II FSK 410/13

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia del. WSA Bartosz Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku G. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 10 października 2012 r., sygn. akt I SA/Bk 157/12 oddalającego skargę G. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 16 marca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych za 2005 rok postanawia: odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji.

G. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z 16 marca 2012 r., wydaną w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych za 2005 r. źródłach przychodów. W toku postępowania złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 22 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a następnie wyrokiem z 17 października 2012 roku oddalił skargę.

Od tego wyroku podatnik wniósł skargę kasacyjną. W toku postępowania kasacyjnego wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podnosząc, że w przypadku egzekwowania należności (wynikającej z decyzji) w drodze przymusu, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków gospodarczych. W uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację, w jakiej się znajduje, która uniemożliwia mu poniesienie nawet kosztów sądowych związanych z wpisem od skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnieć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270; dalej "p.p.s.a."), to jest: (a) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (b) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205; postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publikowane na stronie internetowej NSA (cbois): http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z kolei trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie NSA z 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FZ 110/10, cbois).

Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nie nakłada wprawdzie obowiązku udowodnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie zwalnia jednak wnioskodawcy od obowiązku uprawdopodobnienia istnienia tych przesłanek (postanowienie NSA z 11 stycznia 2008 r., II OZ 1002/07, cbois). Inaczej mówiąc, sąd nie bada z urzędu faktu, czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Wykazanie tego faktu ciąży na wnioskodawcy, który jest zobowiązany "do rzeczowego uzasadnienia swego wniosku poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej" (por. postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FSK 983/08, cbois).

W niniejszej sprawie wnioskodawca nie uzasadnił bliżej swojego żądania. Za takie nie może być uznane przytoczenie treści przepisu, na podstawie którego złożono wniosek. Nie jest również wystarczające ogólnikowe powołanie się na trudną sytuację majątkową, a także powołanie się na treść wniosku o przyznanie prawa pomocy i załączonych deklaracji podatkowych. Żadne z tych oświadczeń nie uprawdopodabnia zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., ani nawet nie daje rzetelnego i pełnego obrazu sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego.

Podkreślić należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się z obniżeniem jego dochodu. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Nie ma w tej sytuacji podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie wykonanie zaskarżonej decyzji, spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Z uwagi na okoliczność, że żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji okazało się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.