II CZ 59/20

Sygn. akt II CZ 59/20

POSTANOWIENIE

Dnia 5 lutego 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Anna Owczarek (przewodniczący)
‎SSN Władysław Pawlak
‎SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. M.
‎przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] z siedzibą w W.
‎o zapłatę,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 5 lutego 2021 r.,
‎zażalenia strony pozwanej

na wyrok Sądu Apelacyjnego w […]
‎z dnia 31 lipca 2020 r., sygn. akt I ACa […],

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2019 r. oddalił powództwo J. M. przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń […] w W. o zapłatę kwoty 133 309,44 zł i zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5 417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Ustalił, że J. M., prowadzący gospodarstwo rolne w D., w dniu 13 lipca 2011 r. zawarł z pozwanym umowę ubezpieczenia mienia od ognia i innych zdarzeń losowych. Przedmiotem ubezpieczenia był budynek suszarni oraz zioła, a sumy ubezpieczeń w obu wypadkach wynosiły 500 000 zł. W dniu 19 marca 2012 r. w gospodarstwie powoda miał miejsce pożar, w wyniku którego spłonęły m.in. suszone zioła. Dnia 20 marca 2012 r. powód zgłosił szkodę pozwanemu. L. […] sp. z o.o. w W. na zlecenie pozwanego sporządziła raport z likwidacji szkody, w którym wskazała, że roszczenie powoda odnośnie uszkodzonych środków obrotowych według kosztów wytworzenia opiewa na kwotę 333 309,14 zł. W dniu 20 sierpnia 2012 r. pozwany wypłacił powodowi kwotę 200 000 zł. Dnia 19 września 2012 r. działająca w imieniu powoda Kancelaria […] wystąpiła do pozwanego z interwencją w sprawie zakończenia szkody w części dotyczącej środków obrotowych i dopłaty powodowi należnej kwoty 133 309,14 zł wraz z odsetkami. Pozwany podał, że dokonano wypłaty bezspornej wysokości odszkodowania w kwocie 200 000 zł, a dokładna weryfikacja kosztów wytworzenia będzie możliwa po przedstawieniu przez poszkodowanego żądanych wcześniej dokumentów. Dnia 18 marca 2015 r. powód wystąpił przeciwko pozwanemu do Sądu Rejonowego w W. z wnioskiem o zawezwanie do próby ugodowej, a dnia 3  czerwca 2015 r. pozwany poinformował Sąd, że nie widzi możliwości polubownego zakończenia sprawy.

Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Bieg trzyletniego terminu przedawnienia roszczenia rozpoczął się od dnia doręczenia powodowi informacji o wypłacie przyznanego odszkodowania w kwocie 200 000 zł, tj. od dnia 20 sierpnia 2012 r. Termin ten uległ przerwaniu przez zawezwanie do próby ugodowej, a postępowanie w tym zakresie zakończyło się dnia 12 czerwca 2015 r. Roszczenie powoda uległo przedawnieniu w dniu 11 czerwca 2018 r., zaś pozew w niniejszej sprawie został złożony w placówce pocztowej w dniu 12 czerwca 2018 r.

Powód wniósł apelację od wyroku Sądu Okręgowego.

Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia 31 lipca 2020 r. uchylił wyrok Sądu Okręgowego w K. i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego. Uznał, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, gdyż wadliwie przyjął za zasadny zarzut przedawnienia roszczenia powoda. Stwierdził, że skoro wniosek powoda z dnia 18 marca 2015 r. był przedmiotem posiedzenia pojednawczego w dniu 12 czerwca 2015 r., to z dniem 13 czerwca 2015 r. termin przedawnienia roszczenia powoda rozpoczął ponownie bieg, który zakończył się z dniem 13 czerwca 2018 r. Wskazał, że sposób liczenia terminu przedawnienia został określony w art. 112 zd. pierwsze k.c.

Pozwany wniósł zażalenie na wyrok Sądu Apelacyjnego, zarzucając naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, że w postępowaniu toczącym się w wyniku zażalenia złożonego na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. na orzeczenie kasatoryjne Sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy bada tylko, czy  wystąpiły wskazane przez Sąd drugiej instancji przesłanki uchylenia zaskarżonego wyroku, którymi są: nieważność postępowania przed sądem pierwszej instancji, nierozpoznanie przez ten sąd istoty sprawy oraz sytuacja, gdy wydanie wyroku przez sąd drugiej instancji wymagałoby przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia na podstawie art. 394¹ § 1¹ k.p.c. nie mogą być inne kwestie, w szczególności dotyczące oceny zasadności roszczenia ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu drugiej instancji, jak również badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, które nie odnoszą się ściśle do wskazanych przez sąd drugiej instancji podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji. Omawiane zażalenie nie jest bowiem środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy wyroku ani prawidłowości zastosowania przez sąd drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi, lecz zażalenie to jest skierowane przeciwko uchyleniu wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, a więc ocenie może być poddany jedynie ewentualny błąd sądu odwoławczego przy kwalifikowaniu określonej sytuacji procesowej, jako odpowiadającej powołanej podstawie kasatoryjnej (zob. m.in. postanowienia z dnia 12 grudnia 2013 r., V CZ 75/13, niepubl., z dnia 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013 r., nr 3, poz. 41, z dnia 16 maja 2013 r., IV CZ 31/13, niepubl. i z dnia 21 czerwca 2013 r., I CZ 48/13, niepubl.).

W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy uznał przyjął, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu. Sąd Apelacyjny trafnie zaś wykazał, że takie stanowisko jest nieprawidłowe i wynika z niewłaściwego określenia początku biegu terminu przedawnienia. Jeżeli zatem Sąd pierwszej przyjął, że roszczenie powoda uległo przedawnieniu i tylko na tej podstawie oddalił powództwo, rację ma Sąd drugiej instancji, że w tej sytuacji doszło do nierozpoznania istoty sprawy.

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398¹⁴ w związku z art. 394¹ § 1 i § 3 k.p.c.).

jw