Wyrok SN z 15 marca 1955 r., II CR 1449/54 - jak powołują go inne sądy

„Cofnięcie pozwu sprawia, że wydanie wyroku staje się zbędne, a skutki rezygnacji z kontynuowania postępowania zostały określone w art. 203 § 2 k.p.c. W orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54 (OSN 1956, nr 1, poz. 12) Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli pozwany zaspokoi powoda w toku procesu, a powód nie podtrzymuje powództwa, wydanie wyroku staje się zbędne przede wszystkim wtedy, gdy pozwany …”

„Nie można było zatem uznać aby postępowanie stało się zbędne skoro nadal istnieje pomiędzy stronami spór, który Sąd powinien rozstrzygnąć (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.03.1955 r., sygn. akt II CR 1449/54).”

„Dystynkcję między tymi przypadkami trafnie dostrzegł także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, OSNCiK 1956, Nr 1, poz. 12, w którym podniesiono, że gdy zapłata nastąpiła w celu uniknięcia egzekucji, a pozwany przeczył zasadności żądania, to wydanie wyroku nie staje się zbędne, ponieważ nadal …”

„Mimo wyegzekwowania części roszczenia w postępowaniu egzekucyjnym nadal pozostawało ono sporne, a zatem Sąd powinien rozstrzygnąć spór co do zasadności żądania powoda (tak SN w orzeczeniu z 15 marca 1955r. II CR 1449/54 OSNCK 1956/1/12).”

„Ta sama zresztą podstawa zachodziłaby nawet gdyby przyjąć, że wprawdzie do cofnięcia nie doszło, to jednak istnieje zbędność rozstrzygnięcia wobec zaspokojenia roszczenia, przy braku kwestionowania przez stronę pozwaną istnienia roszczenia i okoliczności zaspokojenia wierzyciela w celu umorzenia zobowiązania (por. wyrok Sadu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r.,II CR 1449/54, OSNC z 1956 r., nr 1, poz. 12.”

„… oraz z dnia 26 lutego 2014 r., III CZP 119/13, OSNC 2015/1/1, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2002 r., I PKN 558/01, LEX nr 577446, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, OSNCK 1956/1/12).”

„W takiej sytuacji Sąd Najwyższy przypomniał swoje orzeczenie z 15 marca 1955 r., II CR 1449/54 (OSN 1956/1/12) w którym przyjął, że wówczas wydanie wyroku nie stało się zbędne, gdyż istnieje w dalszym ciągu pomiędzy stronami spór o zasadność roszczenia, który sąd powinien rozstrzygnąć.”

„A. wymienionej kwoty, wobec powyższego we wskazanym zakresie wydanie wyroku stało się zbędne, należało więc, na podstawie w/w przepisu, umorzyć w tym zakresie postępowanie (tak też Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. II CR 1449/54, Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51).”

„A., w tym zakresie wydanie wyroku stało się zbędne, należało więc umorzyć w tym zakresie postępowanie (tak też Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. II CR 1449/54, i w orzeczeniu z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51), a pozwanego należało uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.), …”

„A. wymienionych kwot, wobec tego we wskazanym zakresie wydanie wyroku stało się zbędne, należało więc, na podstawie w/w przepisu, umorzyć w tym zakresie postępowanie (tak też Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. II CR 1449/54, Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51).”

„A., w tym zakresie wydanie wyroku stało się zbędne, należało więc umorzyć w tym zakresie postępowanie (tak też Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. II CR 1449/54, i w orzeczeniu z dnia 21 lipca 1951 r., C 593/51), a pozwanego należało uznać wówczas za stronę przegrywającą sprawę w rozumieniu przepisów o kosztach procesu (art. 98 k.p.c.);”

„… 1938, nr 2, poz. 98, orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, OSNCiK 1956, nr 1, poz. 12, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2017 r., III CZP 118/16, L.).”

„Dystynkcję między tymi przypadkami trafnie dostrzeżono w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, w którym podniesiono, że gdy zapłata nastąpiła w celu uniknięcia egzekucji, a pozwany przeczył zasadności żądania, to wydanie wyroku nie staje się zbędne, ponieważ nadal istnieje spór o zasadność roszczenia, który sąd powinien rozstrzygnąć (por. także wyrok Sądu Najwyższego z 17 kwietnia 1937 r., C.”

„Sąd Najwyższy w orzeczeniu z 15.03.1955 r., II CR 1449/54 (OSNCP 1956/1, poz. 12) stwierdził, że w przypadku, gdy pozwany zaspokoi w toku procesu powoda, a ten nie podtrzymuje powództwa, wydanie wyroku staje się zbędne przede wszystkim wówczas, gdy pozwany dokonał świadczenia z wolą zaspokojenia powoda co do dochodzonego roszczenia.”

„Jeżeli jednak pozwany zapłacił w toku egzekucji, lecz przeczył zasadności żądania powoda, to wydanie wyroku nie stało się zbędne, gdyż wówczas istnieje w dalszym ciągu spór pomiędzy stronami o zasadność roszczenia, który sąd powinien rozstrzygnąć (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, OSNCK 1956/1/12).”

„Jednocześnie Sąd, wobec istniejącego między stronami sporu i wobec przymusowego wyegzekwowania należności, Sąd uwzględniając powództwo w całości, jednocześnie ustalił, iż zasądzona kwota została wyegzekwowana (podobnie Sąd Najwyższy w wyroku z 15.03.1955 r. w sprawie II CR 1449/54, Legalis Numer 182135).”

„W orzeczeniu z 15 marca 1955 r., sygn. akt II CR 1449/54 (OSNC 1956, nr 1, poz. 12), Sąd Najwyższy przyjął, że gdy pozwany zaspokoi w toku procesu powoda, a ten nie podtrzymuje powództwa, wydanie wyroku staje się zbędne wówczas, gdy pozwany spełnił …”

„W razie spełnienia świadczenia w toku procesu (przy założeniu, że nic było to powództwo przedwczesne) oznacza przegraną pozwanego i podstawą zasądzenia kosztów jest treść art. 98 § 1, a nie art. 203 § 2 k.p.c. W dalszej części pozwany – powód wzajemny przytoczył orzecznictwo Sądu Najwyższego z dnia 10.11.2017 r., sygn. akr (...) /17, II CR 1449/ 54.”

„Jedyną wypowiedzią judykatury, opowiadającą się wprost za możliwością umorzenia postępowania na skutek spełnienia świadczenia w toku procesu, było orzeczenie SN z 15 marca 1955 r. (II CR 1449/54, OSNCK 1956/1/12), wydane jeszcze w okresie obowiązywania art. 361 k.p.c. z 1930 roku.”

„Nastąpiło to przed uchyleniem klauzuli wykonalności, którą nadano nakazowi zapłaty w postępowaniu upominawczym z dnia 28 czerwca 2017 r. Zasadność takiej konstrukcji sentencji znajduje uzasadnienie w treści orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r. (II CR 1449/54, LEX nr 118007).”

„Dystynkcję pomiędzy tymi przypadkami dostrzeżono w orzeczeniu Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 roku (II CR 1449/54) w którym podniesiono, że gdy zapłata nastąpiła w celu uniknięcia egzekucji, a pozwany przeczył zasadności żądania, to wydanie wyroku nie staje się zbędne, ponieważ nadal istnieje spór o zasadność …”

„W sprawie III CZP 118/16 Sąd Najwyższy odwołał się do poglądu przedstawianego w orzeczeniu Sądu Najwyższego z 14 marca 1955 r. w sprawie II CR 1449/54 (OSNC 1956/1/12) i uznał, że nie każde zachowanie dłużnika, odpowiadające treści zobowiązania, musi być uznane za spełnienie świadczenia skutkujące zaspokojeniem wierzyciela i wygaśnięciem roszczenia.”

„SN z 15.3.1955 r., II CR 1449/54, OSNCK 1956, Nr 1, poz. 12).”

„… świadczenia przez powoda nie czyni zbędnym wydania wyroku, w sytuacji w której pozwany nadal kwestionuje istnienie swego zobowiązania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 roku, II CR 1449/54; wyrok wydano jeszcze w okresie obowiązywania kodeksu postępowania cywilnego z 1930 roku, jednak treść art. 361 d.k.p.c. była tożsama z treścią obecnego art. 355 k.p.c.).”

„Jednakże Sąd Rejonowy w całości podzielił Orzeczenie Sądu Najwyższego- Izba Cywilna z dnia 15 marca 1955r. II CR 1449/54, L. zgodnie z którym „ jeżeli pozwany płacił, aby uniknąć egzekucji, lecz przeczył w dalszym ciągu zasadności żądania powoda, to wydanie wyroku jeszcze nie stało się zbędne, gdyż wówczas istnieje w dalszym ciągu pomiędzy stronami spór o zasadność roszczenia, który sąd powinien roztrzygnąć”.”

„Z tego też względu powództwo podlegało ostatecznie oddaleniu (tak też Sąd Najwyższy m.in. w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. w sprawie II CR 1449/54, opubl.”

„Jak wskazał Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r. (II CR 1449/54, LEX nr 118007), „w wypadku gdy pozwany zaspokoi w toku procesu powoda, a ten nie podtrzymuje powództwa, to wydanie wyroku staje się zbędne wówczas, gdy pozwany dokonał świadczenia z wolą zaspokojenia powoda co do dochodzonego roszczenia.”

„Zwrócić należy uwagę na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 15 marca 1955 r. o sygn. akt II CR 1449/54, OSNCK 1956 nr 1, poz. 12, zgodnie z którym w wypadku gdy pozwany zaspokoi w toku procesu powoda, a ten nie podtrzymuje powództwa, wydanie wyroku staje się zbędne przede wszystkim wówczas, gdy pozwany dokonał świadczenia z wolą zaspokojenia powoda co do dochodzonego roszczenia.”

„Sąd Rejonowy powołał się w tym względzie na konstatację Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, jednocześnie wskazał, iż do oceny stanu sprawy nie może mieć zastosowania uchwała przywołana przez pozwanego (z 26 lutego 2014 r., III CZP 119/13), jako że została ona wydana na kanwie odmiennego stanu …”

„Powód przywołał również pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26 lutego 2014 r. (III CZP 119/13, w której powtórzył pogląd wyrażony w wyroku z dnia 15 marca 1955 r. wydanego w sprawie II CR 1449/54), zgodnie z którym „gdy pozwany zaspokoi w toku procesu roszczenie powoda, a ten nie podtrzymuje powództwa, wydanie wyroku staje się zbędne przede wszystkim wówczas, gdy pozwany spełnił świadczenie z …”

„W orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 r., II CR 1449/54, OSNC z 1956 r. Nr 1, poz. 12.”

„Sąd Najwyższy dostrzegł stanowisko wyrażone w orzeczeniu z dnia 15 marca 1955 roku, II CR 1449/54, OSNC 1956, nr 1, poz. 12, gdzie Sąd Najwyższy przyjął, że jeżeli pozwany płacił, aby uniknąć egzekucji, lecz przeczył w dalszym ciągu zasadności żądania powoda, to wydanie wyroku nie stało się zbędne, gdyż istnieje w dalszym ciągu pomiędzy stronami spór o zasadność roszczenia, który sąd winien rozstrzygnąć.”

„Kryteriom tym nie odpowiada sytuacja, w której powód odstępuje od podtrzymywania powództwa z uwagi na spełnienie przez pozwanego świadczenia, i to z zamiarem zaspokojenia roszczenia powoda (tak też np. orzeczenia Sądu Najwyższego z 15.03.1955r., II CR 1449/54, publ. OSNCK 1956/1/12 oraz z 21.07.1951r., C 593/51, publ. OSN(C) 1952/2/49;”