II FSK 896/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alina Rzepecka, po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 543/19 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z dnia 28 stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie kwotę 4.050 (słownie: cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z 15 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 543/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę A. S. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie z 28 stycznia 2019 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2013 r. Wyrok jest dostępny, podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Pełnomocnik Skarżącego wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zaskarżył ten wyrok w całości i orzeczeniu temu zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018, poz. 1302 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") poprzez oddalenie skargi, gdy doszło w toku postępowania podatkowego do naruszenia art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r. poz. 930 ze zm., dalej jako "u.z.p.d."), poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie uprawnienia strony w 2013 r. do opodatkowania osiąganych przychodów podatkiem zryczałtowanym wymaga odniesienia się do roku 2012 oraz zestawienia tej kwoty z wyrażoną w walucie polskiej równowartością 150.000 euro, obliczonej z uwzględnieniem kursu z dnia 1 października 2012 r., gdy winien być uwzględniany kurs z dnia 1 października 2011 r.

W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) i art. 4 ust. 2 u.z.p.d. z Konstytucją i wyrażoną w niej zasadą poprawnej legislacji, gdyż – zdaniem Strony skarżącej – od odpowiedzi na to pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Szczecinie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej zignorował wnioski płynące z analizy konstrukcji ukształtowanych przepisami art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) w związku z unormowaniem z art. 4 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a także w poddanych kontroli decyzjach, zasadnie i prawidłowo wyjaśniano Skarżącemu, że możliwość opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej uzależniona jest m.in. od wysokości tych przychodów za rok poprzedzający rok podatkowy. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.z.p.d. podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 150.000 euro. Na podstawie art. 4 ust. 2 u.z.p.d. kwoty wyrażone w euro przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego 1 października roku poprzedzającego rok podatkowy. Sąd pierwszej instancji trafnie wywiódł, że użyte w art. 4 ust. 2 u.z.p.d. pojęcie rok podatkowy oznacza wskazany w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) i art. 4 ust. 2 u.z.p.d. rok podatkowy, w którym ma być prowadzona działalność opodatkowana w formie ryczałtu. Przepis art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.z.p.d. stanowiąc o roku podatkowym, w którym podatnicy opłacają ryczałt od przychodów ewidencjonowanych stanowi o bieżącym roku podatkowym, którego dotyczy ustalenie uprawnienia podatnika do opodatkowania w formie ryczałtu. W treści tego przepisu brak jest sformułowań wskazujących, że jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, jest to rok poprzedni. Zatem w realiach rozpoznanej sprawy określonym w ww. przepisach rokiem podatkowym jest rok 2013. Wobec tego wskazanym w art. 4 ust. 2 u.z.p.d. rokiem poprzedzającym rok podatkowy jest rok 2012. W świetle tych wniosków Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził w zaskarżonym wyroku, że o uprawnieniu Skarżącego do opodatkowania w formie ryczałtu decyduje wynik przeliczenia przychodu Skarżącego za rok 2012 na kwotę wyrażoną w euro przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, obowiązującego w dniu 1 października 2012 r. W świetle tych wniosków należało stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że organy podatkowe w sposób zgodny z treścią art. 4 ust. 2 u.z.p.d. przeliczyły przychód Skarżącego osiągnięty w roku 2012 na kwotę wyrażoną w euro oraz, prawidłowo wskazały, że kwota ta była wyższa od kwoty wskazanej w art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.z.p.d. Zasadnie też Sąd stwierdził, że w tej sytuacji na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.z.p.d. Skarżącemu w roku 2013 nie przysługiwało opodatkowanie w formie ryczałtu. Wszystkie te kwestie zostały w sposób wyczerpujący i jasny wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny uznaje zatem za zbędne poszerzenie argumentacji w tym zakresie (podobnie w wyroku NSA z dnia 14.10.2020 r., sygn. akt II FSK 1757/17 i z dnia 2.12.2020 r., sygn. akt II FSK 2038/18 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Wobec tego bezzasadne były zarzuty skargi kasacyjnej dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni art. 4 ust. 2 i art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) u.z.p.d. oraz związanego z nim zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Skoro bezzasadne były podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przez organy podatkowe ww. przepisów prawa materialnego i procesowego to bezzasadny był też zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. przez jego nieuprawnione zastosowanie i oddalenie skargi.

Z kolei w zakresie wniosku o wystąpienie przez Naczelny Sąd Administracyjny z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego w celu uzyskania odpowiedzi na pytanie o zgodność z Konstytucją art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a) i art. 4 ust. 2 u.z.p.d. wskazać należy, że zgodnie z art. 193 Konstytucji RP każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Podkreślić w tym miejscu należy, że wystąpienie z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego jest prawem, a nie obowiązkiem sądu i jego realizacja – zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą – uzależniona jest od powstania wątpliwości po stronie składu orzekającego co do zgodności określonego przepisu rangi ustawowej z przepisami Konstytucji i ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lipca 2018 r. I OSK 405/18, z 25 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 2422/17, czy z 12 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3262/15). W rozpoznawanej sprawie wątpliwości takie nie wystąpiły, w związku z czym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego brak było podstaw do wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a orzekł jak w sentencji i oddalił skargę kasacyjną. O obowiązku zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a.