II CSK 548/09

Sygn. akt II CSK 548/09 POSTANOWIENIE Dnia 24 lutego 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. przy uczestnictwie U. D. i A. D. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Z(…)/4, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2010 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt VI Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w Z. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Ż. – którym dokonano wpisu w księdze wieczystej Kw nr Z(…)/4 hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa-Urzędu Skarbowego w Ż. w kwocie 134 601,70 zł, zabezpieczającej należność z tytułu podatku od towarów i usług – w ten sposób, że oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej. Wymienione postanowienie wnioskodawca Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż zaskarżył skargą kasacyjną z dnia 24 sierpnia 2009 r., sporządzoną i wniesioną przez jego pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c. w sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie jest dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot. W orzecznictwie zostało też wyjaśnione, że wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa obejmuje również czynności związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06, niepubl.). Na skutek nowelizacji ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.; dalej: „ustawa”), dokonanej ustawą z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 79, poz. 660; dalej: „ustawa nowelizująca), która weszła w życie z dniem 12 czerwca 2009 r., przewidziane w art. 4 ust. 1 ustawy wyłączne następstwo Skarbu Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym objęło także sprawy rozpoznawane w postępowaniu wieczystoksięgowym (przewidujący wyłączenie tego zastępstwa przepis art. 4 ust. 4 ustawy został uchylony). Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej sprawy przed Sądem Najwyższym, w których zgodnie z przepisem ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, po dniu jej wejścia w życie, zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa jest wyłączne, prowadzi się na dotychczasowych zasadach, o ile przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej zostały w sprawie podjęte czynności procesowe przed Sądem Najwyższym lub czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanie przed sądem niższej instancji. Skarga kasacyjna wnioskodawcy została wniesiona dnia 31 sierpnia 2009 r. Jej wniesienie stanowiło czynność procesową związaną z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podjętą przed sądem drugiej instancji. Wymieniona czynność, mimo że objęta już wyłącznym zastępstwem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, została jednak dokonana przez reprezentującego Skarb Państwa radcę prawnego, czyli osobę niemającą zdolności postulacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę nieuprawnioną – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06) – nie stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji). Skarga kasacyjna wnioskodawcy jako niedopuszczalna podlegała zatem – na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. – odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji. Ponieważ nie zrobił tego wymieniony Sąd, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy (art. 3986 § 3 k.p.c.). Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.