II FSK 2165/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, , , po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku L. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej L. D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Go 55/13 w sprawie ze skargi L. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 28 listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia oddalić wniosek.

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, sygn. akt I SA/Go 55/13, oddalił skargę L. D. (dalej zwanego: "skarżącym") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 28 listopada 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.

Od wyroku tego skarżący złożył skargę kasacyjną.

Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2013 r. skarżący zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego "o pilne wydanie postanowienia zabezpieczenia postępowania toczącego się przeciw L. D. poprzez wstrzymanie postępowania administracyjno – egzekucyjnego, karnego przed Urzędem Kontroli Skarbowej w Z., Urzędem Skarbowym w Z., Prokuraturą Rejonową w Z.".

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że pomimo złożonych wniosków o zawieszenie postępowania przed Urzędem Kontroli Skarbowej w Z. i Urzędem Skarbowym w Z. urzędy te zintensyfikowały czynności egzekucyjne i postępowanie karnoskarbowe. Działania takie, w ocenie skarżącego, przynoszą mu niepowetowane straty materialne, finansowe i zdrowotne oraz straty po stronie państwa polskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże zgodnie z § 3 Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Jak wskazuje się w piśmiennictwie (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie II, str. 162) – warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Brak należytego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę.

Orzecznictwo również podkreśla konieczność przedstawienia konkretnych okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie aktu lub czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 7/13 (dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"), wskazał, że sąd orzeka o wstrzymaniu wykonania decyzji przede wszystkim na podstawie oświadczeń strony. To w jej interesie leży takie sformułowanie wniosku, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście przesłanek wstrzymania wykonania. Twierdzenia te winny zaś zostać poparte niezbędnym odwołaniem się do materiałów źródłowych, jak również skonkretyzowanych danych, wystarczająco obrazujących jej sytuację. Brak takiego odniesienia uniemożliwia pozytywną weryfikację ich wiarygodności, a w rezultacie – przychylenie się do zgłoszonego żądania (podobnie: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 22 marca 2011 r., II GSK 373/11, LEX nr 783884; z dnia 3 lutego 2011 r., I OZ 74/11, LEX nr 741996; z dnia 18 marca 2010 r., II FSK 502/09, LEX nr 569795; z dnia 1 października 2009 r., I FSK 1312/08, LEX nr 573178; z dnia 30 lipca 2009 r., I OZ 754/09, LEX nr 552410; z dnia 19 czerwca 2009 r., II GSK 466/09, LEX nr 563508; z dnia 29 maja 2009 r., I FZ 148/09, LEX nr 564208; z dnia 16 kwietnia 2009 r., II GSK 257/09, LEX nr 575347).

Z powyższego wynika, że prawidłowo sporządzony wniosek o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności powinien zawierać uzasadnienie, umożliwiające dokonanie oceny, czy ustawowe przesłanki wstrzymania wykonania zostały spełnione. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Skarżący w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wskazał jedynie ogólnikowo, że wykonanie decyzji przynosi "niepowetowane straty materialne, finansowe i zdrowotne po stronie L. D. i grożące mu totalną upadłością".

Skarżący nie sprecyzował jednakże na czym ewentualna znaczna szkoda ma polegać, poprzestając na użyciu sformułowań niedookreślonych. Z uzasadnienia wniosku nie wynika, czy i w jakim ewentualnie stopniu kwota zobowiązania podatkowego przekracza możliwości płatnicze skarżącego.

Użyte w art. 61 § 3 p.p.s.a. pojęcia nieostre, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wymagają skonkretyzowania w postaci argumentacji strony skarżącej, względnie gdy okaże się to konieczne - zobrazowania opisanej we wniosku sytuacji za pomocą odpowiednich dokumentów. Jednakże strona nie przedstawiła żadnych argumentów ani dokumentacji, mogących stanowić potwierdzenie dla podniesionych przez nią w tym zakresie okoliczności.

Na marginesie zauważyć należy, że obowiązek uregulowania zaległości podatkowych w każdym przypadku, niezależnie od zamożności podatnika, łączy się

z obniżeniem jego dochodu, ale nie oznacza to automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu.

W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał w żaden sposób, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje realne niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.

Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd nie jest zobowiązany z urzędu ustalać, czy wynikająca z decyzji kwota jest wartością, której utrata stanowi dla skarżącego znaczną szkodę, a także jej wyegzekwowanie prowadzić mogłoby do pogorszenia sytuacji majątkowej skarżącego. Aby możliwym było podjęcie rozstrzygnięcia, którego domaga się wnioskodawca, to on musi uprawdopodobnić okoliczności mieszczące się w granicach wspomnianych wyżej przesłanek.

Na zakończenie – wobec niejednoznacznego sposobu sformułowania wniosku przez skarżącego – należy zauważyć, iż przepisy procedury sądowoadministracyjnej przewidują możliwość jedynie wstrzymania wykonania aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, na podstawie których prowadzona jest egzekucja, nie udzielają natomiast kompetencji do wstrzymania czy też zawieszenia samego postępowania egzekucyjnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1256/13, LEX nr 1318852). W kompetencjach Naczelnego Sądu Administracyjnego nie leży także możliwość wstrzymania postępowania karnego czy karnoskarbowego.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a.