II GSK 1213/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Po 674/20 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców oraz skreślenia z rejestru przedsiębiorców 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości; 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Kępińskiego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz [...] [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Po 674/20 oddalił skargę Z. L. (dalej: strona, skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu (dalej: Kolegium, SKO) z 1 października 2020 r. znak: SKO-4203/283/20 w przedmiocie zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Starosta Kępiński, realizując ustawowy obowiązek nadzoru nad prowadzeniem szkolenia osób ubiegających się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, przeprowadził kontrolę działalności prowadzonego przez stronę Ośrodka Szkolenia (...),. Kontrola obejmowała okres: od 1 kwietnia 2017 r. do 30 września 2017 r. W wystąpieniu pokontrolnym z 5 czerwca 2018 r. zawarł ocenę działalności strony, stwierdzając nieprawidłowości, które dotyczyły:

- wymogów formalnych w zakresie kwalifikacji osób prowadzących szkolenie, co do osoby prowadzącej szkolenie w zakresie udzielania pierwszej pomocy. Zdaniem kontrolującego organu osoba ta nie posiadała odpowiedniego dokumentu potwierdzającego kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe wymagane do prowadzenia zajęć w zakresie udzielania pierwszej pomocy;

- obowiązków spoczywających na kierowniku ośrodka szkolenia kierowców wynikających z art. 27 ust. 1 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 z późn. zm., dalej: u.k.p.) w zakresie przedstawienia staroście, najpóźniej w następnym dniu roboczym od dnia rozpoczęcia kursu, listy uczestników kursu oraz informacji o terminie, czasie i miejscu rozpoczęcia pierwszych zajęć teoretycznych w ramach danego kursu, co miało miejsce w przypadku 10-osób.

Opisane nieprawidłowości stanowiły podstawę faktyczną wydania przez Starostę Kępińskiego decyzji nr 3/2018 z 27 lipca 2018 r., w której na podstawie

art. 45 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 u.k.p. orzekł o zakazie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców przez stronę.

W wyniku odwołania strony, Kolegium decyzją z 29 października 2018 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, mimo uznania odwołania strony w zakresie, że lekarz prowadzący zajęcia z pierwszej pomocy ma odpowiednie uprawnienia. Rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne przyjęło za zasadne, gdyż strona nie wypełniła, wynikającego z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p., obowiązku przekazania określonej w tym przepisie informacji. Nie została drogą elektroniczną zgłoszona informacja o terminie, czasie i miejscu, w którym będą prowadzone zajęcia dla 10 osób; informację tę strona przekazała dopiero 12 grudnia 2017 r.

Na skutek skargi strony Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: WSA, Sąd I instancji) wyrokiem z 21 lutego 2019 r., sygn. akt III SA/Po 743/18 uchylił decyzję SKO na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu z akt administracyjnych nie wynikało źródło wiedzy Kolegium o nieprzekazaniu przez stronę stosownych informacji drogą elektroniczną. Organ nie odniósł się do twierdzeń strony mających uprawdopodobnić okoliczność przekazania tych informacji, czy - przy założeniu, że informacje te przekazano dopiero 8 grudnia 2017 r. - możliwym było, aby osoby nie zgłoszone wcześniej przystąpiły do egzaminu. Sąd nakazał SKO ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym dokonanie ustaleń w powyższym zakresie i ustosunkowanie się do zarzutów odwołującego.

Kolegium w decyzji z 14 października 2019 r., nr SKO-4122/1/19, wywiodło, że art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p. nie uzależnia przystąpienia do egzaminu państwowego od terminowego zgłoszenia listy uczestników kursu i informacji o terminie, czasie i miejscu rozpoczęcia pierwszych zajęć teoretycznych. Wymagane jest bowiem zaświadczenie o ukończeniu szkolenia. Z akt sprawy – w szczególności protokołu kontroli – wynikało, że obowiązek z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. został naruszony przez stronę aż 10-krotnie. Drogą elektroniczną nie została zgłoszona informacja o terminie, czasie i miejscu, w którym będą prowadzone zajęcia dla 10 osób; informację tę strona przekazała 12 grudnia 2017 r. Mając na uwadze zarzuty odwołania organ zwrócił się do strony (pismo z 12 sierpnia 2019 r.) o przedstawienie dowodu, że zgłosiła te informacje właściwemu organowi. W odpowiedzi przesłała pismo, w którym znajdowała się tabela mająca stanowić dowód zasadności stanowiska strony. Nie przedstawił skarżący jednak żadnych wydruków pism elektronicznych, potwierdzających przekazanie właściwemu organowi wymagane informacje. Zdaniem SKO doszło więc do wypełnienia przesłanki z art. 45 ust. 2 pkt 2 w zw. z ust. 1 u.k.p. Kolegium podtrzymało przy tym korzystne dla strony stanowisko, co do uprawnień osoby prowadzącej zajęcia z pierwszej pomocy.

Po rozpatrzeniu skargi strony WSA wyrokiem z 20 lutego 2020 r., sygn. akt

III SA/Po 809/19 uchylił decyzję Kolegium. W opinii WSA ww. decyzja SKO wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) stanowiło podstawę jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem po tym, jak WSA prawomocnym wyrokiem w sprawie III SA/Po 743/18, uchylił uprzednią decyzję SKO z 29 października 2018 r. Stwierdzając braki w zgromadzonym materiale dowodowym, WSA nakazał Kolegium – przy ponownym rozpoznaniu sprawy – poczynienie ustaleń w zakresie przesłania przez skarżącego spornych informacji dotyczących rozpoczęcia kursu, jak i w zakresie możliwości zdawania egzaminu państwowego, przez osoby nie zgłoszone w ten sposób wcześniej do wydziału komunikacji, podkreślając związanie SKO ww, wskazaniami WSA, na mocy art. 153 p.p.s.a. Kolegium wskazaniom tym bowiem nie sprostało i dopuściło się ponownego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.). W opinii WSA, w realiach rozpatrywanej sprawy SKO zmierzało do wykazania zaistnienia przesłanki z art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p. – "rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców" – w zw. z ust. 2 pkt 2 tego artykułu – "wielokrotne nieprzedstawienie informacji, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p." – wydając decyzję o zakazie wykonywania przez skarżącego działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców (art. 45 ust. 1 u.k.p.). Sąd podkreślił, że skoro Kolegium ze wskazanej przesłanki wyciągało niekorzystne dla skarżącego konsekwencje prawne, na organie spoczywał także ciężar udowodnienia istotnych w tym względzie okoliczności faktycznych. Z drugiej strony wspomniana powinność nie mogła usprawiedliwić bierności zainteresowanej strony i nie zwalniała skarżącego z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy (art. 7 K.p.a.).

Sąd wskazał, że pomimo powstania na etapie postępowania odwoławczego – uchwyconej przez Sąd w wyroku w sprawie III SA/Po 743/18 – spornej kwestii dotyczącej przekazania przez skarżącego stosownych informacji do Starosty Kępińskiego drogą elektroniczną, SKO poprzestało jedynie na wezwaniu skarżącego do przedłożenia w tym względzie stosownego dowodu. Kolegium zignorowało natomiast odpowiedź, jaką w tym względzie otrzymało od skarżącego, a z której to odpowiedzi wynika, iż przekazanie tych informacji odbyło się za pośrednictwem PortaluO, lecz portal ten – ze względów technicznych – nie udostępnia możliwości wydrukowania potwierdzenia zgłoszenia kursanta. Pomimo wynikającej z odpowiedzi skarżącego obiektywnej przeszkody do przedstawienia wymaganego przez SKO materiału dowodowego, organ ten nie podjął ani czynności zmierzających do przeprowadzenia weryfikacji, czy przeszkoda faktycznie istnieje ani nie podał skarżącemu, w jaki inny sposób – poza akcentowanym także w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wydrukiem – mógłby on wykazać się prawdziwością swych twierdzeń. Ponadto, SKO pomimo dostrzeżenia możliwości przystąpienia do egzaminu państwowego także przez osoby, które posiadają zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.), nie odniosło tego stanu prawnego do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, nie dokonując zwłaszcza weryfikacji, czy w sprawie tej osoby, co do których przekazanie informacji zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. jest kwestionowane, rzeczywiście takim zaświadczeniem dysponowały, przedkładając je celem przystąpienia do egzaminu państwowego.

Wobec powyższego, Sąd nakazał organowi podjęcie dalszych ustaleń, zmierzających do wyjaśnienia wskazanych wątpliwości oraz przeprowadzenia w tym względzie niezbędnego postępowania dowodowego. Kolegium miało wyjaśnić, czy Portal (...), faktycznie uniemożliwia wydrukowanie przez skarżącego potwierdzenia przekazania informacji w trybie art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p., a jeżeli tak, to organ miał podjąć inne czynności zmierzające do wyjaśnienia tej okoliczności, dokonując, czy to oględzin profilu skarżącego w PortaluO, czy to wzywając stronę do przedstawienia innego niż wydruk materiału dowodowego, wykazującego powyższe okoliczności. Sąd podkreślił, że skarżący zobowiązany jest do współpracy z SKO i może także z własnej inicjatywy przedstawić stosowny materiał dowodowy, jak zaznaczył to choćby w piśmie procesowym z 21 stycznia 2020 r. Jeżeli powyższe nie doprowadziłoby do wyjaśnienia wszelkich istotnych wątpliwości w sprawie, Kolegium zobligowane zostało przez Sąd do ustalenia, czy osoby – których dotyczyć miały informacje z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. – faktycznie przystąpiły do egzaminu państwowego przedstawiając zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO decyzją z 1 lipca 2020 r. uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Starosta Kępiński w kolejnej decyzji z 27 lipca 2020 r. ponownie zakazał wykonywania skarżącemu działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Z wyjaśnień Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. wynikało, że niezgłoszenie do Starosty listy uczestników po rozpoczęciu szkolenia nie uniemożliwiało ich późniejszego przystąpienia do egzaminu państwowego. Ponadto Starosta otrzymał informację od administratora danych, że ośrodek skarżącego nie złożył w wymaganym terminie informacji o terminie, czasie i miejscu rozpoczęcia pierwszych zajęć teoretycznych wobec dziesięciu osób wymienionych w protokole kontroli (ani w wersji elektronicznej, ani w wersji papierowej, ani maliowo). Skarżący nie poinformował urzędu, że wystąpiły problemy z wysyłaniem wymaganych informacji.

Po rozpatrzeniu odwołania strony SKO zaskarżoną decyzją z 1 października 2020r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium uznało ustalenia organu I instancji za prawidłowe. Wezwało stronę o przedłożenie dowodu potwierdzającego fakt zgłoszenia odpowiedniemu organowi informacji o terminie, czasie i miejscu prowadzonych zajęć wraz z listą uczestników kursu. Skarżący załączył kopię strony prowadzonej na własne potrzeby Książki Ewidencji Osób Szkolonych z roku 2017. Według SKO nie wynikało z niej, że informacje tam zawarte były zgłoszone właściwemu organowi. Tym samym organ uznał, że skarżący nie wykazał dowodowo, że przesłał wymagane informacje Staroście Kępińskiemu.

W skardze do WSA strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji. Był pewien, że zgłosił informacje do organu także co 10 osób ,w wymaganym trybie. Załączył do skargi kopię Książki Ewidencji Osób Szkolonych z roku 2017.

Zdaniem WSA w sprawie III SA/Po 674/20 skarga okazała się niezasadna i została oddalona na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd I instancji przyjął, że organy obu instancji wydały swoje decyzje zgodnie z prawem, wykonując w ramach art. 153 p.p.s.a. wytyczne zawarte w wyroku WSA w sprawie III SA/Po 809/19. Nie wykazała strona, że zgłosiła wszystkie kontrolowane osoby do organu w wymaganym trybie, mimo że załączyła do skargi kopię Książki Ewidencji Osób Szkolonych z roku 2017, mającą potwierdzać fakt wysłania odpowiednich danych do właściwego organu. Jednocześnie WSA wskazał na ustalenia Starosty, oparte na wyjaśnieniach Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K., że niezgłoszenie do Starosty listy uczestników po rozpoczęciu szkolenia nie uniemożliwiało ich późniejszego przystąpienia do egzaminu państwowego. Ponadto organ I instancji otrzymał informację od administratora danych, że ośrodek skarżącego nie złożył w wymaganym terminie informacji o terminie, czasie i miejscu rozpoczęcia pierwszych zajęć teoretycznych wobec dziesięciu osób wymienionych w protokole kontroli (ani w wersji elektronicznej, ani w wersji papierowej, ani maliowo ). Zasadnie podkreślał organ, że skarżący nie poinformował urzędu, że wystąpiły problemy z wysyłaniem wymaganych informacji.

Kolegium uzupełniło postępowanie dowodowe. Wezwało stronę o przedłożenie dowodu potwierdzającego zgłoszenie odpowiedniemu organowi informacji o terminie, czasie i miejscu prowadzonych zajęć wraz z listą uczestników kursu. Skarżący załączył kopię strony prowadzonej na własne potrzeby Książki Ewidencji Osób Szkolonych z roku 2017, ale nie wynikało z niej – jak stwierdziło SKO - aby informacje zawarte w niej były zgłoszone właściwemu organowi. Skarżący nie wykazał zatem, aby przesłał wymagane informacje Staroście Kępińskiemu.

W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie, gromadząc w możliwie najszerszy sposób odpowiedni materiał dowodowy. Skarżący nie wykazał w jakikolwiek skuteczny sposób, że dokonał w wymaganym terminie czynności uregulowanych w ustawie.

Skoro ustalenia faktyczne dokonane przez organy obydwu instancji w ocenie Sądu okazały się prawidłowe i znajdowały oparcie w materiale dowodowym, za zgodne z prawem uznał WSA nałożenie na stronę zakazu, znajdującego swoją podstawę prawną w powołanym art. 45 ust. 1 i 2 u.k.p.

Skarżący nie zgadzając się z wyrokiem WSA w sprawie III SA/Po 674/20 wystąpił ze skargą kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenie zaskarżył w całości na podstawie art. 173 § 1 i art. 177 p.p.s.a. Zarzucił wyrokowi:

I. w ramach podstawy kasacyjnej z art, 174 § pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które - w każdym z poniższych przypadków z osobna - mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organy obu instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zasadę praworządności i prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa, a także zapewnienia stronie możliwości czynnego udziału we wszystkich etapach postępowania, które doprowadziły do nieuzasadnionego wydania decyzji o zakazie prowadzenia działalności gospodarczej, gdy tymczasem gdyby doszło do prawidłowego przeprowadzenia z udziałem skarżącego postępowania, to zakończyłoby się umorzeniem;

2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo zaniechania przez organy obu instancji dokonania wszystkich istotnych ustaleń faktycznych, które doprowadziły do wydania rozstrzygnięcia wydawanego wyłącznie wówczas, gdy stwierdzone zostanie w sposób niebudzący wątpliwości, że doszło do rażącego naruszenia warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, gdy tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwała na jednoznaczne przesądzenie tej kwestii;

3. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż organy rozstrzygnęły istniejące w sprawie wątpliwości co do stanu faktycznego na niekorzyść skarżącego;

4. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 86 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, pomimo iż organy obu instancji pomimo istnienia niewyjaśnionych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przy braku innych środków dowodowych nie skorzystały z tego przepisu i nie przesłuchały skarżącego w charakterze strony;

5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na błędach w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że niezgłoszenie do właściwego starosty listy uczestników po rozpoczęciu szkolenia nie uniemożliwia ich późniejszego przystąpienia do egzaminu państwowego, podczas, gdy w istocie taki brak uniemożliwiłby tym uczestnikom przystąpienie do egzaminu praktycznego;

6. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie w ogóle zarzutów skarżącego zawartych w skardze, bez rozważenia ich istoty i wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia, ograniczające się w zasadzie do przytoczenia treści uzasadnienia decyzji organów obu instancji i treści przepisów, czego skutkiem było niedokonanie przez Sąd wymaganej przepisem art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontroli;

II. w ramach postawy kasacyjnej z art. 174 § 1 p.p.s.a., naruszenie prawa materialnego: art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z 45 ust. 2 pkt 2 u.k.p., polegające na jego błędnym zastosowaniu, stanowiącym wynik błędnego uznania przez Sąd, że skarżący rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, podczas, gdy nie wynika to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.

Z uwagi na powyższe zarzuty wnosił o: rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie (na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a.); uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumentację na poparcie zarzutów sformułowanych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

W trakcie postępowania odwoławczego skarżący kasacyjnie w piśmie z 24 lutego 2022 r. wyraził zgodę na rozpoznanie skargi na posiedzeniu niejawnym.

Organ nie zajął stanowiska co do skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Co do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie strona w skardze kasacyjnej żądała przeprowadzenia rozprawy w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Następnie, bezpośrednio do NSA, po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wyraziła zgodę na procedowanie sprawy na posiedzeniu niejawnym (k. - 92 akt sądowych). Mając na uwadze stanowisko skarżącego kasacyjnie, na mocy art. art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095) skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, na którym Sąd odwoławczy orzekał w składzie trzech sędziów.

Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej, NSA stwierdza, że została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach i z tego powodu została uwzględniona, choć nie wszystkie zarzuty były uzasadnione.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi mogą być: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Związanie podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty wskazujące na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, niż podane przez skarżącego, naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej, wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Należy jednakże zauważyć, że autor skargi kasacyjnej nie powiązał żadnego ww. zarzutu z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący dostrzegł brak zastosowania się Sądu I instancji do wskazań zamieszczonych w wyroku w sprawie III SA/Po 809/19, nie wiążąc jednak tego uchybienia z powołanymi w petitum skargi kasacyjnej naruszonymi przepisami (s. 5-6 skargi).

Mimo to, Sąd kasacyjny nie mógł pominąć skutków wcześniejszych wyroków WSA, wydanych w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19, uchylających decyzje Kolegium, właśnie z uwagi na ich skutki wynikające z mającego zastosowanie art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną, według art. 153 p.p.s.a., należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie (por. wyroki NSA z: 14 marca 2013 r., sygn. akt I GSK 1591/11, 21 marca 2014 r. sygn. akt I GSK 534/12, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ocena prawna dotyczyć może stanu faktycznego sprawy, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego.

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 2013 r., sygn. akt IO2468/12, Lex nr 1333866; T. Woś (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., wyd. VI, WK 2016; komentarz do art. 153; A. Kabat w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el.2021, komentarz do art. 153).

Uregulowanie z art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki NSA z: 6 lutego 2013 r., sygn. akt IIGSK 2101/11, Lex nr 1277944; 7 lutego 2013 r., sygn. akt IIO1865/11, Lex nr 1293568).

Naruszenie przez organ administracji publicznej art. 153 p.p.s.a. w razie złożenia skargi powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego aktu (czynności). Natomiast niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej przewidzianej w komentowanym przepisie jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Wobec powyższego oceną prawną wyrażoną przez WSA w sprawach:

III SA/Po 743/18 III SA/Po 809/19 związane były, zarówno organy kontynuujące postępowanie (Kolegium i Starosta Kępiński), jak i Sąd I instancji, rozpatrujący skargę w sprawie III SA/Po 674/20 i obecnie skład rozpatrujący skargę kasacyjną. Nie wystąpiły przesłanki, które nakazywałyby organom i WSA odstąpienie od oceny prawnej i zaleceń zawartych we wcześniejszych wyrokach tego Sądu.

W istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach WSA w sprawie III SA/Po 743/18 podniósł, że niedochowanie terminu z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. w złożeniu staroście przez kierownika ośrodka prowadzącego szkolenie w formie kursu informacji o terminie, czasie i miejscu, w których będą prowadzone zajęcia wraz z listą uczestników kursu, musi być oceniane w kontekście sankcji administracyjnej wynikającej z art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p. Równocześnie WSA nakazał zbadanie, oprócz kwestii czy wspomniane informacje zostały przekazane w terminie, Staroście Kępińskiemu, czy byłoby możliwe przeprowadzenie egzaminu wobec osób, które nie zostały w wyżej opisany sposób zgłoszone Staroście (s. 3 uzasadnienia).

Następnie w wyroku w sprawie III SA/Po 809/19 WSA dopełnił wcześniejsze stanowisko. Przypomniał, że SKO zmierza do wykazania wystąpienia przesłanki z art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p. i skoro organ wyciąga z tejże przesłanki niekorzystne dla strony konsekwencje prawne, to także na organie spoczywa ciężar udowodnienia istotnych w tym względzie okoliczności faktycznych (s. 4 uzasadnienia). Ponadto, oprócz zarzutu wobec SKO co do braków w ustaleniu realizacji przez skarżącego obowiązków z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p., Sąd I instancji podkreślił: "SKO pomimo dostrzeżenia możliwości przystąpienia do egzaminu państwowego także przez osoby, które posiadają zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia (art. 50 ust. 2 pkt 5 u.k.p.), nie odniosło tego stanu prawnego do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, nie dokonując zwłaszcza weryfikacji, czy w sprawie tej osoby, co do których przekazanie informacji zgodnie z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. jest kwestionowane, rzeczywiście takim zaświadczeniem dysponowały, przedkładając je celem przystąpienia do egzaminu" (s. 5 uzasadnienia). W wytycznych też zalecił, że jeżeli nie zostaną wyjaśnione wszelkie istotne wątpliwości w sprawie, organ zobligowany będzie do ustalenia, czy uczestnicy kursów, których miały dotyczyć informacje z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. faktycznie przystąpili do egzaminu przedstawiając zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia (s. 6 uzasadnienia). Zatem okoliczność ewentualnego dopuszczenia uczestników kursów, co do których skarżący miał nie wykonać obowiązku z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p., do egzaminu państwowego po przedstawieniu zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, WSA potraktował jako przesłankę łagodzącą, mającą istotny wpływ na kwestię ewentualnego zastosowania sankcji z art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p.

Zarówno organy obu instancji, jak i Sąd I instancji w sprawie III SA/Po 674/20 zbagatelizowały wagę tej okoliczności w świetle wspomnianych wcześniejszych wyroków w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19. Organ I instancji w decyzji z 27 lipca 2020 r. tylko stwierdził, że nie ma żadnej zależności między tym, czy dany ośrodek szkolenia kierowców złoży do starosty listę uczestników kursu z pozostałymi informacjami, a tym, czy osoby te mogły zdać egzamin państwowy. Sąd I instancji w wyroku w sprawie III SA/Po 674/20 zgodził się z ustaleniami organów (s. 7 uzasadnienia). Ani organ, ani WSA nie wyjaśniły, dlaczego uznały, że omawiana okoliczność nie ma wpływu na wynik sprawy, odmiennie aniżeli WSA we wcześniejszych orzeczeniach. W tej sytuacji nie wydawałoby się logiczne wystąpienie przez Starostę Kępińskiego z pytaniami w nieistotnych (jak przyjęto w decyzji i skarżonym wyroku) kwestiach do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w K. (ośrodka egzaminującego kierowców). I to tym bardziej, że uzupełnione przez Starostę Kępińskiego postępowanie dowodowe o informację od Administratora danych Portalu Starosty nie dało jednoznacznej odpowiedzi, czy skarżący wymagane informacje co do 10 uczestników, w wymaganym czasie, jaki zakreśla art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p., do tego organu przesłał. Wymaga przy tym podkreślenia, że dołączone do akt sprawy wydruki z Portalu Starosty pochodziły z 29 lipca 2020 r., podczas gdy decyzję Starosta Kępiński wydał 27 lipca 2020 r. Postała więc wątpliwość, czy były brane pod uwagę podczas wydawania decyzji.

Opisane czynności organów i ich akceptacja przez WSA stanowiły nie tylko naruszenie art. 153 p.p.s.a. Konsekwencją opisanego niezastosowania się do wytycznych i zaleceń WSA w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19 było naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2 u.k.p. wskutek błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania.

Sąd I instancji, z naruszeniem art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a zaakceptował zaskarżone decyzje, które z kolei naruszyły art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., gdy chodzi o gromadzenie i ocenę materiału dowodowego przez organy, gdyż jak wskazano, nie zgromadziły całego materiału, mając na uwadze oceny i wytyczne zawarte we wcześniejszych wyrokach WSA. Organy skupiły się na kwestii terminowości przesłania informacji co dziesięciorga uczestników kursu, pomijając ustalenia co do ewentualnych skutków nieterminowego złożenia tychże danych, wbrew wcześniejszym zaleceniom WSA. Ponadto podkreślały, a za nimi WSA w zaskarżonym wyroku, że stwierdzono 10 przypadków. Natomiast nie rozważano, że sporne naruszenia miały mieć miejsce między kwietniem a sierpniem 2017 r. i dotyczyły czterech szkoleń (vide informacja, k. – 65 przedstawiona przez skarżącego po kontroli), nie objęły uczestników wszystkich kursów przeprowadzonych w 2017 r. przez skarżącego. Opisane stanowisko prowadziło też do naruszenia przez organy reguły z art. 81a § 1 k.p.a., że w przypadku postępowania, którego przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, to w tym zakresie niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, należy rozstrzygać na korzyść strony. Dlatego zasadny okazał się zarzut ujęty w pkt I.3. petitum skargi kasacyjnej.

Opisane zachowanie organów naruszało zasadę z art. 8 § 1 k.p.a., że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Szczególne znaczenie nabierała w tej sprawie zasada proporcjonalności, zważywszy na dotkliwość przewidzianej sankcji – zakaz wykonywania działalności gospodarczej i opinię WSA w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19, prowadzącą do wniosku, że z jednej strony nie można z pola widzenia tracić celów regulacji u.k.p. – terminowego składania określonych informacji do starosty, ale należy też rozważyć konsekwencje naruszenia tego obowiązku w kontekście warunków dopuszczenia uczestnika kursu do egzaminu państwowego, szczególnie w sytuacji, gdy prawidłowo przeprowadzono szkolenie, kandydaci na kierowców zostali dopuszczeni do egzaminu państwowego i jeszcze go zdali. Dlatego w zasadzie słuszne okazały się zarzuty ujęte w pkt I.1.,2.,5. Petitum skargi kasacyjnej.

Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a., gdyż skarżący był informowany o czynnościach organów oraz umożliwiono mu aktywny udział w postępowaniu, czego wyrazem były chociażby pisma strony, zawierające jej stanowisko.

W sytuacji, gdy chodziło o informacje i dane, które strona miała obowiązek przekazywać organowi, to udzielanie tychże informacji powinno następować w trybie zakreślonym przez przepisy (art. 27 ust. 1 pkt 1, ust. 6 u.k.p.) i dlatego nieprzydatny był dowód z przesłuchania skarżącego, przewidziany przez art. 86 k.p.a., gdyż warunkiem jego przeprowadzenia jest wyczerpanie środków dowodowych lub gdy z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Dlatego niezasadny okazał się zarzut z pkt I.4. petitum skargi kasacyjnej.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego co do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl.: ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 39). Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie (wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 1807/11, Lex nr 1219231). W analizowanej sprawie skarżący kasacyjnie upatruje naruszenie tego przepisu w tym, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów skargi i wszystkich okoliczności sprawy. Zauważyć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić skutecznej podstawy prawnej do wzruszenia w drodze kontroli kasacyjnej ustaleń stanu faktycznego poczynionych przez Sąd I instancji. Również zarzutem art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stawiać zarzutu dokonania błędnych ustaleń faktycznych, czy też błędnego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki NSA z dnia 23 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 412/12; z dnia 16 lipca 2013 r., sygn. akt FSK 2208/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Do tego zaś w istocie rzeczy sprowadzają się zarzuty i argumentacja dotycząca naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Dlatego i ten zarzut z pkt I.6. petitum skargi kasacyjnej należało uznać za niezasadny.

Wspomniane wyżej naruszenia przepisów postępowania miały wpływ na wykładnię i zastosowanie prawa materialnego, tj. art. 45 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 2 pkt 2 u.k.p., gdyż WSA w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19 wskazywał, kierunek wykładni omawianych przepisów u.k.p. W myśl art. 45 ust.1 pkt 3 u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zakazie wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, skreślając przedsiębiorcę z rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, jeżeli przedsiębiorca rażąco naruszył warunki wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców. Z kolei w art. 45 ust. 2 pkt 2 u.k.p. określono, że rażącym naruszeniem warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest: wielokrotne nieprzedstawienie informacji, o której mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1. Natomiast przepis art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. stanowi, że kierownik ośrodka szkolenia kierowców jest obowiązany przedstawić staroście właściwemu ze względu na miejsce prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, najpóźniej w następnym dniu roboczym od dnia rozpoczęcia kursu, listę uczestników kursu oraz informację o terminie, czasie i miejscu rozpoczęcia pierwszych zajęć teoretycznych w ramach danego kursu.

Sąd nakazał interpretację art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p., a w tym powołanego w ust. 2 pkt 2 jako rażące naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej - wielokrotne naruszenie obowiązku z art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. powiązać ze skutkami, szczególnie tymi, które nie powodują, że osoba zgłoszona do starosty po terminie zakreślonym przez art. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. może być egzaminowana, jeżeli posiada zaświadczenie o ukończeniu wymaganego szkolenia. Organy i kontrolujący je WSA w sprawie III SA/Po 647/20 nie ocenili tej kwestii, jak tego oczekiwał WSA w sprawach III SA/Po 743/18 i III SA/Po 809/19. Ponadto, jak wynikało z protokołu kontroli, dziesięcioro uczestników kursu, co do których organy zgłaszały zastrzeżenia, miało odbyć ten kurs w prawidłowym trybie, prawidłowo udokumentowanym (w protokole kontroli stwierdzono prawidłowo realizacje tychże obowiązków, w aktach adm.) i dziewięcioro z nich miało zdać egzamin do chwili zakończenia kontroli. Przy tym niezłożenie informacji obejmowało okres kwietnia- września 2017 r., a w zasadzie czterech kursów. W takich okolicznościach trudno przyjąć, że zarzucane skarżącemu naruszenie obowiązków należałoby traktować jako rażące. Przypisywane naruszenia miały wystąpić w zwartym okresie czasu, nie odnosiły się do całej działalności strony objętej kontrolą, nie stwierdzono, aby wystąpiły naruszenia, które dla uczestników kursów wywarłyby niekorzystne skutki. Organy, a za nimi WSA w skarżonym wyroku pominęli te okoliczności, podczas oceny zachowania strony w kontekście odpowiedzialności z art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p.

Należy podnieść, że ustawową przesłanką uprawniającą organ do zastosowania najbardziej dotkliwej z możliwych do zastosowania wobec przedsiębiorcy sankcji w postaci zakazu wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców jest nie jakiekolwiek naruszenie warunków wykonywania działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, lecz jedynie naruszenie kwalifikowane, czyli naruszenie "rażące", jak stanowi art. 45 ust. 1 pkt 3 u.k.p. W razie wątpliwości, kwalifikowanie danego naruszenia do kategorii "rażącego" powinno odbywać się przy zastosowaniu wykładni zawężającej. Upoważnienie ustawowe do zastosowania sankcji administracyjnej nie może być bowiem wykładane rozszerzająco (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021, sygn. akt II GSK 686/18; opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy nadto wziąć pod uwagę, że celem regulacji ustawowej z art.. 27 ust. 1 pkt 1 u.k.p. i innych uregulowań u.k.p. dotyczących "profilu kandydata na kierowcę" jest umożliwienie zbierania danych niezbędnych do weryfikacji procesu szkolenia i egzaminowania, których czynności w przypadku skarżącego nie zakwestionowano podczas kontroli jego działalności przez organ nadzoru.

Dlatego zarzut ujęty w pkt II.1. należało uznać za zasadny.

Z wyżej wskazanych przyczyn, ponieważ większość podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów okazała się zasadna, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił kontrolowany wyrok Sądu I instancji z powodu jego niezgodności z prawem (pkt 1 sentencji). Równocześnie, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy i stwierdzenia, że zaskarżony wyrok WSA powiela uchybienia organów, korzystając z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kępińskiego z 27 lipca 2020 r. o zakazie wykonywania przez stronę działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga ta jest zasadna i w pkt 2 sentencji wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu administracji pierwszej instancji, na podstawie art. 188 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni związanie jego oceną i wytycznymi zawartymi w wyrokach WSA w sprawach III SA/Po 743/18 i

III SA/Po 809/19, i będącymi ich konsekwencją wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku, zarówno w odniesieniu do przepisów postępowania, jak i prawa materialnego, szczególnie art. 45 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.k.p.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt 3 sentencji na podstawie art. 200, art. 203 pkt 1 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Zasądzona kwota 777 zł stanowi zwrot wpisu od skargi w wysokości 200 zł oraz wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł, zwrot opłaty za uzasadnienie wyroku WSA w wysokości 100 zł, zwrot wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika skarżącego, który nie występował przed WSA, ale sporządził i wniósł skargę kasacyjną, w wysokości 360 zł za drugą instancję oraz zwrot opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.