II CSK 539/20

Sygn. akt II CSK 539/20

POSTANOWIENIE

Dnia 8 października 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Beata Janiszewska

w sprawie z powództwa D.R.
‎przeciwko K.A.
‎o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 października 2021 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Okręgowego w S.

z dnia 10 lutego 2020 r., sygn. akt II Ca […]

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2. zasądza od D.R. na rzecz K.A. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego,

3. przyznaje i nakazuje wypłacić adwokatowi P.T. ze środków Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w S. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset) złotych, powiększoną o należny podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez tego adwokata z urzędu D. R.

UZASADNIENIE

Powód D.R. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w S., którym oddalono jego apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji zapadłego w sprawie przeciwko K.A. o pozbawienie tytułów wykonawczych wykonalności.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Powód jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał oczywistą zasadność skargi. Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania  niewątpliwej, widocznej prima facie sprzeczności przyjętej przez Sąd  drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa. Wnoszący skargę powinien  więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny wyjaśniający, w  czym wyraża się „oczywista zasadność" skargi i przedstawić odpowiednie argumenty (postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września 2008 r., I CZ 64/08), jednoznacznie wskazujące na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).

Skarżący, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wyraził przekonanie o oczywistej zasadności skargi, lecz wspierająca to stanowisko argumentacja ograniczyła się w zasadzie do powtórzenia podstaw skargi i wyrażenia przekonania o trafności mieszczących się w tych podstawach zarzutów kasacyjnych. Wywód tego rodzaju nie świadczy jednak o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Po pierwsze, do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej nie byłoby wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej instancji. W art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. jest bowiem mowa o oczywistej zasadności skargi, a nie o trafności zarzutu. Po drugie, motywy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie mogą być skonstruowane w taki sposób, by na etapie badania zasadności ww. wniosku konieczna stawała się ocena podstaw skargi. Do wspomnianej oceny może bowiem dojść dopiero w ramach merytorycznego badania skargi kasacyjnej, po jej przyjęciu do rozpoznania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 maja 2018 r., IV CSK 612/17).

Z uwzględnieniem powyższych uwag należy podkreślić, że zawarte w skardze kasacyjnej uzasadnienie wniosku, o którym mowa w art. 398⁴ § 2 k.p.c., nie przekonuje o trafności tezy skarżącego o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. O takiej zasadności nie może świadczyć przywoływana przez skarżącą konieczność przeprowadzenia niesprecyzowanych w skardze kasacyjnej dowodów, które to dowody miałyby przemawiać o, również nieprzytoczonych w skardze, okolicznościach uzasadniających ocenę, że wierzyciel nadużył przysługującego mu prawa podmiotowego, co z kolei rzekomo uzasadniałoby pozbawienie spornych tytułów wykonawczych wykonalności. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (jak również treść podstaw kasacyjnych), nie wskazuje bowiem, jakie miałyby to być okoliczności i dlaczego wynika z nich, że w sprawie doszło do naruszenia art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. Skarżący pominął również, że art. 840 k.p.c., stanowiący podstawę jego argumentacji, uległ od czasu wydania spornych tytułów wykonawczych dwukrotnej nowelizacji i nie sprecyzował, do którego jego brzmienia odnosi się skarga kasacyjna.

W orzecznictwie przyjmuje się niekiedy, że w szczególnych okolicznościach zachowanie wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym może stanowić nadużycie prawa stanowiące podstawę pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2019 r., I CSK 465/18 i przytoczone tam orzecznictwo). Stanowisko skarżącego nie pozwala jednak na  ustalenie, o jakie działania wierzyciela chodzi i dlaczego miałyby one przemawiać za pozbawieniem wykonalności tytułu wykonawczego. W postępowaniu ze skargi  kasacyjnej nie jest rolą Sądu doszukiwanie się za stronę możliwych kierunków argumentacji świadczących o trafności jej stanowiska procesowego. Skarga kasacyjna jest bowiem środkiem przysługującym od orzeczenia już prawomocnego, a jako nadzwyczajny środek zaskarżenia realizuje przede wszystkim cele publicznoprawne. Celem tym jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa oraz spójności i prawidłowości wykładni prawa.

Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone w  art.  398⁹   § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania. O kosztach orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy (art. 98 k.p.c.), ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.). O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi powoda orzeczono zgodnie z § 8 pkt 6 w zw. z § 16 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 398⁹ § 1 k.p.c., orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

jw