II FSK 2089/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku M. N. w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej M. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 sierpnia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 405/22 w sprawie ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Olsztynie z dnia 15 lipca 2022 r., nr 2801-IOD.4102.11.2021 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2015 rok postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 9 sierpnia 2023 r., I SA/Ol 405/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę M. N. na decyzję Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 15 lipca 2022 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2015 r.

We wniesionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej Skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Strona uzasadniła powyższy wniosek prawdopodobieństwem wystąpienia szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek Skarżąca podniosła, że "wysokość zaległości podatkowych i odsetek wynikających z decyzji organów podatkowych I i II instancji przekracza możliwości płatnicze Skarżącej. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a zaległość podatkowa jest wysoka". W ocenie Skarżącej: "o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a świadczy przede wszystkim wysokość zaległości podatkowej w odniesieniu do sytuacji finansowej Skarżącej - znanej organom podatkowym i Sądowi I instancji z urzędu - wynikającej z akt sprawy. Za wstrzymaniem wykonania przemawiają okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt sprawy i przedstawione w skardze."

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Skarżąca już na etapie skargi do Sądu pierwszej instancji wnioskowała o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Efektem złożonego wniosku było rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, który postanowieniem z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Ol 405/22, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że zdaniem Sądu pierwszej instancji Skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Twierdzenia zaś wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie. Skarżąca, pomimo bowiem podnoszenia okoliczności związanej z brakiem środków na pokrycie kwoty podatku wynikającego z zaskarżonej decyzji i innych decyzji podatkowych obejmujących lata 2012-2015, nie przedstawiła żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zweryfikowanie tego twierdzenia.

Rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie NSA w postanowieniu z 5 kwietnia 2023 r., II FZ 19/23, stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie wojewódzki sąd administracyjny nie miał podstaw do wstrzymania wykonania decyzji. Nie wystąpiła bowiem żadna z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie strona istnienia takich zagrożeń mających doprowadzić do znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków nie uprawdopodobniła, a nawet nie wskazała.

.

W skardze kasacyjnej strona sformułowała wniosek stanowiący ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora lzby Administracji Skarbowej w Olsztynie z 15 lipca 2022 r. W tym miejscu przypomnieć należy, że oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie uniemożliwia jego ponowienia w razie zmiany okoliczności, co wynika z treści art. 61 § 4 P.p.s.a. (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 538/17, z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II GZ 222/17 czy z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt I FZ 392/16; orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). Jednak wniosek Skarżącej zawarty w skardze kasacyjnej stanowi w zasadzie powtórzenie wniosku ze skargi. W ocenie Skarżącej: "o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a świadczy przede wszystkim wysokość zaległości podatkowej w odniesieniu do sytuacji finansowej Skarżącej - znanej organom podatkowym i Sądowi I instancji z urzędu - wynikającej z akt sprawy. Za wstrzymaniem wykonania przemawiają okoliczności niniejszej sprawy wynikające z akt sprawy i przedstawione w skardze.". Z lektury uzasadnienia wniosku trudno zatem wnioskować o nowych okolicznościach mających uzasadnić wstrzymanie wykonania ww. decyzji a jego autor zdaje się sam nie zauważać, że bieżące żądanie to już ponowiony wniosek, który powinien być formułowany w oparciu o przesłanki wskazane w innym przepisie, tj. art. 61 § 4 P.p.s.a. Jak zostało to już wskazane powyżej, to na wnioskującym o wstrzymanie wykonania spoczywa obowiązek takiego sporządzenia wniosku, aby w dokładny i wszechstronny sposób obrazował jego sytuację finansową i majątkową, a tym samym uprawdopodobnił, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do niego zasadne. Obowiązkiem Skarżącej było więc przedstawienie konkretnych, zmienionych okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej, a także poparcie ich stosownymi dokumentami. Autor wniosku nie spełnił tych wymagań. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził brak podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.