II CSK 713/17

Sygn. akt II CSK 713/17

POSTANOWIENIE

Dnia 8 maja 2018 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maria Szulc

w sprawie z wniosku U.L.
‎przy uczestnictwie ,,P...” Spółki Akcyjnej

z siedzibą w K.
‎o ustanowienie służebności przesyłu,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 8 maja 2018 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt XV Ca […]/16,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398⁴ § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i  nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia.

Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zaś cel wymagania przewidzianego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie przez skarżącego istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym. W przypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002 r., nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Powołanie we wniosku przesłanki określonej w punkcie drugim wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (postanowienie Sądu  Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Dla  skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywistą zasadność skargi skarżący przedsiębiorca przesyłowy wywodzi z niewłaściwego zastosowania art. 305² § 2 k.c. przez ustanowienie służebności przesyłu w sytuacji, gdy dysponował tytułem prawnym w postaci decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ewentualnie zasiedzenia służebności, a zwłaszcza z faktu, że w innej sprawie na podstawie tych samych dokumentów został ustalony jego tytuł prawny do korzystania z innej nieruchomości.

Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w skardze podstawy zasługują  na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu, wynika jaskrawa sprzeczność  wyroku z przepisami prawa niepodlegającymi różnej wykładni i  niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu. Nie jest wystarczającym argumentem, że w innej sprawie zapadło odmienne orzeczenie, chociaż rozbieżność orzeczeń w zbliżonych lub tożsamych stanach faktycznych nie jest pożądana. W sprawie niniejszej Sąd drugiej instancji przeprowadził z urzędu uzupełniające postępowanie dowodowe w  zakresie ilości i posadowienia linii energetycznych. Zważywszy na stanowisko judykatury, że postępowanie dowodowe nie może zmierzać do modyfikacji decyzji  ostatecznej wydanej na podstawie art. 35 u.z.t.w.n., w tym również do uzupełnienia  jej zakresu przedmiotowego i konieczne jest, by w jej treści była zindywidualizowana nieruchomość oraz osoba właściciela, najpełniej wyrażone w  postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2014 r., IV CSK 724/13 (nie publ.), nie ma podstaw do stwierdzenia uchybienia przepisom prawa o charakterze elementarnym, mającym charakter oczywisty i widoczny prima facie.

Przedstawione zagadnienia nie są zagadnieniami prawnymi w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. Skarżący nie wykazał bowiem, że mają one poważny, uniwersalny i istotny charakter, wywołują zasadnicze kontrowersje lub rozbieżne oceny prawne. Przedstawione zagadnienie sprowadza się w istocie do zakresu dopuszczalnego prowadzenia z urzędu przez sąd postępowania dowodowego w  sprawie o zasiedzenie służebności przesyłu. Nie ma jednak wątpliwości, że sąd z urzędu ustala podmiot, na którego rzecz biegnie zasiedzenie i datę nabycia prawa lecz przesłanki zasiedzenia jest zobowiązana wykazać strona, która na nie się powołuje. Fakt, że sąd nie jest pozbawiony możności działania z urzędu w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności (art. 232 zd. 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.), nie oznacza obowiązku działania za stronę, która nie podejmuje stosownych czynności procesowych. Ponadto z uwagi na wielość stanów faktycznych i różnorodność sytuacji procesowych nie jest możliwe udzielenie stanowczej odpowiedzi. Brak również podstaw do przyjęcia, że istnieje poważna wątpliwość uzasadniająca potrzebę wykładni art. 305² k.c. w zakresie składników wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu, bo co do kwestii zmniejszenia wartości nieruchomości Sąd Najwyższy wypowiadał się wielokrotnie, również w uchwale z  dnia 11 grudnia 2015 r., III CZP 88/15 (OSNIC 2016 r., nr 12, poz. 144), co uchyla konieczność kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego.

Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 w zw. z 13 § 2 k.p.c.).

aj

ał