Wyrok SN z 20 marca 1968 r., II CR 419/67 - jak powołują go inne sądy

„Odwołujący powołali się na wyroku SN z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. akt II CR 419/67), zgodnie z którym, jeżeli niewykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie podnosi odpowiedzialności (art. 471 k. c.). kary umownej nie nalicza się.”

„Przykładowo już w wyroku z 20 marca 1968 r., sygn. akt II CR 419/67: (...) jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 Kc), kary umownej nie nalicza się.”

„W konsekwencji zobowiązany do zapłaty kary umownej może bronić się zarzutem – podobnie jak każdy dłużnik zobowiązany do naprawienia szkody stosownie do art. 471 k.c. – że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności (wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/67, niepubl.;”

„Przywołał w tym względzie wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. akt II CR 419/67), wskazując, że ze względu na zachowanie równowagi stron umowy, zasadne jest określenie maksymalnej wysokości kar umownych, do których zapłacenia zobowiązany może być wykonawca na podstawie niniejszej umowy.”

„Powyższe stanowisko nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Sądu Najwyższego, zgodnie z którym Jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 kc), kary umownej nie nalicza się”) - wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67).”

„Odwołujący powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67), w którym Sąd stwierdził, że jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności, kary umownej nie nalicza się.”

„Z tego też względu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 362/07, LEX nr 515710; wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/ 67).”

„Odwołujący wskazał, że pogląd o niemożności naliczenia kary umownej w przypadku braku winy potwierdzany był wielokrotnie przez Sąd Najwyższy, przykładowo już w wyroku z dnia 20 marca 1968 r. II CR 419/67, w wyroku z dnia 27 września 2013 roku, sygnatura akt I CSK 748/12, a także w wyrokach: wyrok z dnia 26 stycznia 2011 r. II CSK 318/10, wyrok z dnia 6 października 2010 r. II CSK 180/10, wyrok z dnia …”

„SN z 20.03.1967 r., II CR 419/ 67, wyrok SA w Poznaniu z 22.10.2009 r., I ACa 697/2009 Dziennik Gazeta Prawna 2010/2 str. E7, wyrok SN IC z 11.01.2008 r., V CSK 362/2007).”

„Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67):,,(...) jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 k.c.), kary umownej nie nalicza się”. […] k) Odstąpienie od umowy - termin.”

„Od odszkodowania sensu stricto kara umowna różni się tylko tym, że należy się bez względu na wysokość szkody (art. 484 § 1 k.c.), jeżeli chodzi natomiast o podstawy odpowiedzialności, ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie zasad odrębnych (wyrok Sądu Najwyższego z 20 marca 1968 roku, sygn. akt: II CR 419/67).”

„Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67): „(...) jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 Kodeksu cywilnego), kary umownej nie nalicza się”.”

„Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67): »[…] jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 Kc), kary umownej nie nalicza się«.”

„Należy się ona więc bez względu na wysokość szkody (wyrok SN z dnia 20 marca 1968 r., II CR 419/67, LEX nr 6299; wyrok SA w Katowicach z dnia 22 czerwca 2006 r., I ACa 2321/05, LEX nr 217199).”

„W związku z tym wskazał wyrok SN z 20 marca 1968 r. (II CR 419/67).”

„Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. (sygn. Akt II CR 419/67):,,(...)jeżeli wykonanie lub nienależyte wykonanie danego zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które strona zobowiązana nie ponosi odpowiedzialności (art. 471 k.c), kary umownej nie nalicza się".”

„W związku z tym należy wskazać, że w wyroku z 20 marca 1968 r. (II CR 419/67) SN podkreślił, że „kara umowna przewidziana w art. 483 Kc stanowi odszkodowanie umowne i jak każde odszkodowanie przysługuje na zasadzie winy.”

„… szkody, stosownie do art. 471 Kc, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi (tak: wyrok SN z 20 marca 1968 r., II CR 419/67).”

„Odwołujący zgodnie z powołanym wyrokiem SN z 20 marca 1968 r. II CR 419/67, LEX 6299 wskazał, że „kara umowna określona w art. 483 kc stanowi odszkodowanie umowne i jak każde odszkodowanie przysługuje na zasadzie winy.”

„… do art. 471 – że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968r., II CR 419/67, LEX nr 6299).”

„… 27 stycznia 1972 r., I CR 458/71, OSNCP 1972, nr 9, poz. 160, z dnia 2 czerwca 1970 r., II CR 167/70, OSNCP 1970, nr 11, poz. 214, z dnia 19 lutego 1969 r. I CR 580/69, niepubl., z dnia 20 marca 1968 r., II CR 419/67, niepubl. i z dnia 9 listopada 1965 r. I CR 545/63, OSPiKA 1967, nr 4, poz. 97).”

„Jak wskazał Sąd najwyższy w wyroku z dnia 20 marca 1968 r. (II CR 419/67, lex nr 6299), „ Kara umowna przewidziana w art. 483 k.c. stanowi odszkodowanie umowne i jak każde odszkodowanie przysługuje na zasadzie winy.”

„Kara umowna stanowi bowiem swoistą, cywilnoprawną sankcję za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy, różni się od odszkodowania przyznawanego na ogólnych zasadach tym, że należy się bez względu na wysokość szkody (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 roku w sprawie II CR 419/67).”

„Podporządkowanie kary umownej podstawom odpowiedzialności kontraktowej sprawia, że zobowiązany do zapłaty tej kary może bronić się zarzutem – podobnie jak każdy dłużnik zobowiązany do naprawienia szkody stosownie do art. 471 – że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi on odpowiedzialności (uzasadnienie wyroku SN z dnia 20 marca 1968 r., II CR 419/67, LEX nr 6299).”

„Z tego powodu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 roku, w sprawie V CSK 362/07, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1967 roku, w sprawie II CR 419/ 67).”

„III CKN 166/98, z dnia 27 stycznia 1972 roku I CR 458/71, OSNCP 1972/9/160, z dnia 2 czerwca 1970 roku II CR 167/70, OSNCP 1970/11/214, z dnia 19 lutego 1969 roku I CR 580/69, z dnia 20 marca 1968 roku, II CR 419/67] …”

„… zobowiązań, a zwłaszcza mającego podstawowe znaczenie art. 471 k.c. Jeżeli dłużnik wykaże, że było inaczej, zwolniony jest z obowiązku zapłaty kary umownej (por. orzeczenia SN z 20 marca 1968 r., II CR 419/67, nie publ.; oraz z 19 lutego 1969 r., I CR 580/69, nie publ.).”

„… - że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi - art. 471 k.c. (uzasadnienie wyroku SN z 20 marca 1967 r., II CR 419/67, LexisNexis nr 319960).”

„… zobowiązań, a zwłaszcza mającego podstawowe znaczenie art. 471 k.c. Jeżeli dłużnik wykaże, że było inaczej, zwolniony jest z obowiązku zapłaty kary umownej (por. orzeczenia SN z 20 marca 1968 r., II CR 419/67, nie publ.; oraz z 19 lutego 1969 r., I CR 580/69, nie publ.)”

„Od określonego w tym przepisie odszkodowania, kara umowna różni się tylko tym, że przysługuje jak wynika z art. 484 § 1 k.c. bez względu na wysokość szkody (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. II CR 419/67 nie publ. i z dnia 14 lipca 1976 r. I CR 221/76 OSNCP 1977/4 poz. 76).”

„Od określonego w tym przepisie odszkodowania kara umowna różni się tylko tym, że przysługuje, jak wynika z art. 484 § l kc, bez względu na wysokość szkody (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r. II CR 419/67 niepubl. i z dnia 14 lipca 1976 r. I CR 221/76 OSNCP 1977 z.”

„… zobowiązań, a zwłaszcza mającego podstawowe znaczenie art. 471 k.c. Jeżeli dłużnik wykaże, że było inaczej, zwolniony jest z obowiązku zapłaty kary umownej (por. orzeczenia SN z 20 marca 1968 r., II CR 419/67, nie publ.; oraz z 19 lutego 1969 r., I CR 580/69, nie publ.) Powód sprostał tym obowiązkom.”

„Strona powodowa jednak nie uwzględnia, że kara umowna powiązana jest w tym przypadku z nienależytym wykonaniem zobowiązania a nie z ryzykiem pozostawania obciążeń (por. wyrok Sąd Najwyższego z 20 marca 1968r. sygn. akt II CR 419/67 obj. zbiorem LEX nr 6299).”

„Należy się ona więc bez względu na wysokość szkody (wyrok SN z dnia 20 marca 1968 r., II CR 419/67).”

„Z tego też względu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (wyrok SN z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 362/07, LEX nr 515710; wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/ 67, niepubl.), co niewątpliwie miał na uwadze Sąd I instancji, na co wskazuje lektura uzasadnienia w odniesieniu do obowiązku zapłaty kary umownej.”

„Za stanowiskiem reprezentowanym w tej sprawie przez powódkę, także w apelacji, Sąd Najwyższy opowiedział się wyroku z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/67 oraz w wyroku z dnia 9 mara 2003 r., V CKN 162/01.”

„… przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (por. uzasadnienia wyroków Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2008 r., sygn. V CSK 362/07, Lex nr 515710 i z dnia 20 marca 1967 r., sygn. II CR 419/ 67, niepubl.).”

„Można przypomnieć, że za stanowiskiem prezentowanym w apelacji Sąd Najwyższy opowiedział się nie tylko w powołanym w jej treści wyroku z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/67, ale również w znaczenie późniejszym wyroku z dnia 9 mara 2003 r., V CKN 162/01.”

„Z tego też względu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 stycznia 2008r., V CSK 362/07, LEX nr 515710, z dnia 20 marca 1967r., II CR 419/ 67).”

„… ukształtowanych w ramach regulacji zawartej w art. 471 k.c. (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2008 roku, sygn. akt V CSK 362/07 oraz z dnia 20 marca 1967 roku, sygn. akt II CR 419/ 67), przy czym zastrzeżenie kary umownej powoduje modyfikację powyższych reguł w tym sensie, że dla zaistnienia obowiązku zapłaty kary umownej niezbędne jest łączne wystąpienie tylko dwóch przesłanek w …”

„Dlatego dłużnik zobowiązany do zapłaty kary umownej może się bronić stwierdzeniem, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania jest następstwem okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 1968 r., sygn. II CR 419/67).”

„Z tego też względu przesłanki obowiązku zapłaty kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (tak Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 2008 roku, sygn. akt V CSK 362/07, czy z dnia 20 marca 1967 roku, sygn. akt II CR 419/ 67).”

„… kary umownej określane są przez pryzmat ogólnych przesłanek kontraktowej odpowiedzialności odszkodowawczej (por. wyrok SN z dnia 11 stycznia 2008 r., V CSK 362/07, wyrok SN z dnia 20 marca 1967 r., II CR 419/ 67).”

„Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 20 marca 1968 r., II CR 419/67 (LEX nr 6299) kara umowna przewidziana w art. 483 k.c. stanowi odszkodowanie umowne i jak każde odszkodowanie przysługuje na zasadzie winy.”