II FZ 40/13

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 334/11 o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 30 lipca 2012 r. w sprawie ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 16 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 27 listopada 2012 r., sygn. akt I SA/Gl 334/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną B. G. od wydanego w tej sprawie wyroku z 30 lipca 2012 r.

Sąd pierwszej instancji uznał po pierwsze, że skarga kasacyjna została złożona po terminie. Przesyłka zawierająca wydany w sprawie wyrok z uzasadnieniem został bowiem doręczony 25 września 2012 r., w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), natomiast skarga kasacyjna została wniesiona dopiero 26 października 2012 r. (dzień po terminie). Po drugie zaś pełnomocnik strony, wezwany między innymi do podpisania skargi kasacyjnej oraz złożenia jej odpisu, nie uzupełnił braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik złożył wprawdzie dwa egzemplarze skargi kasacyjnej, jednak o treści odmiennej, niż pierwotna (zmieniono podstawy kasacyjne).

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego, wnosząc o jego uchylenie, podważył przede wszystkim ustalenie co do uchybienia terminowi złożenia skargi kasacyjnej. Podniósł zatem, że przesyłkę zawierającą odpis wyroku wydano adresatowi (podatnikowi) 26 września 2012 r. i stosownie do treści art. 46 K.p.a., to właśnie od tej chwili należało liczyć termin do złożenia skargi kasacyjnej. Zdaniem strony sąd bezpodstawnie powołał się na fakt doręczenia zastępczego i zauważył, że w aktach sprawy brak jest pisma, które poczta zwraca Sądowi na podstawie art. 44 § 4 K.p.a. Odnosząc się do kwestii uzupełnienia braków formalnych skargi, pełnomocnik stanął na stanowisku, że w istocie zastosował się do wezwania sądu, to jest poprawił treść skargi, korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 49 § 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (art. 65–72 p.p.s.a.), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Podobne rozwiązania, tworzące prawną fikcję doręczenia pisma, przyjęto np. w procedurze administracyjnej (art. 44 k.p.a.) oraz w procedurze cywilnej (art. 139 § 1 k.p.c.).

Domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Faktyczne odebranie pisma (w urzędzie pocztowym, czy sądzie), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma zatem wpływu skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 16 listopada 2004 r., GZ 104/04; z 28 stycznia 2013 r., II FZ 1055/12, z 14 lutego 2013 r., II FZ 36/13, dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy, przesyłkę zawierającą odpis wyroku z 30 lipca 2012 r. z uzasadnieniem, wobec niezastania adresata w miejscu zamieszkania, złożono 11 września 2012 r. w placówce pocztowej. Zawiadomienie o możliwości odbioru tej przesyłki pozostawiono skarżącemu w skrzynce do doręczenia korespondencji. Powtórnie uczyniono to 19 września 2012 r. Czternastodniowy termin, liczony od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 73 § 4 p.p.s.a.), upłynął 25 września 2012 r. Doręczenie należało zatem uznać za dokonane właśnie w tym dniu. Faktyczne wydanie przesyłki w terminie późniejszym (26 września 2012 r.) nie ma i nie może mieć żadnego znaczenia dla liczenia terminu według wskazanego już wyżej art. 73 p.p.s.a. W konsekwencji ostatnim dniem trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 p.p.s.a., był 25 października 2012 r. Ponieważ skarga kasacyjna została wniesiona następnego dnia, sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że została wniesiona po upływie przepisanego terminu, a w rezultacie należało ją odrzucić na podstawie art. 178 p.p.s.a.

Odnosząc się do treści zażalenia, w którym pełnomocnik strony powołuje się na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, zauważyć jedynie należy, że te ostatnie przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie. Kompletną regulację dotyczącą sposobu doręczania pism sądowych zawierają bowiem unormowania zawarte w cytowanej już ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Niezależnie od powyższego uchybienia – jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji – pełnomocnik skarżącego nie wykonał również, w sposób właściwy, wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej (poprzez jej podpisanie oraz złożenie odpisu dla strony przeciwnej). Dwa egzemplarze pisma nazwanego skargą kasacyjną, które wniósł, miały bowiem odmienną treść niż skarga kasacyjna, której braków formalnych dotyczyło wezwanie (w szczególności przytoczono w nich inne podstawy kasacyjne). W istocie zatem stanowiły inne pisma aniżeli skarga kasacyjna, co oznacza, że ich wniesienie nie mogło skutkować usunięciem jej braków formalnych.

Uwzględniając powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1–2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.