II CSKP 451/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
27 czerwca 2025 r.
SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Grzegorz Misiurek
SSN Marta Romańska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 czerwca 2025 r. w Warszawie
skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 4 listopada 2021 r., I ACa 659/21,
w sprawie z powództwa E. P.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie,
1. oddala skargę kasacyjną;
2. zasądza od pozwanego banku na rzecz powódki kwotę 4050
zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu bankowi odpisu
wyroku do dnia zapłaty, tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
Grzegorz Misiurek Karol Weitz Marta Romańska
II CSKP 451/23
2
UZASADNIENIE
Powódka E. P. (poprzednio R.) wniosła o ustalenie, że zawarta przez nią 10
lipca 2008 r. z Bankiem Spółką Akcyjną (obecnie Bank S.A.) umowa kredytu jest
nieważna z powodu sprzeczności jej postanowień z Prawem bankowym oraz z tego
powodu, że zamieszczone w niej klauzule walutowe stanowią klauzule abuzywne.
Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia żądania głównego powódka domagała
się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego banku kwoty 20 123,44 zł.
Wyrokiem z 26 kwietnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku ustalił, że
umowa kredytu z 10 lipca 2008 r. zawarta między powódką a Bankiem S.A. w W.
(obecnie Bank S. A. w W.) jest nieważna.
Sąd ustalił, że 10 lipca 2008 r. strony zawarły umowę kredytu na kwotę
166 974,30 zł, denominowanego w CHF na okres 360 miesięcy od 10 lipca 2008 r.
do 15 lipca 2038 r., przeznaczonego na sfinansowanie budowy lokalu mieszkalnego
nr (…) w W. przy ul. (…) 18. Kwota kredytu przy jego uruchomieniu miała zostać
przeliczona na CHF zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku. Wysokość rat
kapitałowo-odsetkowych była określona w CHF, a ich spłata miała być dokonywana
w PLN po uprzednim przeliczeniu według kursu z tabeli kursów banku.
Zabezpieczenie spłaty kredytu stanowiła hipoteka kaucyjna do wysokości 333.949 zł
na nieruchomości lokalowej nr (…) w W. przy ul. (…) 18. W okresie od 18 sierpnia
2008 r. do 15 lipca 2020 r. powódka zapłaciła na rzecz banku
150 488,37 zł tytułem rat kapitałowo-odsetkowych.
Sąd ocenił, że zawarte w umowie klauzule walutowe miały charakter
niedozwolony, gdyż nie były z powódką indywidualnie uzgodnione i odsyłały do tabeli
kursów walutowych ustalanej jednostronnie przez bank, a powódka nie była
poinformowana o ryzyku walutowym. Dalej Sąd przyjął, że łącząca strony umowa
kredytu nie może być utrzymana w mocy po usunięciu z niej zakwestionowanych
klauzul, które dodatkowo nie mogły być zastąpione innym normami, co uzasadniało
ustalenie, że umowa jest nieważna.
II CSKP 451/23
3
Apelację od wyroku z 26 kwietnia 2021 r. złożył pozwany bank. Wyrokiem
z 4 listopada 2021 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację, podzielając
ustalenia faktyczne poczynione przez sąd pierwszej instancji i przyjętą przezeń ich
ocenę prawną, przyjmując jednak, że umowa zawarta przez strony nie była umową
denominowaną w CHF lecz indeksowaną do CHF.
Skargę kasacyjną od wyroku z 4 listopada 2021 r. wywiódł pozwany bank.
Zarzucając naruszenie art. 65 § 1 i 2, art. 56, art. 3851 § 1 k.c., i art. 69 ust. 3 ustawy
– Prawo Bankowe oraz art. 368 § 2 w związku z art. 3851 § 1 i 2 k.c., a także
art. 1561w związku z art. 212 § 3 k.p.c., wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżący starał się podważyć w zarzutach kasacyjnych stanowisko, że
klauzule walutowe przyznające jednej ze stron umowy kredytu uprawnienie do
samodzielnego decydowania o kursach waluty waloryzacji lub indeksacji mają
charakter abuzywny, i że bez nich kwestionowana umowa kredytu nie może być
utrzymana. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje jednak stanowisko, że nie
jest możliwe utrzymanie umowy kredytowej takiej jak umowa zawarta
w rozpatrywanej sprawie, w razie stwierdzenia abuzywności jej postanowień
kształtujących mechanizm indeksacji lub waloryzacji świadczenia kursem waluty
obcej (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2019 r., II CSK 282/18 nie
publ. i z 13 maja 2022 r. III CSKP 293/22 nie publ. oraz z 6 czerwca 2023 r.
( II CSKP 950/22) (II CSKP950/22). Sąd Najwyższy w niniejszym składzie stanowisko
to podziela. Gdy chodzi o kwestię abuzywności klauzul umownych rozpatrywanych
w niniejszej sprawie, to wszystkie odnośne zarzuty kasacyjne są bezzasadne,
albowiem Sądy obu instancji wyczerpująco, rzetelnie i w pełni przekonująco wykazały,
że przedmiotowe klauzule mają charakter niedozwolony, a Sąd Najwyższy podziela
tę ocenę. Bezzasadnie pozwany bank twierdził również, że w sprawie miało dojść do
naruszenia art. 1561 w związku z art. 212 § 2 k.p.c. przez to, że sądy nie
poinformowały powódki, o wszelkich możliwych konsekwencjach związanych
z unieważnieniem umowy kredytowej, albowiem ustalenie nieważności umowy było
zgodne z żądaniem powódki, wobec czego rozpatrywanie znaczenia braku
II CSKP 451/23
4
odnośnego pouczenia jej w tym zakresie o skutkach uwzględnienia jej żądania
należało uznać za bezprzedmiotowe.
Wobec bezzasadności wszystkich zarzutów kasacyjnych skarga kasacyjna
pozwanego banku podlegała oddaleniu.
Z tych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak
w sentencji.
Grzegorz Misiurek
Karol Weitz
Na mocy art. 330 § 1 k.p.c. stwierdzam
niemożność podpisania uzasadnienia
wyroku przez sędziego SN Grzegorza Misiurka
z powodu długotrwałej nieobecności.
Karol Weitz
[r.g.]
Marta Romańska
