II GSK 1542/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku S. P. o cofnięcie skargi w sprawie ze skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Lekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 1709/23 w sprawie ze skargi S. P. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 26 maja 2023 r. nr 78/23/IX-O w przedmiocie przyznania warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza postanawia: uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne.

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2024, sygn. akt V SA/Wa 1709/23, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako: "p.p.s.a.") w sprawie ze skargi S. P. (dalej jako: "skarżący") na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 26 maja 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie warunkowego prawa wykonywania zawodu lekarza oraz odmowy wpisu do okręgowego rejestru lekarzy i lekarzy dentystów, uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzające ją postanowienie Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. oraz zasądził od Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła Naczelna Rada Lekarska.

Wnioskiem z dnia 26 lipca 2024 r. skarżący wniósł o cofnięcie skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 26 maja 2023 r.

II

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek skarżącego dotyczący cofnięcia skargi należało uznać za niedopuszczalny.

Możliwość cofnięcia skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym przewiduje art. 60 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu skarżący może cofnąć skargę, co jest dla Sądu wiążące, chyba że zmierza do obejścia prawa lub spowodowałoby to utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Skuteczne cofnięcie skargi powoduje umorzenie postępowania przez Sąd - art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Przepisy art. 60 i 161 p.p.s.a. zawarte są w Dziale III regulującym postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Wyrok, a także postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o umorzeniu postępowania są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed tym sądem, od których przysługuje skarga kasacyjna - art. 173 § 1 i art. 194 § 1 p.p.s.a., a zatem orzeczenia te nie mogą być w żadnym razie uchylane przez wojewódzki sąd administracyjny. Z powyższego wynika, że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym cofnięcie skargi, o jakim mowa w art. 60 p.p.s.a., ze skutkiem określonym w art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., możliwe jest do czasu wydania przez ten Sąd orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna.

W postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dopuszczalność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, z przyczyn określonych w art. 161 § 1 p.p.s.a., w tym z powodu skutecznego cofnięcia skargi przez skarżącego, przewiduje art. 189 p.p.s.a. Jednakże może to nastąpić wówczas, gdy istniały podstawy do umorzenia postępowania w toku postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Skoro zaś skuteczne cofnięcie skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym możliwe jest do czasu wydania przez ten sąd orzeczenia, od którego przysługuje skarga kasacyjna, to przepis art. 189 p.p.s.a., przewidujący możliwość uchylenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zaskarżonego wyroku i umorzenia postępowania sądowego w sprawie ma zastosowanie wówczas, gdy skuteczne cofnięcie skargi zostało dokonane w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, który jednakże postępowania tego nie umorzył, bo np. niezasadnie uznał cofnięcie skargi za nieskuteczne lub nie odniósł się do oświadczenia skarżącego o cofnięciu skargi i wydał wyrok w sprawie (zob. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 551/04 oraz wyrok z dnia 17 listopada 2011, sygn. akt II OSK 1628/10).

Również w piśmiennictwie prezentowany jest pogląd, że przepis art. 189 p.p.s.a. wyłącza możliwość cofnięcia skargi przez skarżącego w postępowaniu kasacyjnym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Natomiast odpowiednie stosowanie w tym postępowaniu przepisów art. 60 i 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez art. 193 p.p.s.a. dotyczy cofnięcia skargi kasacyjnej i umorzenia z tej przyczyny tego postępowania (zob. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, str. 375)

W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r. uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzające ją postanowienie Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Skarżący zaś na etapie postępowania kasacyjnego wnioskiem z dnia 26 lipca 2024 r. wniósł o cofnięcie skargi na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia 26 maja 2023 r. Zaznaczyć należy, że wniosek taki nie został sformułowany przez skarżącego przed wydaniem powyższego wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie. Wobec tego cofnięcie skargi, o jakim mowa w art. 60 p.p.s.a., ze skutkiem określonym w art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a., nie występowało w okolicznościach niniejszej sprawy.

Na podstawie całokształtu okoliczności sprawy uznać należało, że oświadczenie skarżącego o wycofaniu skargi, złożone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu kasacyjnym, nie mogło wywołać skutku, o jakim mowa w art. 189 p.p.s.a. Cofnięcie skargi w niniejszej sprawie uznać należało za niedopuszczalne, jako zmierzające do obejścia prawa. Przypomnieć należy, że czynności mające na celu obejście prawa (art. 58 k.c.) zawierają pozór zgodności z prawem. Ich treść nie zawiera elementów wprost sprzecznych z ustawą, ale skutki, które wywołują i które są objęte zamiarem stron, naruszają zakazy lub nakazy ustawowe. Chodzi tu zatem o wywołanie skutku sprzecznego z prawem przez dokonanie samej czynności, a nie przez osiągnięcie celu leżącego poza treścią czynności (M. Safjan [w:] Kodeks cywilny. Komentarz, red. K. Pietrzykowski, t. 2, Warszawa 1998, s. 153). Taka sytuacja miała właśnie miejsce w niniejszej sprawie, oświadczenie skarżącego o wycofaniu skargi, złożone przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w postępowaniu kasacyjnym, miałoby skutkować rezygnacją strony z kontynuowania wszczętego przez nią postępowania sądowoadministracyjnego, przy czym podkreślenia wymaga, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r. uchylił zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzające ją postanowienie Okręgowej Rady Lekarskiej w Warszawie z dnia 24 stycznia 2023 r. oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, wobec tego skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, który w niniejszej sprawie miał prawo skorzystać w ten sposób z realizacji uprawnień wynikających z zasady prawa do sądu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie 60 p.p.s.a. uznał za niedopuszczalne cofnięcie skargi.