Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2021 r., o sygn. akt III SA/Wa 2519/20, uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 października 2020 r., w przedmiocie określenia P. P. (dalej jako: strona, podatnik, skarżący) wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 r. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia, jak i innych wyroków powołanych poniżej, dostępna jest na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Sąd pierwszej instancji przedstawił w uzasadnieniu swojego orzeczenia następujący stan sprawy. Na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z 21 stycznia 2014r. podatnik dokonał odpłatnego zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy A. [...] o powierzchni 35,50 m2, uzyskując przychód w wysokości 300 000 zł. Z treści aktu notarialnego wynika, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu strona nabyła umową darowizny z 17 czerwca 2013r., a zgodnie z art. 4a ustawy z 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., poz. 768 ze zm.) nabycie to było zwolnione od podatku od spadków i darowizn. W dniu 29 kwietnia 2015 r. podatnik złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2014 – PIT-39 i wykazał przychód z odpłatnego zbycia w wysokości 300 000 zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie 0 zł i kwotę 300 000 zł jako dochód zwolniony oraz podatek należny w wysokości 0 zł.
Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia 22 czerwca 2020 r. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu uzyskanego w 2014r. z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c ustawy z 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. dalej jako: u.p.d.o.f.) na kwotę 14 640 zł. Do tego wyliczenia przyjęto przychód w kwocie 300 000 zł, koszty uzyskania przychodu 0 zł, wydatki na cele mieszkaniowe w kwocie 222 947, 21 zł i podstawę opodatkowania w wysokości 77 053 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (dalej jako organ odwoławczy) decyzją z dnia 29 października 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał za prawidłowe określenie uzyskanego przez stronę przychodu na kwotę 300 000 zł, poniesionych kosztów jego uzyskania wraz z nakładami w wysokości 0 zł oraz wydatków na cele mieszkaniowe w kwocie 222 947,21 zł i podstawę opodatkowania w wysokości 77 053 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. Powołując się na art. 21 ust.1 pkt 131; art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. zarzucił jako nieprawidłowe wyeliminowanie dowodów księgowych, paragonów jako dowodów poniesienia wydatków spełniających warunki do zastosowania zwolnienia i nie uznania, że został spełniony warunek udokumentowania wydatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe i przyjęcie, że udokumentowanie to musi obejmować wyłącznie fakturę VAT, pomimo faktu, że możliwość otrzymania po kilku latach faktury do wystawionego paragonu jest co do zasady niemożliwa, a co za tym idzie uznanie, że każdy inny dokument, poza fakturą VAT, nie stanowi dowodu na poniesione wydatki. Skarżący zakwestionował również nieuznanie jako wydatku na cel mieszkaniowy – wydatku na spłatę przez podatnika kredytu hipotecznego z przeznaczeniem na zakup lokalu w sytuacji gdy został on uzyskany po odpłatnym zbyciu nieruchomości. Zarzuty dotyczyły również naruszenia przepisów art. 121 § 1; art. 122; art. 181; art. 187 § 1; art. 188 i art. 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.z 2018r., poz. 800 z późn. zm. dalej jako: O.p.).
Rozpoznając skargę strony, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Sąd jednak zaznaczył, że wbrew zarzutom skargi część argumentacji organu odwoławczego jest prawidłowa. Sąd ocenił, jako prawidłowe ocenę i kwalifikację wydatków poniesionych przez podatnika na własne cele mieszkaniowe, szczegółowo wskazanych przez organy. Sąd podzielił ocenę organów w tym zakresie wskazując, że nie sposób zakwalifikować kwestionowanych przez podatnika wydatków jak chociażby na meble kuchenne, inne meble, czy sprzęt AGD, do wydatków na remont, czy modernizację lokalu mieszkalnego. Sąd zaaprobował również ocenę organów dotyczącą wyłączenia z wydatków poniesionych na remont dotyczących zakupu taśmy malarskiej, żarówek, gniazd do żarówek, rękawiczek gumowych czy też tektury. Jako prawidłową Sąd uznał również ocenę dokonaną przez organy wydatków wykazywanych paragonami. Sąd powołując się na art. 22 ust. 6e u.p.d.o.f. podkreślił, że wysokość nakładów, dla ich uwzględnienia, winna być wykazana fakturami VAT, a takie faktury nie zostały przez stronę przedstawione. Sąd podkreślił, że z uwagi na jednoznaczną treść art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wbrew żądaniom strony nie jest możliwe wykazanie poniesionych wydatków na remont w drodze opinii biegłego. Sąd wskazał również na niezasadność zarzutu dotyczącego spłaty kredytu przez stronę. Podkreślono, że do skorzystania z ulgi konieczne jest aby spłata dotyczyła kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. W sprawie natomiast poza sporem pozostaje, że kredyt zaciągnięty został (26 maja 2014r.) po zbyciu nieruchomości – spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, które dokonane zostało 21 stycznia 2014r.
Sąd uznał jednak, że w sprawie doszło do naruszenia przez organy przepisów postępowania, jednak z innych przyczyn niż te wskazane w skardze strony. Sąd wskazał, że z przedstawionego aktu notarialnego z 29 kwietnia 2014r. wynika, że podatnik (i jego małżonka) zobowiązali się uiścić resztę ceny nabycia nieruchomości przy ul. S. [...] w kwocie 360 000 zł. (po 180 000 zł każdemu ze sprzedających) do 1-go lipca 2014r. W toku postępowania w sprawie, organy podatkowe nie zbadały, czy strona spełniła obowiązek zapłaty reszty ceny. Zdaniem Sądu jest to okoliczność mająca istotne znaczenie gdyż dokonanie zapłaty w wyznaczonym terminie oznacza spełnienie warunku z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.o.f. również w zakresie kwoty 360 000 zł. i wydatkowanie tej kwoty na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości. Sąd podkreślił, wskazując na wyrok NSA z 24 sierpnia 2017r. sygn. akt II FSK 956/17, że warunkiem skorzystania ze zwolnienia nie jest wydatkowanie na określone cele konkretnych pieniędzy, lecz wartości przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub prawa do lokalu. Jednak wydatkowanie tej wartości musi nastąpić po wcześniejszym przyroście majątku podatnika, związanym ze sprzedażą nieruchomości (prawa do lokalu). Istotne jest przy tym nie tylko to skąd pochodzą środki na nabycie nowej nieruchomości mieszkaniowej lecz to, że w ciągu dwóch lat od daty sprzedaży podatnik, po uprzednim powiększeniu swojego majątku o środki pochodzące ze zbycia takiej nieruchomości, taką samą część przeznaczył na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego organ, zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając, naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") w związku z art. 122 § 1, 187 § 1 oraz art. 121 § 1 O.p., w związku z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit.a) w zw. z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. poprzez błędne uznanie, że:
– decyzja wydana została z naruszeniem reguł postępowania, podczas gdy organ podatkowy nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania na tyle istotnego, aby mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy;
– organ winien ustalić czy i kiedy strona poniosła wydatek na własne cele mieszkaniowe w postaci zapłaty reszty ceny za lokal mieszkalny przy ul. . [...] w W., mimo wezwań kierowanych do strony w toku postępowania o przedłożenie dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie;
– postępowanie dowodowe nie było wystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy.
W oparciu o powyższe zarzuty, organ odwoławczy wniósł o uchylenie na podstawie art. 188 p.p.s.a. zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, oraz o orzeczenie o kosztach postępowania na rzecz organu. Skarga kasacyjna zawiera oświadczenie pełnomocnika o zrzeczeniu się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podkreślił, że podjął się ustalenia okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie, a szczególności czy podatnik poniósł wydatki na własne cele mieszkaniowe w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości. Podatnik czterokrotnie (20 lutego; 8 maja; 21 listopada 2019r. oraz 28 kwietnia 2020r.) wzywany był do złożenia dokumentów potwierdzających poniesione wydatki na własne cele mieszkaniowe. Szczegółowo zwrócono się o złożenie aktu notarialnego, umowy z bankiem lub spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową, dowodów potwierdzających spłatę kredytu i odsetek oraz tytułu prawnego do kredytowanej nieruchomości, a także innych posiadanych dokumentów potwierdzających poniesione wydatki na własne cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 u.p.d.o.f. w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło zbycie. Strona w odpowiedzi na wezwanie złożyła trzy akty notarialne, a następnie poinformowała, że wszystkie dokumenty potwierdzające wydatki na cele budowlane nieruchomości położonej przy ul. S. [...] przedłożyła zgodnie z wezwaniem organu i nie posiada innych dokumentów. Organ podkreślił, że strona w postepowaniu reprezentowana była przez profesjonalnego pełnomocnika, a organ zobowiązany do prowadzenia postępowania musi poszukiwać i oprzeć się na dowodach, które jest w stanie pozyskać. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego organ wskazał, że "nakaz respektowania zasady prawdy obiektywnej art. 122 O.p. oraz zupełności materiału dowodowego art. 188 § 1 O.p. nie mogą stanowić źródła nieograniczonego obowiązku dowodzenia określonych okoliczności przez organ podatkowy".
W odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną pełnomocnik strony wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania. Złożył także wniosek o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci potwierdzenia uiszczenia pozostałej ceny z tytułu nabycia przez stronę (oraz małżonkę) nieruchomości przy ul. S. [...] w W.. W uzasadnieniu swojego stanowiska pełnomocnik strony wskazał, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są chybione. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy nie było ani wszechstronne ani wnikliwe, a to z kolei ma wpływ na rozstrzygnięcie i wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik strony opisał załączniki do odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazując na złożenie odpisu odpowiedzi na skargę oraz potwierdzenie zapłaty i wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonego potwierdzenia zapłaty na okoliczności uiszczenia reszty ceny przez stronę. Z adnotacji prezentaty z 13 października 2021r. wynika, że potwierdzenie zapłaty nie zostało złożone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które podlegają rozważeniu z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę zakres wyznaczony podstawami skargi kasacyjnej, opartymi o treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Z przepisu tego wynika, iż podstawą skargi kasacyjnej może być naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisów prawa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut skargi kasacyjnej za skuteczny. Podkreślić należy, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada współdziałania. Jeżeli podatnik kwestionuje jakąś okoliczność faktyczną przyjętą przez organ, to na tymże podatniku ciąży obowiązek uzasadnienia swojej racji m.in. poprzez przedstawienie stosownego dowodu. Nie można więc jak podkreśla w skardze kasacyjnej organ nakładać na organy podatkowe nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających twierdzenia podatnika. Uwadze sądu meriti umknęło, że organy podatkowe zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wynika z akt postępowania przed organami podatnik czterokrotnie wzywany był do złożenia dokumentów na okoliczności poniesienia wydatków na własne cele mieszkaniowe. W orzecznictwie bardzo wyraźnie akcentuje się, że organy podatkowe nie mają obowiązku nieograniczonego poszukiwania dowodów. Mają wprawdzie podejmować wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, ale z drugiej strony ustawodawca zastrzegł, iż mają to być jedynie działania niezbędne (vide: wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3424/14, wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1043/11). Zgodnie z art. 187 § 1 O.p., organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, co oznacza, że dowody przeprowadza organ podatkowy, jako prowadzący postępowanie, a nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Z treści przepisów nakładających wspomniane wyżej obowiązki nie daje się w szczególności wyprowadzić konkluzji, iż organy administracji zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia - mimo wezwania - środków takich nie przedstawia. Nie można bowiem w takim przypadku założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów mających przemawiać przeciwko ustaleniom poczynionym przez organy administracji spoczywa na tych organach. Innymi słowy, nie sposób oczekiwać od organu, że będzie bez ograniczeń poszukiwał potwierdzenia korzystnych dla strony okoliczności, przy jej biernej postawie. Tę ogólną rację działania w komunikacji strony oraz organu, w tym w ramach postępowania dowodowego, Naczelny Sąd Administracyjny akcentował wielokrotnie w swym orzecznictwie (por. np. wyrok NSA w sprawie o sygn. I FSK 893/17 oraz powołane tamże orzeczenia).
Organy administracji nie są więc zobowiązane do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy ta ostatnia – mimo kilkukrotnych wezwań – środków takich nie przedstawia.
W świetle powyższych uwag wniosek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o potrzebie dalszego poszukiwania dowodów na wydatkowanie przez stronę uzyskanej ze sprzedaży mieszkania kwoty na własne potrzeby mieszkaniowe należało ocenić jako zbyt daleko idący. Nakaz respektowania zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.) oraz zupełności materiału dowodowego (art. 187 § 1 O.p.), naruszenia których dopatrzył się Sąd pierwszej instancji, nie może stanowić źródła nieograniczonego obowiązku dowodzenia określonych okoliczności przez organ podatkowy, co niejednokrotnie potwierdzano w orzecznictwie (zob. np. wyroki NSA: I FSK 491/17; I FSK 1827/16; II FSK 1975/16). Obligowanie organu do podejmowania kolejnych działań na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje uzasadnionych podstaw w sytuacji, gdy sama strona mimo składanych deklaracji nie wskazuje na dowody dokonania wydatków na własny cel mieszkaniowy w postaci wydatków na nabycie kolejnej nieruchomości, położonej przy ul. S. [...], przeznaczonej na cele mieszkaniowe. Zakup ten był częściowo finansowany ze środków za sprzedaż mieszkania przy A. [...], a pozostała część została opłacona środkami z kredytu bankowego. Okoliczności te wprost wynikają z treści aktu notarialnego z 29 kwietnia 2014r. i zostały przez organ uwzględnione.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe. Wydatki powinny być udokumentowane. Ustawa definiuje także pojęcie wydatków na własne cele mieszkaniowe, wyliczając w art. 21 ust. 25 u.p.d.o.f. desygnaty tego pojęcia. Katalog ten ma charakter zamknięty, ustawodawca nie używa bowiem określeń "w szczególności" czy "między innymi". Z punktu widzenia tej sprawy istotne jest, że żadna ze stron nie zakwestionowała oceny dokonanej w tym zakresie przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny ocenę tę podzielił.
Podkreślić należy, że wysokość wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe ustala się na podstawie dowodów potwierdzających ich poniesienie. Organy podatkowe istotnie badały w postępowaniu podatkowym zarówno możliwość uznania za wydatki na cele mieszkaniowe spłaty kredytu, ale także zbadały i oceniły możliwość zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 u.p.d.o.f. , a Sąd I instancji uznał te ustalenia i ocenę za prawidłowe. Sąd meriti dokonując subsumpcji prawa podkreślił, że nie można zakwalifikować jako wydatków na własne cele mieszkaniowe, środków dotyczących spłaty kredytu, jeśli został on zaciągnięty po uzyskaniu przychodu ze sprzedaży nieruchomości, co wynika wprost z art. 21 ust. 25 pkt 2 u.p.d.o.f., wskazującym, że za własne cele mieszkaniowe uznaje się "spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), na cele określone w pkt 1", a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Poza sporem pozostaje, że kredyt został zaciągnięty 26 maja 2014r., tj. po zbyciu nieruchomości – spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy A. [...] w W. Zbycie to miało bowiem miejsce w dniu 21 stycznia 2014r.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku strony, z odpowiedzi na skargę kasacyjną - o przeprowadzenie dowodu z dokumentu (zaświadczenia o dokonaniu zapłaty) ponieważ wbrew deklaracjom strony, dokument ten nie został dołączony do odpowiedzi na skargę kasacyjną.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, uznając za zasadną skargę kasacyjną organu, stosownie do art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przyjmując, że istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, rozpoznał skargę, zaś z uwagi na jej niezasadność z przyczyn podniesionych powyżej, oddalił skargę, na podstawie art. 151 w zw. z art. 193 p.p.s.a.
Wyrok zapadł na posiedzeniu niejawnym wobec zrzeczenia się rozprawy przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną oraz niezgłoszenia wniosku o jej przeprowadzenie przez stronę przeciwną (art.182 § 2 p.p.s.a.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) i ust. 1 pkt 1 lit. a) oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz.265).