wszczęciu |
|przeciwko detektywowi postępowania karnego o przestępstwo umyślne inne niż o przestępstwo przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, życiu, |
|zdrowiu, mieniu, obrotowi gospodarczemu lub wolności (tj. wymienione w art. 38 ust. 1 ustawy) lub umyślne przestępstwo skarbowe. |
|Właściwy komendant obowiązany jest zatem zweryfikować prawdziwość informacji o wszczęciu przeciwko detektywowi postępowania o czyn, o |
|którym mowa w tym przepisie. Fakultatywny charakter uprawnienia komendanta do zawieszenia praw wynikających z licencji |
|detektywistycznej koniecznym czyni również rozważenie wagi i charakteru zarzucanego detektywowi czynu zabronionego. Rzutują one na |
|ocenę zasadności zawieszenia praw z licencji. Nie każdy bowiem zarzut o umyślne przestępstwo karne (inne niż wymienione) lub |
|karnoskarbowe będzie uzasadniał zawieszenie detektywowi praw z licencji, lecz tylko takie które – z uwagi na jego charakter i wagę – |
|może oddziaływać na prawidłowość świadczenia przez detektywa usług detektywistycznych". Naczelny Sąd Administracyjny wywodził dalej, że|
|zakres postępowania dowodowego i wyjaśniającego organów Policji w sprawie zawieszenia praw wynikających z licencji detektywistycznej na|
|podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o usługach detektywistycznych obejmuje okoliczność, czy przeciwko detektywowi zostało wszczęte |
|postępowanie karne lub karno-skarbowe, a następnie charakter i wagę zarzucanego detektywowi czynu w kontekście kolizji z wykonywaniem |
|zawodu detektywa. |
|Zauważyć trzeba, że ustawodawca – wprowadzając do normy prawnej uznanie administracyjne pozostawia organom administracji publicznej |
|pewien margines swobody realizowania polityki administracyjnej w określonych kategoriach spraw – uprawnia je tym samym do oceny |
|słuszności czy celowości określonego kierunku rozstrzygania tych kategorii spraw. W konsekwencji oznacza to, że sądy administracyjne są|
|uprawnione wyłącznie do badania przestrzegania przez organy przepisów postępowania, poza ich zakresem pozostaje natomiast ocena |
|celowości czy słuszności przyjętego przez organy administracji publicznej kierunku administrowania, na co słusznie zwrócił uwagę organ |
|w motywach skargi kasacyjnej. |
|Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach |
|zakreślonych wynikającym z art. 7 k.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem |
|interesu społecznego i słusznego interesu strony. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza zatem do ustalenia, czy na podstawie |
|obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania |
|administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu |
|było zarzucić dowolności. Badaniu podlega więc, czy przy podjęciu decyzji została spełniona, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność |
|uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Przy czym zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił |
|użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle |
|wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (por. wyrok NSA z 6 lutego 2018 r., sygn. I OSK 1857/17). |
|Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o zawieszeniu praw wynikających z licencji detektywa na podstawie art. 38 ust. 2 ustaw o usługach |
|detektywistycznych doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium |
|interesu społecznego a słusznym interesem strony. Analizowany przepis ustawy o usługach detektywistycznych nie nakłada na organy |
|Policji obowiązku oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej detektywa, co oznacza, iż nie są to okoliczności prawnie doniosłe w sprawie |
|zawieszenia praw wynikających z licencji. Oczywistym jest, że czasowe zawieszenie praw wynikających z licencji wpływa na możliwości |
|zarobkowe detektywa, gdyż pozbawia go możliwości osobistego wykonywania usług detektywistycznych, co w konsekwencji nie pozostaje bez |
|wpływu na jego sytuację finansową, w tym pozyskiwanie środków utrzymania rodziny. Podnieść jednak trzeba, iż jest to związane z |
|postawieniem detektywowi zarzutu popełnienia czynu zabronionego i z tego względu nie może wpływać na ocenę zasadności zawieszenia praw |
|wynikających z licencji detektywa. Odrębną kwestią jest natomiast to, czy detektyw zostanie skazany za zarzucany czyn, co jest |
|przedmiotem orzekania w postępowaniu karnym. |
|W postępowaniu w przedmiocie zawieszenia licencji detektywa organ, ważąc interes społeczny i słuszny interes strony winien mieć na |
|względzie istotę instytucji zawieszenia praw wynikających z licencji. Istotą tej instytucji jest zaś swoistego rodzaju "zabezpieczenie"|
|interesu ogółu podmiotów, których mogą dotknąć "nieuczciwe" działania detektywa, w ten sposób, że czasowo detektyw zostaje pozbawiony |
|uprawnienia do korzystania z praw wynikających z licencji. |
|Przypomnieć należy, że stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy o usługach detektywistycznych, usługami detektywistycznymi są czynności |
|polegające na uzyskiwaniu, przetwarzaniu i przekazywaniu informacji o osobach, przedmiotach i zdarzeniach, realizowane na podstawie |
|umowy zawartej ze zleceniodawcą, w formach i w zakresach niezastrzeżonych dla organów i instytucji państwowych na mocy odrębnych |
|przepisów. Zgodnie zaś z art. 6 ustawy o usługach detektywistycznych detektyw powinien, przy wykonywaniu czynności, o których mowa w |
|art. 2 ust. 1, kierować się zasadami etyki, lojalnością wobec zlecającego usługę i szczególną starannością, aby nie naruszyć wolności i|
|praw człowieka i obywatela. Jednocześnie wykonując usługi detektywistyczne, o których mowa w art. 2 ust. 1, detektyw nie może stosować |
|środków technicznych oraz metod i czynności operacyjno-rozpoznawczych, zastrzeżonych dla upoważnionych organów na mocy odrębnych |
|przepisów (art. 7 ustawy o usługach detektywistycznych). |
|W związku z treścią tych przepisów, podzielić należy więc prezentowane w przywołanych wyżej orzeczeniach stanowisko, że przy |
|wykonywaniu usług detektywistycznych istotna jest postawa etyczno-moralna osoby posiadającej licencję detektywa, przejawiająca się w |
|szacunku dla ładu prawnego. |
|Wobec powyższego zarzut naruszenia art. 38 ust. 2 ustaw o usługach detektywistycznych przez jego błędną wykładnię uznać należało za |
|usprawiedliwiony. |
|Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sprawie zachodziły również podstawy do zastosowania art. 188 p.p.s.a., zgodnie z którym |
|Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, |
|że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. |
|Skład orzekający podziela pogląd, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, gdy Naczelny Sąd Administracyjny - uwzględniając charakter |
|postępowania kasacyjnego - może prawomocnie zweryfikować dokonaną przez wojewódzki sąd administracyjny kontrolę legalności zaskarżonego|
|aktu (B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. VII; WKP 2018). |
|Taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie bowiem sformułowane przez Sąd pierwszej instancji zarzuty naruszenia przepisów postepowania|
|są wynikiem przyjęcia błędnej wykładni art. 38 ust. 2 ustaw o usługach detektywistycznych, tymczasem prawidłowo ustalone istotne |
|elementy stanu faktycznego, uprawniły do przyjęcia, że organy Policji prawidłowo zastosowały ten przepis. |
|W oparciu o akt oskarżenia o sygn. Pr.4Ds.-519.2017/II, organ ustalił, że skarżący został oskarżony o przestępstwo określone w art. 45 |
|ustawy o usługach detektywistycznych, tj. o to, że 30 października 2015 r. w Warszawie, będąc właścicielem B. W. K. i posiadając |
|licencję detektywa, podczas świadczenia usług detektywistycznych wykonywał czynności ustawowo zastrzeżone dla organów i instytucji |
|państwowych, polegające na założeniu urządzenia elektronicznego w postaci lokalizatora GPS w samochodzie marki opisanej a następnie |
|uzyskiwał dane z lokalizacji ww. pojazdu, czym działał na szkodę wskazanej osoby. |
|Zgodnie z art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych, kto podczas świadczenia usług detektywistycznych wykonuje czynności ustawowo |
|zastrzeżone dla organów i instytucji państwowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo karze pozbawienia wolności do lat |
|3. Oczywistym jest zatem, że zarzucany skarżącemu czyn pozostaje w kolizji z przepisami ustawy o usługach detektywistycznych. |
|Mając na względzie przedstawione wyżej rozważenia, za prawidłowy uznać należy zakres przeprowadzonego przez organy Policji postępowania|
|dowodowego i wyjaśniającego, jak i poczynione przez nie ustalenia na relewantne prawnie okoliczności faktyczne, obejmujące okoliczność |
|wszczęcia postępowania karnego przeciwko detektywowi o przestępstwo umyślne inne niż wymienione w art. 38 ust. 1 ustawy o usługach |
|detektywistycznych oraz wagi i charakteru zarzucanego skarżącemu czynu jako kolidującego z uprawnieniami wynikającymi z licencji |
|detektywa. W tym zakresie podnieść przede wszystkim trzeba, że organy – wbrew stanowisku zaskarżonego wyroku – rozważyły kolizję |
|interesu społecznego i słusznego interesu detektywa. Organy, tak pierwszej, jaki i drugiej instancji, miały bowiem na względzie |
|szczególny charakter zarzucanego skarżącemu czynu naruszającego regulacje normujące wykonywanie zawodu detektywa. |
|Jak zaznaczono wyżej, odrębną kwestią jest ocena, czy postawiony zarzut jest zasadny i czy detektyw zostanie prawomocnie skazany za |
|zarzucany czyn. Jest to przedmiotem orzekania w postępowaniu karnym. Okolicznością istotną w sprawie zawieszenia licencji jest fakt |
|wszczęcia postepowania karnego przeciwko detektywowi. Skarżący kasacyjnie organ zasadnie podnosi, że wobec ustalenia, iż od wyroku Sądu|
|Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie VIII Wydział Karny z 3 grudnia 2018 r. została wniesiona apelacja (notatka służbowa KGP |
|z 12 marca 2019 r.) zarzut postawiony skarżącemu w dacie wydania zaskarżonej decyzji pozostawał aktualny. Wbrew twierdzeniu Sądu |
|pierwszej instancji, organ nie był obowiązany wypowiadać się co do zasadności postawionego skarżącemu zarzutu, w tym czy doszło do |
|wypełnienia znamion czynu określonego w art. 45 ustawy o usługach detektywistycznych, ani dokonywać oceny zarzucanego skarżącemu czynu|
|przy uwzględnieniu uzasadnienia wyroku Sądu karnego pierwszej instancji. Ocena w tym zakresie należy do sądów karnych, a nie do organu |
|Policji w postępowaniu administracyjnym. Organy słusznie uznały natomiast, że charakter i waga zarzucanego skarżącemu czynu uprawniała |
|do czasowego zawieszenia praw wynikających z licencji detektywa. |
|Biorąc wszystkie powyższe względy pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawiony przez skarżący kasacyjnie organ zarzut |
|naruszenia prawa materialnego był zasadny, zaś istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona. Organy nie dopuściły się zarzuconych |
|przez Sąd pierwszej instancji naruszeń prawa materialnego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani uchybień formalnoprawnych w |
|stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. |
|Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz na podstawie art. 151 |
|p.p.s.a. oddalił skargę. |
|O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z §|
|14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 września 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych |
|(tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265). |
| |
Powiązane przepisy
Zapytaj AI o to orzeczenie
Pytanie 1/2 (bez konta)