II CSK 530/15

Sygn. akt II CSK 530/15

POSTANOWIENIE

Dnia 13 listopada 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski

w sprawie z powództwa M. G.
‎przeciwko "S." Spółce Akcyjnej w S.
‎o ustalenie,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 listopada 2015 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
‎z dnia 27 marca 2014 r., sygn. akt I ACa 49/14,

odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w  orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.).

Instytucja przedsądu, jak wynika z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla. Skarga kasacyjna służy od prawomocnego orzeczenia, ma ograniczony zasięg, a jej podstawowym celem jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i twórczy wkład Sądu Najwyższego w  rozwój prawa.

Choć skarżący odwołał się do występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, wskazał na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 6  sierpnia 2010 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji oraz ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U. Nr 152, poz. 1023, dalej: „ustawa zmieniająca”) i art. 369 § 4 k.s.h., a także na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, to nie występują te przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania (art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c.).

Istotnym zagadnieniem prawnym w omawianym znaczeniu jest taki problem z zakresu wykładni lub stosowania prawa, który ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2005 r., I CZ 183/04, niepublikowane). Powołanie się na istnienie takiego zagadnienia wymaga jego sformułowania oraz przedstawienia argumentacji jurydycznej uzasadniającej tezę o możliwości rozbieżnych ocen prawnych na gruncie przytoczonych przepisów prawa, na tle których ono powstało. Poza tym, skarżący powinien wykazać, że zagadnienie to jest istotne dla rozpoznania lub rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z dnia 7 czerwca 2005 r., V  CSK 3/05; z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z dnia 22 listopada 2007 r., I  CSK 326/07, niepublikowane oraz z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OCNP 2006, nr 15 – 16, poz. 243).

Postawione w skardze kasacyjnej pytania w istocie rzeczy dotyczą stosunku unormowań dotyczących radiofonii i telewizji w stosunku do regulacji zawartych w  kodeksie spółek handlowych. Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 13  grudnia 1995 r. W 6/95 (OTK 1995, nr 3, poz. 23) wyjaśnił, że ustawa o  radiofonii i telewizji jako całość ma pierwszeństwo przed wtedy obowiązującym kodeksem handlowym. Także obecnie unormowania dotyczące radiofonii i telewizji zgodnie z zasadą „lex specialis derogat legi generali” jako przepisy szczególne stosuje się przed ogólnymi unormowaniami kodeksu spółek handlowych. Stosowanie zatem art. 369 § 4 i 5 k.s.h. było w sprawie wyłączone wobec wprowadzenia do systemu prawnego art. 3 ustawy zmieniającej. Poza tym, trafnie w piśmie pełnomocnika pozwanej z dnia 4 listopada 2014 r. podniesiono, że w  spawie nie zostały ujawnione okoliczności wskazujące na to, jakoby sprawa miała mieć precedensowy charakter i wywrzeć wpływ na rozwój prawa.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę określoną w art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w    dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, a nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa. W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z dnia 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07; z dnia 13 czerwca 2008r., III CSK 104/08; z dnia 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z dnia 8  lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.).

Tymczasem zarówno sprawa niniejsza, jak i sprawa I ACa 609/13 Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zostały rozstrzygnięte w ten sam sposób. Artykuł 3 ust. 1 ustawy zmieniającej wyraźnie stanowi, że kadencja dotychczasowych rad nadzorczych i zarządów spółek publicznej radiofonii i telewizji wygasa z mocy prawa z dniem jej wejścia w życie, a nastąpiło to po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, co miało miejsce w dniu 20 sierpnia 2010 r. Z kontekstu tego przepisu w powiązaniu z treścią ustępu drugiego art. 3 ustawy zmieniającej można wywieść wniosek, że wolą ustawodawcy było, iż członkowie tych organów pełnią swe obowiązki, czyli wykonują te funkcje tylko do czasu powołania nowych organów zgodnie z przepisami zmienionego prawa. W tym czasie więc wygasł mandat powoda do sprawowania funkcji członka zarządu. Do takiego samego wyniku prowadzi wykładnia systemowa, logiczna i celowościowa.

Zaskarżone skargą kasacyjną orzeczenie oczywiście narusza prawo, gdy jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami, albo zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które jest w sposób pewny i niewątpliwy z góry widoczne dla prawnika, bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2003 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100). W  skardze nie zostały przytoczone wystarczające argumenty (wywód prawny) świadczące o kwalifikowanym naruszeniu prawa przez Sąd Apelacyjny. Przypomnieć należy, że jeżeli przesłanką wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest stanowisko skarżącego, iż jest ona oczywiście uzasadniona, to w  uzasadnieniu wniosku powinien on zawrzeć wywód prawny wykazujący takie kardynalne naruszenie prawa (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20  października 2005 r., II CZ 89/2005, OSNC 2006, nr 7-8, poz.135, z dnia 10  sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, LEX nr 421035, z dnia 24 lutego 2006 r, IV  CSK 8/06, LEX nr 201037). Skarga kasacyjna takiego przekonywującego wywodu nie zawiera. Poza tym, nie można z przesłanką określoną w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. równocześnie podnosić, że w ramach naruszenia tych samych przepisów w sprawie pojawiło się istotne zagadnienie prawne. Jest to błąd logiczny, albowiem, gdy wchodzi w rachubę zagadnienie prawne skarga kasacyjna nie może być oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13  marca 2008 r., V CSK 550/07, niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398⁹ § 2 k.p.c.).