II FSK 1210/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Anna Dumas, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku K. K. o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi kasacyjnej K. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3310/17 w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić wniosek.

Wyrokiem z 23 maja 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3310/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 8 sierpnia 2017 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W skardze kasacyjnej od tego wyroku skarżący zawarł wniosek o zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.) z uwagi na inne, toczące się ze skargi strony postępowania, a mianowicie:

- skargi kasacyjnej skarżącego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 lutego 2018 r. (I SA/Gd 569/17);

- skargi kasacyjnej A. K. od ww. wyroku;

- skargi K. K. na postanowienie DIAS w Gdańsku z 4 kwietnia 2018 r.;

- skargi A. K. na ww. postanowienie.

Jako argument wniosku skarżący przywołał treść art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania na podstawie tej przesłanki ma charakter fakultatywny, bowiem ocena jego zasadności pozostawiona została uznaniu sądu, który ocenia, czy celowe jest wstrzymanie biegu rozpoznawanej sprawy (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.05.2013 r., II OZ 366/13). Zawieszenie postępowania jest celowe jedynie w przypadku zaistnienia miedzy dwoma postępowaniami takiej relacji, w której rozstrzygnięcie sprawy, w której postępowanie ulega zawieszeniu, zależy od wyniku drugiego postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24.11.2008 r. (II FPS 4/08) uznał, że art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd (por. wyrok NSA z dnia 15.09.2017 r., sygn. akt I GSK 613/17). Musi istnieć ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. wyrok NSA z dnia 8.07.2008 r., sygn. akt II OSK 792/07). Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., nie może być jedynie pośredni (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 488). Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie stanowią natomiast uzasadnienia dla zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, dlatego nie będzie podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (por. wyroki NSA: z dnia 8.05.2007 r., sygn. akt II OSK 694/06; z dnia 19.04.2006 r., sygn. akt I FSK 845/05).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego podnoszone przez stronę okoliczności nie mogą zostać uznane za uzasadniające zawieszenie postępowanie w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest oddalenie skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314, dalej: u.p.e.a.) zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Przepis ten ma na celu ocenę prawidłowości dokonanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora czynności o charakterze wyłącznie technicznym i wykonawczym i nie zastępuje innych środków procesowych, przysługujących zobowiązanemu na podstawie wskazanej ustawy. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Skarga na czynności egzekucyjne wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności, zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Tym samym postępowanie w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną jest postępowaniem obejmującym swoim zakresem jeden tylko, ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Ze względu na niekonkurencyjność środków zaskarżenia przysługujących w postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie ewentualnych wadliwości postępowania egzekucyjnego, które mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w u.p.e.a. (zarzut, zażalenie na postanowienie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego), albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu (por. wyrok NSA z dnia 2.04.2015 r., II FSK 778/13; wyrok NSA z dnia 18.08.2015 r., II FSK 1688/13; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23.10.2015 r., III SA/Wa 3396/14, wyrok NSA z dnia 24.10.2014 r., II GSK 1377/13). W ramach tego środka można wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego, bądź egzekutora, przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych.

Jak wyjaśnił NSA w postanowieniu z 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt II FSK 427/19, na ocenę prawidłowości działania organu egzekucyjnego dokonywaną w ramach postępowania sądowego, którego przedmiotem jest skarga na czynności egzekucyjne nie mają wpływu (o jakim mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) orzeczenia sądowe w zakresie wysokości zobowiązania podatkowego, rygoru natychmiastowej wykonalności, czy zarzutów w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. Skład orzekający stanowisko to uznaje za zasadne, stąd też w niniejszym uzasadnieniu podzielono motywy przedstawione w ww. postanowieniu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 131 i 193 P.p.s.a. wniosek oddalił.