II GSK 1828/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant starszy asystent Sędziego Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2024 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2022 r. sygn. akt VI SA/Wa 488/22 w sprawie ze skargi M. J. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia 17 grudnia 2021 r. nr DZP-II.614.34.2021 w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od M. J. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 maja 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 488/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę M. J. (dalej jako: "skarżąca") na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego z dnia 17 grudnia 2021 r. w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu radcowskiego.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą z dnia 17 czerwca 2021 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 2 do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2021 r. z siedzibą w Gdańsku (dalej jako: "Komisja Egzaminacyjna Nr 2") stwierdziła, że skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach od 18 do 21 maja 2021 r. W uzasadnieniu wskazano, że po dokonaniu oceny każdego z zadań egzaminu skarżąca z zadania z zakresu prawa karnego otrzymała ocenę dostateczną, z zadania z zakresu prawa cywilnego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa gospodarczego ocenę niedostateczną, z zadania z zakresu prawa administracyjnego ocenę dostateczną, zaś z zadania z zakresu zasad wykonywania zawodu lub zasad etyki ocenę dostateczną. Komisja Egzaminacyjna nr 2 powołując się na treść art. 36(6) ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r. poz. 75; dalej jako: "ustawa o radcach prawnych") wskazała, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego, ponieważ pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego, otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu radcowskiego otrzymał ocenę pozytywną, czyli co najmniej dostateczną.

Na skutek odwołania uchwałą z dnia 17 grudnia Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego (dalej jako: "Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości", "organ") utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.

Skargę na powyższą uchwałę organu odwoławczego złożyła skarżąca. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że szczegółowy tryb składania egzaminu radcowskiego uregulowany został w art. od 36 do 36(9) ustawy o radcach prawnych, zaś tryb i sposób działania samej komisji odwoławczej określił Minister Sprawiedliwości w rozporządzeniu z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 poz. 100 oraz z 2021 poz. 50). Na mocy powołanych przepisów w pismach z dnia 24 listopada 2021 r. i z dnia 16 grudnia 2021 r. wyznaczeni członkowie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przedstawili pisemną opinię w zakresie zasadności zarzutów powołanych przez skarżącą w odwołaniu w zakresie oceny zadań z zakresu prawa cywilnego oraz prawa gospodarczego. Sąd wyjaśnił, że choć to wyznaczony członek komisji sporządza na podstawie ww. przepisów opinię co do zasadności podniesionych w odwołaniu zarzutów, to jej przyjęcie jest wynikiem jawnego głosowania wszystkich obecnych członków komisji, które dodatkowo poprzedzone jest dyskusją. W ocenie Sądu pierwszej instancji Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości dokonała prawidłowego podjęcia zaskarżonej uchwały, a także prawidłowo sporządziła protokół z posiedzenia. Organ uwidocznił w uchwale osoby powołane do orzekania w sprawie oraz zawarł informacje i podpisy wszystkich osób uczestniczących w podejmowaniu decyzji. Bez znaczenia dla oceny podejmowanych uchwał, zdaniem WSA w Warszawie, pozostaje kwestia niezapoznania się wszystkich członków komisji z całością przedstawionego podczas posiedzeń Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości materiału dowodowego, ponieważ z materiałem dowodowym musieli zapoznać się wszyscy członkowie komisji, którzy brali udział w posiedzeniu i głosowaniu nad uchwałą.

WSA w Warszawie zauważył, że pierwsze posiedzenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w zakresie oceny co do zadania z prawa gospodarczego miało miejsce w dniu 25 listopada 2021 r., zaś drugie posiedzenie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w sprawie uzupełnionego odwołania z prawa gospodarczego oraz w zakresie oceny zadania z prawa cywilnego odbyło się w dniu 17 grudnia 2021 r. Racjonalnym działaniem, zdaniem Sądu pierwszej instancji, była kwestia rozpoznania w pierwszej kolejności zadania z prawa gospodarczego z uwagi na nieobecność członka Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości, który referować miał ocenę w zakresie zadania z prawa cywilnego. Jako bezzasadne, według WSA w Warszawie, należało ocenić także zarzuty skarżącej dotyczące braku doręczenia przygotowanych opinii przed podjęciem przez komisję uchwały, ponieważ przepisy prawa nie zobowiązują do tego Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Zaś w zakresie podwójnego głosowania w przedmiocie zadania z prawa gospodarczego Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę, że okoliczność ta wynikała z uzupełnienia przez skarżącą odwołania pismem z dnia 9 grudnia 2021 r.

Zaskarżona uchwała podjęta przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości wysłana została do skarżącej w dniu 21 grudnia 2021 r., zatem dzień po zakończeniu przez nią kadencji, jednak, jak podał Sąd pierwszej instancji, czynności administracyjne związane z doręczeniem podjętych uchwał nie stanowią o działaniu Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości po ustaniu jej powołania. Według Sądu istotnym jest, że sama uchwała została podjęta w dniu 17 grudnia 2021 r., więc w okresie działania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości. Niezasadny, zdaniem WSA w Warszawie, był także zarzut dotyczący umocowania pełnomocnika organu i skutecznego wniesienia przez niego odpowiedzi na skargę, ponieważ kwestionowane przez skarżącą pełnomocnictwo udzielone zostało w trakcie trwania przedmiotowej komisji.

WSA w Warszawie podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącej organ odniósł się do wszystkich wskazywanych jako istotne zarzutów naruszeń prawa. Sporządzone w zakresie podniesionych w odwołaniu zarzutów opinie oraz treść zaskarżonej uchwały, w ocenie Sądu pierwszej instancji, nie pozostawiają wątpliwości co do powodów uznania zarówno pracy skarżącej z prawa cywilnego, jak i pracy z prawa gospodarczego, jako zasługujących na ocenę niedostateczną. Zdaniem Sądu pierwszej instancji Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości przedstawiła w stopniu wystarczającym, jakie kryteria należy spełnić, by uzyskać z egzaminu ocenę co najmniej dostateczną.

Według Sądu pierwszej instancji zaskarżona uchwała została wydana na podstawie i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 16 & 1 oraz art. 17 & 1 i 2 oraz art. 137 & 1, 2 i 4 oraz art. 141 & 4 zd. pierwsze, w związku z art. 183 & 2 pkt 4 i art. 186 p.p.s.a. w związku z & 1 ust. 1 oraz & 23 ust. 1 oraz & 26 ust 1, 2 i 3 oraz & 27 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. poz. 1177), skutkującego tym, że w sprawie, w dniu 18 maja 2022 r. wydawał wyrok skład Sądu częściowo sprzeczny z tymi przepisami prawa, w składzie – jako przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek, Sędzia WSA Sławomir Kozik i jako sprawozdawca Asesor WSA Robert Żukowski, zamiast w składzie – jako przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek, Sędzia WSA Grażyna Śliwińska i jako sprawozdawca Asesor WSA Robert Żukowski, zgodnie z obowiązującym, na dzień orzekania, zarządzeniem z dnia 4 maja 2022 r. Przewodniczącego Wydziału WSA, gdyż inne zarządzenie o zmianie składu orzekającego w tym przedmiocie nie zostało wydane i doręczone skarżącej (dowód: pismo WSA z dnia 19 maja 2022 r. podpisane przez K. B., sekretarza sądowego, i doręczone skarżącej wraz z zarządzaniem z dnia 4 maja 2022 r. protokołem posiedzenia niejawnego z dnia 18 maja 2022 r. i odpisem wyroku z dnia 18 maja 2022 r.); wadliwość uzasadnienia wyroku polega na nie odniesieniu się do przyczyn zmiany składu orzekającego.

W oparciu o powyższą podstawę prawną skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie przed WSA oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a na wypadek nieuwzględnienia tego zarzutu, temu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 57 & 5 pkt 2 w związku z art. 156 & 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "k.p.a.", w związku z art 33-5 ust. 5 w związku z art. 36-8 ust. 1, 2, 2 a, 12, 14 pkt. 2,4,5 ustawy o radcach prawnych w związku z & 1, 2 i 3 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie powołania Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego (Dz. Urzędowy Ministra Sprawiedliwości z dnia 20 grudnia 2019 roku poz. 252), art. 141 & 4 zd. pierwsze p.p.s.a, skutkujące uznaniem, że w dacie załatwienia sprawy przez organ nie doszło do wygaśnięcia jego kadencji, i to pomimo, że sprawę załatwiono 21 grudnia 2021 r., a kadencja organu upłynęła 20 grudnia 2021 roku; wadliwość uzasadnienia wyroku polega na nie odniesieniu się do zarzutu wygaśnięcia kadencji organu w dacie załatwienia sprawy – niezastosowania tych przepisów,

3) naruszenie prawa materialnego przez jego niezastosowanie , a mianowicie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 36-8 ust. 1, 2, 3 i 9 ustawy o radcach prawnych, art. 141 & 4 zd. pierwsze p.p.s.a. skutkujące uznaniem rozpoznania sprawy z naruszeniem konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej, za zgodne z prawem – wszyscy członkowie organu, powołani imiennie w liczbie dziewięciu, do rozpoznania odwołania skarżącej od wyniku egzaminu radcowskiego, nigdy – bez wskazania uzasadnionej przyczyny – nie zapoznali się z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego; tego obowiązku nie znosi regulacja, że o przyjęciu uchwały decyduje wynik głosowania wszystkich obecnych członków; wadliwość uzasadnienia wyroku polega na nie odniesieniu się do przyczyn pominięcia konstytucyjnej zasady sprawiedliwości społecznej,

4) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 659 k.c. oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 1 oraz art. 3 & 1 i 2 pkt 1 oraz art. 141 & 4 zd. pierwsze w związku z art. 145 & 1 pkt 1 a i c, p.p.s.a, w związku z art. 77 & 1 w zw. z art. 107 & 1 pkt 6 i & 3 k.p.a oraz art. 36-4 ust. 1, 6, 7, 10 oraz art. 36-5 ust. 2 ustawy o radcach prawnych oraz art. 130-2& 1 k.p.c. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia przyczyn z powodu których odmówiono racji zarzutom skarżącej, w szczególności dlaczego zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego przez organ nie były uzasadnione i nie miały wpływu na wynik sprawy oraz dlaczego zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania przez organ nie były uzasadnione i nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, zważywszy przy tym, że ustawodawca wprowadził pięciostopniową skalę ocen prac pisemnych, a w decyzji organu brak było wymaganego uzasadnienia dlaczego pracom skarżącej z egzaminu pisemnego z prawa cywilnego i gospodarczego nie mogły być przypisane oceny dostateczne a tylko wyłącznie niedostateczne.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o dopuszczenie nowego dowodu z dokumentu o nazwie "Test zadania oraz istotnych zagadnień z egzaminu radcowskiego" w postaci wydruku z dnia 31 sierpnia 2022 r. ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości www.gov.pl/sprawiedliwość na okoliczność, że przy ocenie prac egzaminacyjnych z egzaminu radcowskiego, opis istotnych zagadnień, stanowiący część materiału dowodowego w postaci wzoru poprawnego rozwiązania zadania, zawierającego standardowe oczekiwania fachowości profesjonalnego pełnomocnika, nie ma charakteru wiążącego i nie tworzy nowych kryteriów ocen. Zdaniem skarżącej potrzeba powołania tego dowodu została wywołana treścią uzasadnienia zaskarżonego wyroku.

Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ponadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca oświadczyła, że zrzeka się rozpoznania sprawy na rozprawie i wniosła o rozpoznanie sprawy poza kolejnością albowiem wynik sprawy ma istotny wpływ na uzyskanie przez skarżącą zawodu radcy prawnego z którym łączy swój byt i kontynuowanie tradycji rodzinnej – zastąpienie członka rodziny, ojca.

III

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o jej oddalenie w całości. Organ wniósł także o pominięcie dowodu z dokumentu "Test zadania oraz opisy istotnych zagadnień z egzaminu radcowskiego" w postaci wydruku z dnia 31 sierpnia 2021 r. ze strony internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości, na podstawie art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 235(2) § 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1805 z późn. zm.). Na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. organ wniósł o rozpoznanie skargi na rozprawie.

IV

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem uchwały Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego przeprowadzonego w dniach 18-21 maja 2021 r. stwierdził, że zaskarżona uchwała – którą utrzymano w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej Nr 2 ustalającej uzyskanie przez stronę negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego w związku z niedostateczną oceną z zadania z zakresu prawa cywilnego oraz niedostateczną oceną z zadania z zakresu prawa gospodarczego – nie narusza prawa, co skutkowało oddaleniem skargi strony na tę uchwałę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W skardze kasacyjnej zostały zgłoszone zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu skargi kasacyjnej wskazującego na nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji (pkt 1 petitum skargi kasacyjnej) z uwagi na to, że zdaniem autora skargi kasacyjnej zaistniała sytuacja o której mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. – skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy.

W związku z powyższym należy wskazać, że przepis art. 18 p.p.s.a. reguluje przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy (iudex inhabilis). Przyczyny te są wymienione enumeratywnie, ich katalog jest zamknięty i nie może być interpretowany rozszerzająco. Strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała aby którykolwiek z Sędziów biorących udział w rozpoznaniu sprawy podlegał wyłączeniu z mocy prawa w oparciu o przesłanki wymienione w art. 18 § 1 pkt 1-7 p.p.s.a.

Ponadto podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA wyraźnie wskazuje się, że Sąd administracyjny – co do zasady – orzeka w składzie trzech sędziów (art. 16 § 1 i art. 120 p.p.s.a.) i rozstrzyga sprawę wyrokiem (art. 132 p.p.s.a.). Sentencja wyroku jest sporządzana w końcowym stadium narady. Podpisuje ją cały skład sądu (art. 137 § 4 p.p.s.a.). Cały skład orzekający zobowiązany jest podpisać sentencję wyroku przed jego ogłoszeniem. Jest to wymóg bezwzględny, który po ogłoszeniu wyroku nie może zostać skutecznie uzupełniony. Jednocześnie wskazuje się, że o nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa można by mówić wówczas, gdyby w składzie brała udział niewłaściwa liczba sędziów albo gdyby członek składu orzekającego nie miał uprawnień do orzekania. Sprzeczność składu orzekającego z przepisami prawa zachodzi także wówczas, gdy orzeczenie i jego uzasadnienie zostało podpisane przez dwa różne składy orzekające (por. wyrok NSA z dnia 2.05.2022 r. sygn. akt II OSK 2032/19, wyrok NSA z dnia 8.11.2022 r. sygn. akt II GSK 1048/22).

Z akt sprawy wynika, że żadna z opisanych sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, a tym samym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący nieważności postępowania z uwagi na skład sądu sprzeczny z przepisami prawa jest bezzasadny.

Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajduje się zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2022 roku, w którym odwołując się do treści § 27 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 5 sierpnia 2015 roku – Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 779), w związku ze zwolnieniem lekarskim sędziego WSA Grażyny Śliwińskiej, zarządzono o zmianie składu orzekającego na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 maja 2022 roku poprzez wyznaczenie sędziego WSA Sławomira Kozika na członka składu orzekającego.

W ocenie NSA na aprobatę nie zasługują także zarzuty skargi kasacyjnej wskazujące na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z treścią przepisów wymienionych w punktach 2, 3 i 4 petitum skargi kasacyjnej, który to zarzut odnosi się do niewłaściwego, zdaniem kasatora uznania, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości załatwiła sprawę przed upływem jej kadencji, a także wskazuje na niewłaściwe stanowisko Sądu pierwszej instancji odnoszące się do kwestii, iż o przyjęciu uchwały ww. organu decyduje wynik głosowania wszystkich obecnych członków komisji oraz pominięcie w uzasadnieniu stanowiska co do zarzutów naruszenia prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy należy podkreślić, że orzeczenie Sądu pierwszej instancji uchyla się spod kontroli instancyjnej w przypadku braku wymaganych prawem elementów (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu. Przy czym tylko wówczas, gdy konstrukcja uzasadnienia nie pozwala na odtworzenie toku myślowego sądu pierwszej instancji, można mówić o skutkującym ewentualnym wzruszeniem orzeczenia uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że uzasadnienie kontrolowanego wyroku Sądu administracyjnego pierwszej instancji, gdy chodzi o analizę przedstawionych w nim argumentów, nie uniemożliwia przeprowadzenia kontroli prawidłowości tego orzeczenia. Zawiera ono również elementy wymagane przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. w tym stanowisko odnośnie do stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania – który, zważywszy na przedmiot sprawy, jest nota bene stanem faktycznym zamkniętym treścią zadania egzaminacyjnego, jego założeniami, pracą egzaminacyjną oraz jej oceną – oraz wskazanie i wyjaśnienie podstawy prawnej, a mianowicie przepisów prawa stanowiących wzorce kontroli legalności działania organu w rozpatrywanej sprawie, a także ocenę wyrażającą się w braku ich naruszenia.

Inną natomiast kwestią jest siła przekonywania zawartych w nim argumentów, co prowadzi z kolei do wniosku, że brak przekonania strony odnośnie do trafności rozstrzygnięcia sprawy, w tym do przyjętego kierunku wykładni i zastosowania prawa – którego prawidłowość, aby mogła być oceniona wymaga postawienia innych zarzutów kasacyjnych – czy też odnośnie do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, których rezultat nie koresponduje z oczekiwaniami strony, nie oznacza jeszcze wadliwości uzasadnienia wyroku.

W ocenie NSA nie jest trafne stanowisko prezentowane w skardze kasacyjnej a wskazujące na załatwienie sprawy przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości po upływie kadencji na którą ta komisja została powołana. Skoro, jak wskazuje skarżąca kasacyjnie kadencja wskazanej wyżej komisji upłynęła w dniu 20 grudnia 2021 roku, a zaskarżona do Sądu pierwszej instancji decyzja Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości została wydana w dniu 17 grudnia 2021 roku to tym samym oczywistym jest, że sprawa odwołania M. J. została załatwiona przed upływem kadencji organu odwoławczego.

Ponadto zauważyć należy, że z akt sprawy wynika, iż uchwała z dnia 17 grudnia 2021 roku Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości została podjęta przez 6 członków komisji. Skład osobowy i ilościowy komisji został określony w zarządzeniu Ministra Sprawiedliwości i wynosił 9 członków. Zgodnie z treścią art. 36 (8) ust. 10 ustawy o radcach prawnych komisja podejmuje uchwały większością 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy członków komisji odwoławczej. Brak jest więc podstaw do uznania, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem wskazanej regulacji prawnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a orzekł, jak w sentencji wyroku.