Sygn. akt II CSK 483/13

POSTANOWIENIE

Dnia 14 marca 2014 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Pietrzykowski

w sprawie z wniosku P.F.
‎przy uczestnictwie A.M., R.F., J.R.

i małoletniego M.F. działającego przez matkę G.S.
‎o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego w Śremie w sprawie

o stwierdzenie nabycia spadku po R.F.1 zm. […].1986r.,

sygn. I Ns 209/86,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2014 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej uczestniczki postępowania A.M.

od postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu
‎z dnia 7 grudnia 2012 r., sygn. akt XV Ca 857/12,

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. zasądza od uczestniczki postępowania A.M. na rzecz wnioskodawczyni kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie uczestniczka postępowania (spadkobierczyni powołana do całego spadku na podstawie nieważnego testamentu ustnego) wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego, stwierdzającego nabycie spadku na podstawie ustawy. Do uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołała się na oczywistą zasadność skargi. Ma ona wynikać, po pierwsze, z naruszenia konstytucyjnego prawa dziedziczenia uczestniczki, po drugie, z naruszenia art. 952 k.c. przez uznanie sporządzonego w tej sprawie testamentu ustnego za nieważny, a po trzecie, z nieuwzględnienia przez sąd II instancji przy badaniu sprawy argumentów i twierdzeń skarżącej. Oceniając tę sprawę można mieć wątpliwość, czy sporządzony testament należy uznać za ważny, czy za nieważny. Choć rzeczywiście w orzecznictwie Sądu Najwyższego przesłanka obawy rychłej śmierci jest interpretowana liberalnie, to jednak, trafnie, przyjmuje się, że musi tu być spełniony zarówno element subiektywny, jak i obiektywny. Zgodzić się też trzeba, że śmierć spadkodawcy wkrótce po sporządzeniu testamentu ustnego nie dowodzi per se, iż w chwili jego sporządzania była spełniona przesłanka obawy rychłej śmierci. Choć na tle stanu faktycznego tej sprawy można by się skłaniać do wniosku, że przesłanka ta została spełniona, to najlepiej jednak tę kwestię mogły ocenić sądy meriti mające bezpośredni kontakt z materiałem dowodowym. Co najwyżej mogłaby też być ona weryfikowana w toku rozpatrywania zarzutu kasacyjnego. Na pewno jednak nie można uznać zakwestionowanego orzeczenia za oczywiście nieprawidłowe. Jego analiza nie dowodzi ani oczywiście nieprawidłowej wykładni prawa, ani oczywiście nieprawidłowego jego zastosowania. Sąd II instancji przyjął jedną z dopuszczalnych metod wykładni mających w tej sprawie zastosowanie przepisów i choć można z tym polemizować w ramach zarzutów kasacyjnych, to jednak nie dowodzi to oczywistej nieprawidłowości orzeczenia.

W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398⁹ § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.

jw

[aw]